Hoppa yfir valmynd

Kjósendur - leiðbeiningar

Kosningarrétt eiga allir íslenskir ríkisborgarar sem náð hafa 18 ára aldri á kjördag, 26. maí 2018, og sem skráðir eru með lögheimili í viðkomandi sveitarfélagi þremur vikum fyrir kjördag, þ.e. 5. maí 2018.

Einnig eiga kosningarrétt danskir, finnskir, norskir og sænskir ríkisborgarar sem átt hafa lögheimili hér á landi í þrjú ár samfellt fyrir kjördag og aðrir erlendir ríkisborgarar sem átt hafa lögheimili hér á landi í fimm ár samfellt fyrir kjördag, enda fullnægi þeir að öðru leyti framangreindum skilyrðum.

Þjóðskrá Íslands hefur tekið upp nýtt umsóknarferli varðandi skráningu námsmanna á Norðurlöndunum á kjörskrá fyrir sveitarstjórnarkosningar. Breytingarnar felast í því að umræddir námsmenn þurfa nú að tilkynna það rafrænt til Þjóðskrár Íslands að þeir séu námsmenn til þess að vera teknir á kjörskrá fyrir sveitarstjórnarkosningarnar. 

Tilkynninguna skal senda rafrænt á eyðublaði K-101 sem er að finna á vef Þjóðskrár Íslands. Tilskilið er að framvísa staðfestingu á námsvist. Gert er ráð fyrir því að makar og skyldulið námsmanna tilkynni sig á sama hátt með tilvísun í viðkomandi námsmann. Senda þarf inn nýja tilkynningu fyrir hverjar sveitarstjórnarkosningar.

Um atkvæðagreiðslu á kjördag

Hvar á ég að kjósa?

Þú kýst í því sveitarfélagi þar sem þú átt skráð lögheimili þremur vikum fyrir kjördag, þ.e. 5. maí 2018. Þegar nær dregur kosningum munt þú geta skoðað rafræna kjörskrá hér á vefnum og þar kemur kjörstaður og kjördeild upp hjá stærstu sveitarfélögunum. Sveitarfélög auglýsa kjörstaði og mörg þeirra birta einnig kjörfundarupplýsingar á vefjum sínum.

  • Nánar um kjörstaði (þegar nær dregur kosningum)

Hvernig fer atkvæðagreiðslan fram?

Þú mætir á kjörstað, finnur þína kjördeild, framvísar skilríkjum (t.d. ökuskírteini eða vegabréfi), lætur haka við nafnið þitt á kjörskrá og færð kjörseðil. Að því búnu ferðu með kjörseðilinn inn í næsta lausa kjörklefa.

Á kjörseðlinum eru listabókstafir og heiti stjórnmálasamtaka/-flokka í framboði og undir þeim eru nöfn frambjóðenda hvers lista í tölusettri röð.

Í kjörklefanum er blýantur sem þú notar til þess að setja kross á kjörseðilinn fyrir framan bókstaf þess lista sem þú vilt kjósa.

Þú mátt jafnframt:

  • Breyta röð frambjóðenda á þeim lista sem þú kýst. Þá setur þú tölustafinn 1 fyrir framan það nafn sem þú vilt hafa efst á lista, 2 fyrir þann sem þú vilt hafa annan í röðinni o.s.frv.
  • Hafna frambjóðanda á þeim lista sem þú kýst með því að strika yfir nafn hans.

Gættu að því að kjörseðillinn þinn getur orðið ógildur ef þú t.d.:

  • Gerir villandi eða misvísandi merki á seðilinn.
  • Breytir öðrum lista en þeim sem þú kýst.

Þegar þú hefur merkt við þann lista sem þú kýst, brýtur þú seðilinn í sama brot og hann var í þegar þú tókst við honum þannig að letrið snúi inn, ferð út úr kjörklefanum og setur seðilinn í kjörkassann.

Sjá leiðbeiningar hér neðst ef um óbundnar kosningar er að ræða.

Hvað ef ég geri mistök á kjörseðlinum eða einhver sér hvernig ég greiddi atkvæði?

Ef einhver sér hvað er á kjörseðlinum áður en þú setur hann í kassann er seðillinn ónýtur og þú átt rétt á að fá nýjan seðil og fara aftur inn í kjörklefa. Hið sama gildir ef þú hefur gerir mistök við ritun á kjörseðilinn. Þú þarft þá að skila kjörstjórn fyrri seðlinum.

En ef ég þarf aðstoð við að kjósa?

Í kjörklefanum er spjald með blindraletri með upphleyptum bókstaf hvers framboðslista. Þá eiga þeir sem geta ekki merkt sjálfir við á kjörseðlinum sínum, vegna sjónleysis eða þess að þeir geta ekki notað höndina til að fylla út kjörseðilinn, rétt á aðstoð í kjörklefanum.

Ef kjósandi er ekki fær um að kjósa hjálparlaust vegna sjónleysis eða þess að hann getur ekki ritað á kjörseðilinn með eigin hendi getur hann tilnefnt einn úr kjörstjórninni til að veita sér aðstoð í kjörklefanum enda er sá sem aðstoðina veitir bundinn þagnarheiti um að segja ekki frá því sem þeim fer þar á milli. Kjörstjórnarmanni er óheimilt að bjóða þeim aðstoð að fyrra bragði er þannig þarfnast hjálpar.

Kjósandi getur jafnframt óskað eftir því að fulltrúi sem hann hefur valið sjálfur aðstoði sig í kjörklefanum og skal kjörstjórnin verða við því ef kjósandinn getur sjálfur með skýrum hætti tjáð þann vilja sinn. Þó kjósandi geti ekki sjálfur með skýrum hætti tjáð kjörstjórn þennan vilja sinn skal kjörstjórn heimila fulltrúanum að aðstoða kjósandann við atkvæðagreiðsluna leggi kjósandinn fram vottorð réttindagæslumanns, sem starfar samkvæmt lögum um réttindagæslu fyrir fatlað fólk, þar sem staðfest er að kjósandinn hafi valið sjálfur þennan tiltekna fulltrúa sér til aðstoðar við atkvæðagreiðsluna. (Sjá lista yfir réttindagæslumenn fyrir fatlað fólk á vefsíðum Þroskahjálpar og velferðarráðuneytisins.) Fulltrúanum er óheimilt að aðstoða fleiri en einn kjósanda með þessum hætti við hverjar kosningar. Fulltrúi kjósanda er bundinn þagnarheiti um að segja ekki frá því sem honum og kjósanda fer á milli í kjörklefanum. Í því skyni staðfestir hann heit sitt áður en atkvæði er greitt með undirritun á sérstakt eyðublað.

Óbundnar kosningar

Í sumum minni sveitarfélögum eru kosningarnar óbundnar. Það þýðir að kjósendur velja alfarið sjálfir þá einstaklinga sem þeir vilja kjósa í sveitarstjórn úr hópi þeirra sem kosningarrétt eiga í sveitarfélaginu.

Ef kosningar í þínu sveitarfélagi eru óbundnar færð þú á kjörstað afhentan tvískiptan kjörseðil. Á efri hluta hans skrifar þú fullt nafn og heimilisfang þeirra einstaklinga sem þú vilt að taki sæti í sveitarstjórn. Á neðri hluta seðilsins skrifar þú síðan fullt nafn og heimilisfang þeirra einstaklinga sem þú vilt að verði varamenn í sveitarstjórn og númerar þá í þeirri röð sem þú vilt að þeir taki sæti.

Um atkvæðagreiðslu utan kjörfundar

Atkvæðagreiðsla utan kjörfundar getur hafist laugardaginn 31. mars 2018 og stendur til kjördags 26. maí 2018. Kosning utan kjörfundar er því aðeins gild að notuð séu hin fyrirskipuðu kjörgögn.

Sjá nánari leiðbeiningar 

Gerð kjörskrár

Sveitarstjórnir sjá um að kjörskrár séu gerðar og lagðar fram eigi síðar en tíu dögum fyrir kjördag. Á kjörskrá skal taka alla þá sem kosningarrétt eiga í viðkomandi sveitarfélagi og er skráning á kjörskrá skilyrði þess að fá að greiða atkvæði.

Kjörskrá skal rita á eyðublöð sem Þjóðskrá Íslands lætur í té og skal farið nákvæmlega eftir leiðbeiningum hennar. Þjóðskrá Íslands sendir sveitarstjórnum kjörskrárstofn fljótlega eftir viðmiðunardag kjörskrár sem er 5. maí 2018.

Kjörskrá skal liggja frammi á skrifstofu sveitarfélags eða öðrum hentugum stað á almennum skrifstofutíma til kjördags.

Hvar ertu á kjörskrá?

Kjósendur eru á kjörskrá í því sveitarfélagi þar sem þeir eiga skráð lögheimili þremur vikum fyrir kjördag. Flutningur lögheimilis eftir þann tíma breytir ekki skráningu á kjörskrá.

Þegar nær dregur kosningum munu kjósendur geta kynnt sér hér á vefnum hvar þeir eru skráðir á kjörskrá.

Athugasemdir við kjörskrá

Hver sem er getur gert athugasemdir til sveitarstjórnar um að nafn eða nöfn einhverra kjósenda vanti á kjörskrá eða þeim sé þar ofaukið. Heimilt er að gera slíkar athugasemdir til sveitarstjórnar fram á kjördag.

Afgreiðsla athugasemda:

Sveitarstjórn skal þegar taka til meðferðar athugasemdir er henni berast vegna kjörskrár og gera viðeigandi leiðréttingar á henni. Tilefni slíkra leiðréttinga er einkum öflun eða missir íslensks ríkisfangs eða andlát á tímabilinu frá viðmiðunardegi kjörskrár til kjördags. Slíkar leiðréttingar má gera fram á kjördag.

Tilkynningar um leiðréttingar:

Sveitarstjórn skal þegar tilkynna hlutaðeigandi einstaklingum um leiðréttingar á kjörskrá, svo og þeirri sveitarstjórn er málið getur varðað.

Upplýsingar um kjörstaði á kjördag

Sveitarfélög auglýsa kjörstaði við sveitarstjórnarkosningar og mörg þeirra birta einnig kjörfundarupplýsingar á vefjum sínum.

Kjörstaðir eru almennt opnir frá kl. 9 árdegis til kl. 22 að kvöldi en þó geta kjörstjórnir ákveðið að byrja síðar og hætta fyrr.

Dómsmálaráðuneytið gefur út kosningaleiðbeiningar og skulu þær hanga uppi í kjörfundarstofu og annars staðar á kjörstað á áberandi stað.

Upplýsingar um kjörstaði á kjördag.

Lista yfir sveitarfélög og vefsíður þeirra er að finna hér á kosningavefnum og á vefsíðu Sambands íslenskra sveitarfélaga.

Meginreglan er að til að geta kosið í sveitarstjórnarkosningum verður viðkomandi að hafa  skráð lögheimili á Íslandi þremur vikum fyrir kjördag, þ.e. 5. maí 2018. 

Undantekning frá meginreglunni eru námsmenn á Norðurlöndunum. Þeir halda kosningarréttinum þó þeir hafi skráð lögheimili á hinum Norðurlöndunum. Þeir þurfa hins vegar að tilkynna Þjóðskrá Íslands um að þeir skuli teknir á kjörskrá fyrir sveitarstjórnarkosningarnar. Um er að ræða nýja framkvæmd hjá Þjóðskrá Íslands.

Tilkynningun um að verða teknir á kjörskrá skal senda rafrænt á eyðublaði K-101 sem er að finna á vef Þjóðskrár Íslands. Nauðsynlegt er að leggja jafnframt fram staðfestingu á námsvist. Gert er ráð fyrir því að makar og skyldulið námsmanna tilkynni sig á sama hátt með tilvísun til viðkomandi námsmanns. Senda þarf inn nýja tilkynningu fyrir hverjar sveitarstjórnarkosningar.

Nánari upplýsingar er að finna á vef Þjóðskrár Íslands www.skra.is.

Já, kjósendum sem ekki geta greitt atkvæði á kjörfundi vegna sjúkdóms, fötlunar eða barnsburðar er heimilt að greiða atkvæði í heimahúsi. Sækja þarf um það í síðasta lagi kl. 16 fjórum dögum fyrir kjördag á sérstöku eyðublaði. Ósk um að greiða atkvæði í heimahúsi skal studd vottorði lögráða manns um hagi kjósandans.
Já, kjósanda er heimilt að greiða atkvæði á kjördag þótt hann hafi greitt atkvæði utan kjörfundar og kemur atkvæðaseðillinn utan kjörfundar þá ekki til greina við kosninguna.
Þeir sem hafa áhuga á að starfa á kjörstað eða innan kjördeilda skulu hafa samband við viðkomandi sveitarfélag.
Atkvæðagreiðsla utan kjörfundar erlendis er alfarið í höndum utanríkisráðuneytisins. Atkvæðagreiðslan fer fram í öllum sendiráðum og einnig er unnt að kjósa utan kjörfundar hjá kjörræðismönnum Íslands erlendis. Listi yfir staðsetningu sendiráða og ræðismanna og nánari upplýsingar verða birtar á vef utanríkisráðuneytisins.

Hvorki bréfkosning né rafræn kosning er heimil. Samkvæmt kosningalögum þurfa allir kjósendur að gefa sig persónulega fram hjá kjörstjóra.
Einstaklingur er ekki tekinn á kjörskrá í tilteknu sveitarfélagi nema hann hafi verið skráður með lögheimili í því samkvæmt íbúaskrá þjóðskrár þremur vikum fyrir kjördag, laugardaginn 5. maí 2018. Það er því hin opinbera skráning í þjóðskrá sem gildir. Ekki er hægt að taka mann á kjörskrá í sveitarfélagi hafi honum láðst að tilkynna nýtt lögheimili til Þjóðskrár Íslands fyrir fyrrgreindan viðmiðunardag kjörskrár.

Sjá hér nánar um kjörskrá
Auk sveitarstjórna og kjörstjórna koma að framkvæmd sveitarstjórnarkosninga ýmsir opinberir aðilar, svo sem dómsmálaráðuneytið, utanríkisráðuneytið, sýslumenn og Þjóðskrá Íslands.
Ef atkvæðið er greitt hjá sýslumanni í umdæmi þar sem kjósandi er á kjörskrá þá skilur hann þar eftir bréf með atkvæði sínu og skal hann sjálfur láta bréfið í atkvæðakassa.

Ef atkvæðið er greitt hjá sýslumanni í öðru umdæmi en því sem kjósandi er á kjörskrá þá annast og kostar hann sjálfur sendingu atkvæðisbréfs síns. Sýslumanni er þó skylt, ef kjósandi óskar þess, að koma bréfinu í póst.

Utankjörfundaratkvæði skal vera komið í hendur kjörstjórnar fyrir lok kjörfundar á kjördag svo að hægt sé að taka það til greina við kosninguna. Nægjanlegt er að koma bréfi með utankjörfundaratkvæði í einhverja kjördeild þess sveitarfélags þar sem kjósandi er á kjörskrá.
Kjósendur á erlendri grundu bera sjálfir ábyrgð á því að koma atkvæðum sínum til skila á Íslandi. Senda skal atkvæði til sýslumanns eða kjörstjórnar í því sveitarfélagi þar sem kjósandi telur sig vera á kjörskrá.

Eftir að kjósandi hefur greitt atkvæði hjá kjörstjóra er kjörseðilsumslag og fylgibréf sett í forprentað umslag (sendiumslag) ætlað viðkomandi sýslumanni eða kjörstjórn og lokað fyrir. Á bakhlið þess eru upplýsingar um kjósanda sem hann verður að fylla út svo atkvæðið rati á réttan stað. Vilji kjósandi ekki að nafn hans, kennitala og lögheimili á Íslandi sé sýnilegt öðrum er honum heimilt að setja þetta umslag ofan í annað og merkja það viðkomandi sýslumanni eða kjörstjórn.

Hægt er að senda utankjörfundaratkvæði með pósti eða koma því á einhvern annan hátt í hendur hlutaðeigandi kjörstjórnar en það verður að berast fyrir lok kjörfundar á kjördag svo hægt sé að taka það til greina við kosninguna. Nægjanlegt er að koma bréfi með utankjörfundaratkvæði í einhverja kjördeild þess sveitarfélags þar sem kjósandi er á kjörskrá
Sveitarfélög auglýsa kjörstaði við sveitarstjórnarkosningarnar 26. maí 2018 og mörg þeirra birta einnig kjörfundarupplýsingar á vefjum sínum.

Kjörstaðir eru almennt opnir frá kl. 9 árdegis til kl. 22 að kvöldi en þó geta kjörstjórnir ákveðið að byrja síðar og hætta fyrr.

Upplýsingar um kjörstaði (er nær dregur kosningum)

Með orðalaginu að marka kross á kjörseðilinn er átt við bókstafinn x, en táknið + væri jafngilt. Ef merking er með öðrum hætti metur kjörstjórn hvort áletrunin er slík að meta skuli seðilinn ógildan samkvæmt ákvæðum kosningalaga.

Kjósendur - leiðbeiningar

Var efnið hjálplegt?Nei
Takk fyrir

Ábendingin verður notuð til að bæta gæði þjónustu og upplýsinga á vef Stjórnarráðsins. Hikaðu ekki við að hafa samband ef þig vantar aðstoð.

Af hverju ekki?

Hafa samband

Ábending / fyrirspurn


Þessi síða notar vafrakökur Lesa meira