Hoppa yfir valmynd

Ræður og greinar Árna Páls Árnasonar

Dags.Dags.TitillLeyfa leit
2011-10-27 00:00:0027. október 2011ICELAND'S RECOVERY - Opening remarks by Mr Árni Páll Árnason, Minister of Economic Affairs

<p>Ræða Árna Páls Árnasonar efnahagsráðherra flutt á ráðstefnu <span>&#160;</span><a href="http://www.imf.org/external/np/seminars/eng/2011/isl/index.htm"><em>Ísland á batavegi: Lærdómar og verkefni framundan</em></a> í Hörpunni 27. október 2011. Ræðan er á ensku.</p> <p>When the IMF mission came to Iceland in October 2008 they described the situation as the <em>Perfect Storm.</em></p> <p>Everything that could go wrong went wrong at the same time.</p> <p>We had a banking crisis that here, as everywhere else, was the result of reckless banking practices and systemic undervaluation of risk. The bankruptcies of the three big Icelandic banks each rank among the ten biggest corporate bankruptcies in world history. And these three banks have the dubious distinction of being the first A-rated enterprises in history to default.</p> <p>We had a currency crisis which threatened to evolve into a ruinous downwards spiral.</p> <p>We had a drastic downturn which was an unavoidable consequence of the overheating of the economy in the years before.</p> <p>***</p> <p>What was seen as a disaster for Iceland three years ago is increasingly being seen as good fortune with the passing of time. Icelanders may have lost their financial system but instead they were spared the burden of nationalizing private debt.</p> <p>Although the banking system defaulted, the Sovereign of Iceland has never defaulted and remains solvent with debt levels close to the European average of between 80% and 90% of GDP. &#160;</p> <p>***</p> <p>The Icelandic emergency measures in early October 2008 and subsequent policy is founded on a single principle, namely that <u>we cannot accept the socialization of losses.</u></p> <p>We applied this principle in the face of a bank run both home and abroad, and pending collapse.</p> <p>The response took the form of the Emergency Legislation which had two main points:</p> <p>First, deposit holders were given priority to the bond holders of the banks.</p> <p>Second, all domestic assets were transferred, along with deposits, to new banks at a “fair” value.</p> <p>The new banks, capitalised by the State, then assumed the role of the old banks in the payment system. The international operations of the old banks were however put into liquidation in regular bankruptcy proceedings.</p> <p>In the process the system shrunk from being 10 times Iceland's GDP to about 2 times GDP. The new banks had to operate without a balance sheet for a year while “a fair value” price of the transferred assets from the “old banks” to the “new banks” was negotiated ex post with the defaulted estates. In the end, the debate on the fair price of the assets was solved with the creditors of two out of three of the old banks taking ownership by placing capital into the new banks and thus ensuring their stake in an Icelandic recovery.</p> <p>The bondholders of the banks had to accept being put behind depositors in the order of claims. Would they have been better off without the Emergency Legislation? One thing is certain: The value of Icelandic assets would have been decimated in the economic catastrophy that would have followed the collapse of the payment system and the illiquidity of both households and corporates in Iceland. No state can economically or politically freeze the domestic deposit base in a defaulted estate. Through the Emergency Legislation the Government ensured the vital interests of the Icelandic economy and thus much better recovery for all parties involved. I am pleased that most foreign banks now appear to appreciate this fact and do not hold grudge towards us for taking these measures.</p> <p>The IMF was, as were others, hesitant towards this approach. The common wisdom at the time – and still is to certain extent, was that governments should, at all costs, prevent banks from failing. Our approach – defining the strategically vital operations of a bank and refinancing those – was widely considered heresy back in 2008. But it is now reflected and recognized in one way or the other in recent reform proposals in most countries.</p> <p>***</p> <p>We have been firm in avoiding socialisation of debt. We have also applied that principle to domestic debt-restructuring. We want debt in excess of ability to pay to be written off.</p> <p>As a result of the methodology used in the separation between the old and the new banks, the new banks are well capitalized and are mostly funded with deposits. In the process of the transfer, their assets were subjected to very stiff precautionary write-offs and their balance sheets have been thoroughly house-cleaned.&#160; That effectively means that the new banks have the ability to restructure both corporate and household debt and still maintain solvency, and hopefully have an upside when the economy picks up again.</p> <p>We have developed a variety of stimulants through regulation and surveillance in order to encourage financial institutions to realise losses and write off debt as much as possible, as quickly as possible. That is an existential need for a highly leveraged economy. We expect banks and their owners to shoulder the costs of reevaluating their debt portfolio.</p> <p>So inactivity is not an option.</p> <p>***</p> <p>We also applied this principle by refusing to prepay the UK and the Netherlands for their payment of deposit guarantees to their citizens with Icesave accounts. We did not consider us under a legal obligation to do so and therefore we didn't.</p> <p>In this respect I have to recall the unhappy experience of Iceland, when our application for an emergency stand-by from the IMF in November 2008 was repeatedly held up, as a result of pressure from the UK and Dutch Governments over the Icesave issue. Initial delays were eventually overcome through constructive and innovative approach taken by the IMF staff and several board members, for which we are greatful. These delays did however damage our sense of the fairness we had expected from multilateral international organisations based on equal treatment and the rule of law.</p> <p>From the outset we pointed to the fact that the Emergency Legislation ensured priority of all deposits and thus depositors would be made whole. The Government went far in seeking a negotiated resolution of this difficult dispute, but we were twice refused consent by our public, which held dear the principle that we should not socialize losses through shouldering burdens which we were not clearly legally obliged to carry.</p> <p>Now we see that the resolution process of the fallen banks will recover sufficient funds for all depositors to get reimbursements. Thus, in all likelihood no depositor, regardless of nationality, will lose a single cent of deposits. That fact is a singular praise for the methodology used in the Emergency Legislation.</p> <p>***</p> <p>The cooperation with the IMF has indeed been very beneficial and dynamic. But many were sceptical towards this co-operation and some downright hostile. For most of us it was a defining moment: Would Iceland use this opportunity to reconnect to the wider world and seek to learn from international best practise or would fear ensure that we would dig us deeper into the hole, convince ourselves yet again that foreigners were generally lacking in understanding of all things Icelandic and shirk from our responsibility to make things right? We took the right decision.</p> <p>The co-operation has had many benefits.</p> <p>Although the private sector was heavily indebted, the Government was virtually free of foreign debts, net of foreign reserves, in 2008. The crisis changed this picture, as revenues fell and the State had to carry the cost of capitalising new banks. This cost from the crisis has been tallied and accounted for under the auspices of the IMF and we can safely say that there are not hidden or implicit liabilities. Moreover, we have gained valuable assistance in creating a credible path towards a balanced budget by 2014.</p> <p>The relationship prompted us – as well as the IMF mission – to be innovative. There has been complete frankness on both sides, true transparancy and great willingness to seek solutions to all the myriads of problems that had to be solved.&#160;</p> <p>Let me mention examples:</p> <p>In late November 2008 we introduced severe capital account restrictions. We moved on the advice of the IMF, which is no advocate of capital controls. The advice was a departure from traditional IMF thinking, but an unavoidable decision to take.</p> <p>Contrary to the criticism levelled at the IMF in the 1990´s, fiscal adjustment was effectively delayed as the Icelandic IMF plan foresaw us making full use of the automatic stabilisers – the unemployment and welfare benefits – for the first year of the program. It helped us to deal with the situation much more effectively than otherwise would have been the case and helped to avoid a much more severe downturn.</p> <p>***</p> <p>The biggest remaining challenge is making sure that Iceland can thrive in the future as a free and open market in a globalised world.</p> <p>Since the Icelanders were unable to smooth their way out of crisis with near-zero interest rate and quantitative easing, like larger currency areas were able to, the macroeconomic adjustment was both rapid and painful led by sharp depreciation in Icelandic krona. The average Icelandic household has seen a 30% reduction in purchasing power since 2008 and the country is now running a merchandise trade surplus of 10% of GDP. Iceland is now well on its way in achieving an export based recovery.&#160; It is therefore easy from the outside to make the case for the Icelandic krona and see only the benefits brought by the floating exchange rate for the economic recovery.</p> <p>That is however only one side of the story and I am afraid we can not allow us such a romantic and short term view of the whole currency question. The krona was a major factor in getting us into trouble in the first place.</p> <p>The banking crisis was preceded by a currency crisis. The Icelandic Central bank raised interest rates to stem inflation. High interest rates in an open economy attracted carry-trade and an endlessly appreciating krona encouraged unsustainable foreign borrowing by households and the corporate sector. The krona had therefore placed us in an economic strait-jacket, well before the events of 2008.</p> <p>The fall of the krona also excacerbated the problem of overindebtedness of the private sector. With 70% of all corporate lending in foreign currency almost all equity in the corporate sector has been wiped out. This is the biggest single reason for anemic investment and growth: Overindebted companies do not invest. Similary, with the household sector overindebted and nearly the entire stock of mortgages linked to inflation, mortages have increased by more than 30% and interest payments as a share of total disposable income have risen from 20% in 2008 to over 30% in 2010. How are households to smooth consumption over time and make plans for the future when they face such uncertainties? The fall of the exchange rate may therefore have eased the shock in the labour market, but the position of the household and corporate sector has been dire nonetheless due to these severe balance sheet effects.&#160;&#160;</p> <p>This leads us to the more existential question about whether Iceland can continue to be a part of the European single market with its own very small national currency. As our Central Bank Governor has repeatetly pointed out, Iceland's own experience shows the contradiction between a single European regulatory framework for financial services, on the one hand, and the national frameworks for crisis management and resolution on the other.&#160; This framework allows for risks that banks from small countries with independent currencies are more exposed to than others. Moreover, recent research shows that flexible exchange rates increase the risk of a banking and currency crisis while they seem to create problems for policy makers - without solving any – for small rich economies.</p> <p>Iceland‘s ability to be a free and open economy is closely linked to the question of our future currency framework. An independent krona requires at least some restrictions on free movement of capital. Will the krona be worth the restrictions?</p> <p><strong>***</strong></p> <p><span>All over the western world questions are being asked about the sustainability of the financial system. Most of our countries have for a long time been on an unsustainable path in terms of debt levels and growth prospects. Can we address our problems only through the traditional means of austerity and more borrowing – one or the other? I don't think so. The longer term success – both economic and democratic – will depend on the level of structural reforms undertaken. We can not thrive in societies lacking social cohesion. The social contract stands for both an active safety net <strong>and</strong> equal opportunities for all. We now see groups within society and even entire generations having little hope of meaningful employment and finding themselves excluded, while others enjoy relative job security. Some workers have to make do with the basic pension while others enjoy more generous provisions. These examples are endless. Structural reforms, taking on vested interests and empowering people may be difficult but they are absolutely essential.</span></p> <p>We can not base prosperity on the participation of the few and disillusionment of the many.</p> <p>I am often asked what lessons can be drawn from the Icelandic experience for the wider world. Paul Thomsen, the first IMF mission chief, yesterday described what this society went through in 2008 as “a near death experience”. It has certainly been a difficult journey but we have used this experience as an opportunity. Maybe that is the lesson to be drawn: Difficulties provide opportunities. They force you to focus on your relative strenght and enable you to deal with weaknesses, in spite of the general resistance to change. That opportunity needs to be seised by responsible government, in time of crisis.</p>

2011-04-07 00:00:0007. apríl 2011Hátíðarræða ráðherra á 50 ára afmæli Seðlabanka Íslands.

<p><a href="http://sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=8607">Hátíðarræða á 50 ára afmæli Seðlabanka Íslands eftir Árna&#160;Pál&#160;Árnason&#160;&#160; efnahags‐&#160;og&#160;viðskiptaráðherra</a>, linkur á ræðu á vef Seðlabanka Íslands.<br /> </p>

2011-03-22 00:00:0022. mars 2011Ræða efnahags- og viðskiptaráðherra á fundi Viðskiptasambands Íslands um Beinu brautina

<p>Ágætu fundargestir.</p> <p>Ég vil byrja á að þakka ykkur fyrir boðið á þennan fund og ég fagna þeim mikla áhuga sem þessum mikilvæga málaflokki er sýndur. Það gleður mig að fulltrúar atvinnulífsins sem og fjármálafyrirtækjanna skuli leggja sig fram við að kynna átak um endurskipulagninga skulda lítilla og meðalstórra fyrirtækja og ég veit að við erum öll sammála um mikilvægi þess að átakið heppnist sem skyldi.</p> <p>Fjárfesting er forsendan fyrir aukinni framleiðslugetu Íslands, sköpun nýrra starfa og betri lífskjörum. Um þessar mundir er fjárfesting í sögulegu lágmarki, aðeins 13% af landsframleiðslu. Samdrátturinn í henni er 67% frá því sem mest var árið 2006. Fyrir þessu eru ýmsar ástæður.</p> <p>Opinber fjárfesting hefur dregist saman til þess að mæta nýjum raunveruleika í hagkerfinu, koma á jafnvægi, og búa ríkissjóð undir endurgreiðslu skulda til komandi ára.</p> <p>Einkaneysla er einnig veik vegna mikillar skuldsetningar heimila, atvinnuleysis og lægri kaupmáttar.</p> <p>Landið hefur að miklu leyti lokast frá erlendum fjármagnsmörkuðum í kjölfar hrunsins, en fram til ársins 2008 stóð erlend skuldsetning undir helstu fjárfestingarverkefnum þjóðarinnar. Hrun fjármálakerfisins hefur einnig verulega truflað miðlun þess fjármagns sem bankastofnanir hafa yfir að ráða.</p> <p>Oft heyrist í umræðunni að bankarnir séu fullir af peningum. Það er rétt að íslenska bankakerfið er enn mjög stórt í sögulegu samhengi, eða um 1,7-föld landsframleiðsla. Í bönkunum er mikið af innlánum sem liggja á reikningum, en á móti lítið af útlánum til nýrra verkefna. Að hluta til má skýra það með mikilli varkárni banka þegar kemur að nýjum útlánum. Að hluta til má skýra það með óvissu bankanna um eigin útlánagetu, sér í lagi vegna væntra afskrifta af útlánum til heimilanna og lítilla og meðalstórra fyrirtækja.</p> <p>Ein helsta áskorun okkar sem þjóðar um þessar mundir er að ná niður atvinnuleysi og koma vinnufúsum höndum til starfa á ný. Ljóst er að hagvöxtur þarf að verða umtalsverður og fara nærri 4% á ári til þess að atvinnuleysi geti minnkað næstu árin. Það takmark næst ekki nema með mjög aukinni fjárfestingu í atvinnulífinu.</p> <p>Aðstæður fyrir aukna fjárfestingu eru að ýmsu leiti góðar, sérstaklega þegar litið er til lágs raungengis, sem ætti að stuðla að auknum umsvifum útflutnings- og samkeppnisgreina. Það hefur þó ekki enn gerst í þeim mæli sem vonir stóðu til. Fyrir hrun voru útflutningsfyrirtækin lengi aðþrengd vegna alltof hás raungengis krónunnar og það tekur þau tíma að breyta um áherslur nú þegar gengið er þeim hagstætt.</p> <p>Stærsta ástæðan fyrir því að fyrirtækin hafa ekki nýtt sér aðstæðurnar til fjárfestingar er sú að skuldastaða þeirra tók stakkaskiptum í kjölfar falls krónunnar á vordögum 2008. Erlendar skuldir hækkuðu gríðarlega og verðbólguskotið sem fylgdi í kjölfarið hækkaði verðtryggðar skuldir fyrirtækja umfram tekjur þeirra. Hvorki þarf að hafa mörg orð um þetta í þessum hópi, né um nauðsyn þess að bæta úr stöðunni. Endurskipulagning skulda er nauðsynlegur hlekkur í að koma hjólum atvinnulífsins af stað á ný, eins og dæmin sýna úti um allan heim. Öðru vísi tengjum við ekki saman allt það fjármagn sem bíður þess að koma í vinnu í bankakerfinu og þau tækifæri sem búa í atvinnulífinu. Án vissu um skuldastöðu sína geta fyrirtækin ekki fjárfest, vaxið og skapað ný störf.</p> <p>Samkomulagið um Beinu brautina er afar mikilvægt í því skyni að greiða úr þessu. Samkomulagið byggir á þeim sameiginlega skilningi aðila þess að heildarskuldsetning fyrirtækis að lokinni skuldaúrvinnslu eigi ekki að fara fram úr virði þess.</p> <p>Nú eru liðnir rúmir þrír mánuðir frá því að Beina brautin var lögð og því um að gera að líta á hvernig til hefur tekist. Í lok febrúar höfðu 363 fyrirtæki sem undir samkomulagið falla fengið send tilboð um endurskipulagningu sinna skulda, en það er nokkuð undir þeim markmiðum sem sett höfðu verið um að á þeim tímapunkti yrðu 506 fyrirtæki komin með tilboð í hendurnar. Þau fyrirtæki sem nú þegar hafa fengið afgreiðslu hafa fengið skuldir sínar lækkaðar um að meðaltali 50 milljón krónur hvert.</p> <p>Hátt í þúsund fyrirtæki bíða þess að fá tilboð send og rétt rúmir tveir mánuðir eru þar til stefnt var að því að öll fyrirtæki sem falla undir samkomulagið yrðu komin með tilboð um endurskipulagningu. Það er því þörf á að spýta í lófana.</p> <p>Tvennt skiptir þar sérstaklega máli:</p> <p>Annars vegar þarf að undirstrika að fyrirtækin tapa engu á því að leita til bankanna um tilboð, sem þau geta þá annað hvort tekið eða hafnað. Það er líka mikilvægt að hafa í huga að í samkomulaginu er fyrirvari um betri rétt lántakanda, þannig að ef dómar falla í framtíðinni um lögmæti ákveðinna forma gengistryggðra lána, þá breytir þátttaka í Beinu brautinni engu um þann hagnað sem fyrirtæki kunna að hafa af slíkum dómum.</p> <p>Hins vegar er mikilvægt að greiða úr ágöllum sem upp koma í ferlinu. Okkur hefur til dæmis verið bent á að það skapi vanda í úrlausn mála, ef skuldir eru að einhverju leyti á forræði skilanefnda eða slitastjórna, sem virðast sumar hverjar ekki telja sig þurfa að fara að almennum leikreglum í þágu heildarhagsmuna – hvorki í þessu máli frekar en öðrum. Við í efnahags- og viðskiptaráðuneytinu vinnum nú að úrlausn þess máls og óskum eindregið eftir að fyrirtæki geri hagsmunasamtökum sínum viðvart um slíka ágalla, eða hafi samband við okkur beint.</p> <p>Góðir gestir. Við höfum verk að vinna. Það má endalaust ræða um það sem betur má fara og hvort þetta eða hitt er nákvæmlega eins og við helst vildum að það væri. Hitt er alveg ljóst að án endurskipulagningar skulda fyrirtækja verður engin endurreisn. Það verða engin ný atvinnutækifæri og bankakerfið mun veslast upp þar sem það fær enga nýja viðskiptavini til að veita ný lán. Við eigum því öll mikið undir að þetta verkefni takist hratt og vel.</p>

2011-03-17 00:00:0017. mars 2011Ræða ráðherra á aðalfundi Samtaka verslunar og þjónustu

<p>Við stöndum nú á miklum tímamótum. Að baki er glíman við að ná tökum á verðbólgunni, stöðva niðursveifluna, hemja aukningu í atvinnuleysi. Framundan er endurreisnin. Hún þarf að gera okkur kleift að auka verðmæti og fjölga vel launuðum störfum í landinu. Stöðnun og kyrrstaða er ekki valkostur. Óbreytt ástand leiðir einungis til hnignunar: Lítill hagvöxtur þrýstir fleiri fyrirtækjum til að segja upp fólki og við festumst í vítahring lítillar eftirspurnar og aukins atvinnuleysis, sem leiðir beint til lakari afkomu ríkisins og þess að við þurfum að skera enn meira niður í ríkisútgjöldum.</p> <p>Við búum við þá þversögn að á sama tíma og við þurfum hvað mest á þróttmiklu viðskipa- og atvinnulífi að halda til að skapa ný störf og velsæld hefur vantrú á viðskiptalífinu sjaldan verið meiri.</p> <p>Umfjöllun fjölmiðla undanfarna daga sýnir þetta svart á hvítu. Umræða um ofurlaun, ofurskatta og stórfelld brot gegn samkeppnislögum vekja ýmsar spurningar. Sumum þeirra þarf viðskiptalífið að svara og sumum stjórnmálamenn.</p> <p>Það er verk að vinna að endurheimta traust á viðskiptalífinu. Stjórnmálamenn þurfa að sjálfsögðu að forðast gífuryrði &#160;sem líkleg eru til tímabundinna vinsælda þegar styr stendur um einstök fyrirtæki en hjá því er ekki hægt að horfa að það eru fyrirtækin og viðskiptlífið sjálft sem vinnur sér inn traust og þarf að sýna í verki samfélagslega ábyrgð.</p> <p>Fyrirtækin þurfa að sýna í verki viljann til að hafa í heiðri virka samkeppni . Fákeppni á flestum mörkuðum um áratugi hefur valdið almenningi miklum búsifjum. En atvinnulífið hefur líka beðið tjón af því þegar fákeppniskóngar hafa skipt með sér mörkuðum og valdið verðmætaskapandi fyrirtækjum óbærilegu tjóni. Auðvitað er það ekki útgjaldalaust fyrir viðskiptalífið að hér hefur og er fákeppni ráðandi á fraktmarkaði, olíumarkaði, tryggingamarkaði og fjármálamarkaði. Ég veit að margir í ykkar hópi hafa haft áhyggjur af nýsamþykktri breytingu á samkeppnislögum sem heimilar uppskiptingu markaðsráðandi fyrirtækja. Sú heimild verður ekki nýtt með ómálefnalegum hætti, enda íþyngjandi fyrir þá sem fyrir verða. Nýting hennar mun alltaf kalla á skýran rökstuðning. En ég er sannfærður um að þegar horft er til þeirrar harmsögu fákeppni sem einkennt hefur íslenskt atvinnulíf fyrirtækjum ykkar flestra til tjóns, sjá menn mikilvægi þessarar breytingar. Við þurfum að ryðja burt því viðhorfi að ávinningur af markaðsráðandi stöðu og misnotkun hennar sé óhjákvæmilegur og eðlilegur fylgifiskur íslensks viðskiptalífs. Metnaðarfull fyrirtæki, rekin með almannahagsmuni að leiðarljósi, eiga annað og betra skilið. Varðstaða um samráð, markaðsskiptingu og einokunargróða á ekkert erindi í nútímalegu viðskiptalífi.</p> <p>Launaákvarðanir fyrirtækja verða að vera með þeim hætti að þær séu sanngjarnar og í samræmi við rekstrarforsendur fyrirtækja, en jafnframt verða stjórnir fyrirtækja að hafa í huga að þær geta ekki hækkað laun yfirmanna um tugi prósenta á sama tíma og almennir starfsmenn eiga ekki að njóta neinna hækkana. Ágreiningur minn við stjórnir bankanna um launaákvarðanir bankastjóra lýtur fyrst og fremst að þessu: Hvernig er hægt að réttlæta stórfelld stökk í launaákvörðunum á sama tíma og bankar eru með 40% útlána í vanskilum, efnahagslífið á brauðfótum og engir langtímakjarasamningar í gildi?</p> <p>Hitt er mikilvægt að fyrirtæki greiði há laun – og því hærri því betra. Til þess þurfa þau hins vegar að hafa rekstrarforsendur. Blessunarlega eru enn fyrirtæki með höfuðstöðvar á Íslandi sem geta greitt há laun og við þurfum á þeim að halda. Við þurfum líka á því að halda að launabilið innan þeirra sé ekki of mikið. Í sumum tilvikum er um að ræða fyrirtæki sem fyrst og fremst eru með erlenda starfsemi en höfuðstöðvar hér á landi. Þá sjáum við í sumum tilvikum að laun forstjóra hafa tvöfaldast frá því fyrir hrun – en gleymum því þá stundum að það eru ekki laun þeirra sem hafa tvöfaldast, heldur laun okkar sem hafa lækkað um helming. Það er nú allur hinn margrómaði ávinningur íslensks samfélags af gengishruni krónunnar.</p> <p>Um ofurskatta á ofurlaun er hægt að halda langar ræður. Mergurinn málsins er hins vegar sá að við verðum sem þjóð að ná þeirri yfirvegun að ræða grundvallarspurningar í efnahagslífinu á öðrum forsendum en þeim að vera sífellt að svara síðustu uppsláttarfrétt í fjölmiðlum. Ákvarðanir um tekjuskiptingu og skattheimtu eru mikilvægari en svo að þær séu ræddar í kapphlaupi um hæstu skattprósenturnar eða lægstu frítekjumörkin, án þess að nokkur efnahagsleg greining liggi þar að baki. Í þeim löndum sem við viljum helst bera okkur saman við leggja menn kapp á að ná breiðri samstöðu um skattastefnu. En ekki hér. Það er eitt af því sem þarf að breyta.</p> <p>Við búum nú við erfiðleika sem meðal annars sköpuðust af því að stjórnvöld tóku ákvarðanir í skattamálum út frá pólitískum forsendum en ekki efnahagslegum. Frá 2003-2007 var hrint í framkvæmd mýgrút af óskynsamlegum skattalækkunum sem allir hagfræðingar vöruðu við og bentu á – réttilega – að myndu ógna efnahagslegum stöðugleika. Samt voru þær ákvarðanir teknar því ráðandi öfl á þeim tíma vildu slá pólitískar keilur á kostnað atvinnulífs og almennings. Vildu sanna að skattalækkanir væru alltaf skynsamlegar, jafnvel þótt viðtekin grundvallarsannindi um efnahagslegan stöðugleika segðu annað. Það var dýr lexía.</p> <p>Nákvæmlega sömu sjónarmið eiga við í dag. Við sem nú förum með meirihlutavald á Alþingi megum ekki falla í sömu gryfju og leggja á skatta, sem hafa neikvæð efnahagsleg áhrif í pólitískum tilgangi. Umboð okkar nær ekki til þess að leggja á skatta til að mæta pólitískum dægurþörfum. Ofurskattar kunna að eiga við til að hemja óviðráðanlegt launaskrið á þenslutímum, en þeir eiga ekkert erindi þegar landsframleiðsla hefur dregist saman tvö ár í röð og er líklega fjórfalt á við meðaltal í OECD-löndunum og við eigum fullt í fangi með að auka verðmætasköpun í landinu.</p> <p>Við viljum öll búa í samfélagi þar sem við njótum tækifæra til að bera úr býtum ef við leggjum hart að okkur. Við viljum líka tryggja efnalegan jöfnuð, en án þess að eftir standi samfélag þar sem örbirgðinni er nákvæmlega jafnt skipt. Við viljum – sérstaklega nú um stundir – að allir leggi sig fram, bæti við sig aukavinnu og skili meiri arði af starfi sínu. Okkur hefur blessunarlega tekist að auka á tekjujöfnuð og draga úr misskiptingu í nýafstöðnum skattkerfisbreytingum, en án þess að draga úr hvötum til að fólk sækist eftir hærri launum. Nú þegar höfum við komið á kerfi þar sem launþegar greiða nærri aðra hverja krónu til ríkisins af tekjum í hæsta þrepi. Það er að mínu viti ágætlega í lagt og engar forsendur til frekari skattheimtu á launatekjur.</p> <p>En atvinnulífið þarf líka að vinna með okkur að skattbreytingum sem hvata hagvöxt og sköpun nýrra starfa og forðast hugmyndafræðilega meinloku í andstöðu við skattlagningaraðferðir. Þar voru gerð mikil mistök í fyrra. Þegar ríkisstjórnin lagði fram tillögur um óhjákvæmilegar skattahækkanir haustið 2009 var gert ráð fyrir að hluti þeirra yrði í formi aukinna álaga á atvinnulífið, m.a. í formi orkuskatta og auðlindagjalda. Samtök Atvinnulífsins lögðu þá áherslu á að auknar álögur á atvinnulífið yrðu frekar í formi hækkaðs tryggingagjalds. Þetta varð því miður á endanum ofan á. Það var alltaf óskynsamlegt að hækka launaskatta á tímum vaxandi atvinnuleysis. Hækkun launakostnaðar í verslun, þjónustu og hugverkaiðnaði er ekki skynsamleg ráðstöfun á sama tíma og við viljum helst komu vinnufúsu fólki til verka. Vaxtarsprotar atvinnulífsins hafa verið kæfðir með þessari leið. Mikilvægt er nú að horfa til að flytja skattheimtu á atvinnulífið af tryggingagjaldstofni og leggja frekar á gjöld á stórnotendur í raforku og auðlindagjald á sjávarútveginn. Slíkur tilflutningur myndi fjölga störfum og styðja við stöðuga og hægt vaxandi gengisþróun á næstu árum, okkur öllum til hagsbóta.</p> <p>Þessi dæmi sýna að við getum öll gert betur. Mikilvægast er að auka samstöðu um hvert við stefnum. Við getum tekið höftin sem dæmi: Ef okkur á að auðnast að létta af höftum og varða veginn til aukinnar verðmætasköpunar þarf meiri samstöðu og skýrari sýn. Viljum við krónu sem er felld til að jafna hagsveiflu eða viljum við stöðugt gengi? Og nú spyr ég alveg óháð evru eða ekki evru. Hvort viljum við? Ef svarið er króna sem á að fella til að jafna hagsveiflu er ljóst að krónan verður alltaf í höftum. Enginn fjárfestir mun ótilneyddur halda á slíkri krónu. Ef svarið er hins vegar stöðugleiki í gengi þarf trúverðuga umgjörð um slíka gengisþróun. Ef stjórnmálamenn og forystumenn í atvinnulífi tala út og suður um leiðarljós við stjórn peningamála mun enginn fjárfestir geta gert sér trúverðugar væntingar um framtíðarþróunina. Og á meðan slíkt ástand varir sitjum við áfram reyrð í höftum.</p> <p>Góðir fundargestir. Verkefnin framundan eru mörg. Samvinna um úrlausn þeirra er mikilvæg og samstaða um meginmarkmið er nauðsynleg<a id="_GoBack" name="_GoBack"></a>. En almannahagsmunir verða að ráða för.</p>

2010-12-27 00:00:0027. desember 2010Framfarastoð eða skálkaskjól

<p>Seðlabankinn skilaði mér skýrslu rétt fyrir jólin undir heitinu&#160;„<em>Peningastefnan eftir höft“.</em>&#160;&#160;Þar fjallar bankinn frá sínu sjónarhorni um það úrlausnarefni sem er forsenda allrar hagstjórnar Íslands út úr kreppunni og inn í stöðugleika og farsæld á 21. öld: Valinu á peningamálastjórn og gjaldmiðli. Því verki verður hvorki skotið á frest né undan vikist. Spurningin er: Hafa stjórnarstofnanir, ríkisstjórn, Alþingi og stjórnmálaflokkarnir afl til að velja eða&#160;munum við kjósa að lúra í leysingum og bið?</p> <h3><strong>Opið, varið hagkerfi</strong></h3> <p>Um þessi áramót göngum við til móts við þriðja árið frá falli bankanna og hruni krónunnar.&#160;&#160;Ísland skar sig í upphafi kreppunnar úr í Evrópu og heiminum og fékk að kenna á viðleitni annarra til að setja þau ríki sem smita í sóttkví. Nú nýtur&#160;&#160;hins vegar sá neyðarréttur sem stjórnvöld beittu haustið 2008 til að vernda íslenskt samfélag en láta áhættusækna kröfuhafa bera hluta tjónsins, vaxandi virðingar og viðurkenningar á alþjóðavettvangi. Í haust vann Ísland einnig mikilvægan varnarsigur við samningaborðið andspænis Bretum og Hollendingum. Ríkin sem gátu bjargað sínum bönkum 2008 sjá skuldabyrði sína nú margfaldast og vita um leið að eignir lífvana bankanna kunna að vera eitraðar og falskar. Samfélögin eiga ekki að bera takmarkalaust tjón af válegu fjármálakerfi. Spurningin er: Hvernig verður efnahagslegt öryggi lítilla opinna hagkerfa tryggt?</p> <h3><strong>Tuttugu ár með frjálsu fjármagni</strong></h3> <p>Á árinu 2010 voru 20 ár liðin frá því fjármagn fór að flæða frjálst til Íslands. Það afmæli var haldið í kyrrþey – og ekki að ástæðulausu. Við stöðvuðum fall gjaldmiðilsins með gjaldeyrishöftum í nóvember 2008 og náðum þannig að skapa forsendur fyrir lækkandi verðbólgu og lækkun vaxta. Við höfum síðan tekist á við þá staðreynd að útgjöld ríkisins voru langt umfram tekjur, þegar bólugróðinn hvarf á einni nóttu. Þess vegna höfum við unnið að erfiðum niðurskurði ríkisútgjalda og fært útgjöldin til samræmis við það sem við höfum ráð á. Við höfum líka hækkað skatta, þótt hlutfall skattheimtu og skattaleg samkeppnisstaða okkar sé enn góð í samanburði við önnur Norðurlönd. Löggjöf til hagsbóta fyrir skuldugar fjölskyldur og stuðningur við þær er annars konar og miklu meiri en nokkru sinni áður hefur verið beitt hér á landi. Höggið nú verður þeim því léttara en það var svo mörgum heimilum í misgenginu 1982-4. Áætlun Íslands og Alþjóðagjaldeyrissjóðsins greiddi fyrir efnahagslegri endurreisn og varðstöðu um velferðarþjónustu. Áætlunin braut í blað í verklagi sjóðsins eins og Joseph Stieglitz lýsti og orðspor hennar ytra er hún hafi reynst árangursrík.</p> <p>En vandinn við peningamálastefnuna er enn óleystur. Ísland er eina opna hagkerfi sem þrátt fyrir smæð sína heldur í sjálfstæða mynt. Nú er minnt á að verðgildi krónunnar hefur rýrnað um 99,95% frá 1920 í samanburði við dönsku krónuna og að aldrei í sögunni hafi peningamálastefna stjórnvalda náð markmiðum sínum. Verðbólgumarkmið og sjálfstæði Seðlabanka 2001 átti að leysa verðbólguvandann. Sú stefna olli hrikalegum hliðarverkunum á áratugnum sem nú kveður: Háum vöxtum, innflæði fjármagns, háu gengi og viðskiptahalla. Á sama tíma beitti Seðlabankinn ekki tiltækum úrræðum til að afstýra þjóðarvá af bankakreppu.</p> <h3><strong>Lokun landsins er ekki kostur</strong></h3> <p>Víðkunnur erlendur blaðamaður skrifaði í hið heimsfræga tímarit <em>Vanity Fair</em> fyrir nokkrum misserum að Íslendingum væri hollast að snúa sér að fiskveiðum og -vinnslu og láta af öðru. Í þessu felst sýn sem er í senn yfirlætisfull og laus við skilning á grundvallarþáttum í efnahagsþróun ríkja. Sjávarútvegur er hefðbundinn lykilatvinnuvegur hér á landi en þar fjölgar ekki störfum. Þvert á móti hefur störfum fækkað jafnt og þétt í sjávarútvegi á undanförnum áratugum. Einmitt þess vegna er hagkvæmni meiri í sjávarútvegi hér á landi en í flestum öðrum löndum. Þess utan eru vaxtarmöguleikar sjávarútvegs takmarkaðir af fiskgengd. Eins er vexti í álvinnslu eða annari stóriðju hér á landi takmörk sett: Til að auka á framleiðslugetuna þarf að nýta takmarkaðar náttúruauðlindir sem okkur er ekki sama hvernig farið er með og geta falið í sér óafturkræf náttúruspjöll. Það er því ekki einfalt að fjölga til langframa störfum í þessum greinum.</p> <p>Aukin umsvif í fjármálakerfinu á undanförnum árum mættu þessum vanda að nokkru leyti. Þau sköpuðu þúsundum manna góða vinnu, jafnt beint í fyrirtækjunum og í fjölda þjónustufyrirtækja sem sinntu þeim. Þessar þúsundir Íslendinga áttu þess því kost að auka við menntun sína og kusu sér búsetu hér á landi því hér var kostur á vel launuðum og krefjandi störfum. Framundan er barátta um að finna traustari grunn fyrir fjölbreytt atvinnulíf en bankastarfsemin reyndist vera. Ef sú barátta tapast verður Ísland ekki samt. Þeir sem komast, flytja burt. Eftir getur orðið verstöð sem reiðir sig á fábreytta atvinnuhætti og þolir lélegan gjaldmiðil, óstöðugleika og reglulega kjaraskerðingu. Við munum áfram geta boðið upp á takmörkuð uppbyggingartækifæri með frekari stóriðjuverkefnum, en vaxtarmöguleikar þess hagkerfis verða fáir til lengri tíma nema með rányrkju til lands og sjávar. Barátta fyrir samkeppnishæfu efnahagslífi er barátta um að halda Íslandi sem þjóð meðal þjóða og gera landið áfram að ákjósanlegum búsetukosti fyrir fólk með fjölbreytta þekkingu og hæfni.&#160;En hverjir eru þeir kostir sem bjóðast? Hvernig verjum við eitt allra smæsta þjóðhagkerfi heimsins fyrir sviptivindum alþjóðlegra markaða, en höldum líka frjálsum og óheftum milliríkjaviðskiptum og fjármagnsflutningum?</p> <p>Þegar höftum léttir verður Ísland sem fyrr fullur þátttakandi á innri markaði Evrópusambandsins með þeim frjálsu fjármagnshreyfingum sem honum tilheyra. Af því höfum við næstum tveggja áratuga reynslu og enginn í íslenskum stjórnmálum talar af alvöru fyrir þeim valkosti að víkja af innri markaði Evrópuríkja. Ríkisstjórnin stýrir nú samningum um fulla aðild að ESB í umboði Alþingis og markmið þeirra er aðild að myntbandalagi og upptaka evru.&#160;Traustur gjaldmiðill sem stendur undir verðmætasköpun er ákjósanlegur, þótt hann myndi auðvitað reyna á aga í hagstjórn hér á landi. Við gætum með slíkum gjaldmiðli betur nýtt okkur ávinning af stórum alþjóðlegum heimamarkaði, þar sem gengisáhætta gagnvart helstu viðskiptalöndum heyrði sögunni til. Við ættum auðveldara með að laða til okkar erlenda fjárfestingu, en smæð og veikleiki gjaldmiðilsins hefur verið stærsta hindrunin í vegi erlendrar fjárfestingar um áratugi. Við myndum njóta aukins verðstöðugleika og lægri vaxta. Við gætum þar með búið í haginn fyrir vöxt arðsamra hátæknigreina hér innanlands, frekar en að tapa slíkum fyrirtækjum ávallt úr landi.&#160;</p> <h3><strong>Óstöðugur gjaldmiðill fremur vandi en lausn</strong></h3> <p>Á sama tíma er rétt og nauðsynlegt að velta fyrir sér hvort evran veiti nauðsynlegt skjól fyrir hreggviðrum í hinum alþjóðlega fjármálaheimi. Vandræði sumra evruríkjanna nú eru vissulega mikil, en þau eru ólík okkar. Vandi Grikklands er efnahagsstjórn af þeim toga sem við þekkjum dæmi um úr einstökum sveitarfélögum hér á landi, þar sem lifað hefur verið um efni fram: Eignir hafa verið seldar, lífeyrissjóðir skattlagðir og vandanum vísað á komandi kynslóðir. Vandi Íra er eðlislíkari okkar. Þeir höfðu stórt bankakerfi og ábyrgðust skuldbindingar þess. Gæfa okkar var sú að sá kostur var okkur ekki tiltækur. En þótt skuldsetning Íra sé nú miklu meiri en okkar er ekki ljóst hvernig fer á endanum. Tekjuhátt heimili ræður leikandi við miklu hærri skuldsetningu en tekjulágt heimili. Vegna aðildar að evrunni og þess aðgangs sem hún veitir að erlendri fjárfestingu gera Írar ráð fyrir hraðri endurgreiðslu skulda. Okkur hefur áratugum saman gengið bölvanlega að laða erlenda fjárfestingu að Íslandi og flest bendir til að tiltrú á íslensku krónuna verði engin um áratugaskeið í kjölfar hrunsins. Ef fjárfesting verður áfram döpur hér á landi kann hófleg skuldsetning að verða okkur vandasamara úrlausnarefni en miklar skuldir eru Írum.&#160;</p> <p>Þótt sveigjanleiki sjálfstæðs gjaldmiðils hafi verið mikilvægur við lausn á efnahagsvanda í fortíðinni, er hann ein helsta ástæða þeirra erfiðleika sem þjóðin hefur nú ratað í. Jákvæð áhrif gengislækkunar krónunnar er reglulega ofmetin í almennri umræðu hér á landi og helgisagan um mikilvægi krónunnar fyrir sveigjanleika í efnahagslífinu hefur fengið á sig einhvers konar frumspekilega áru. Allir sannir Íslendingar eiga að taka undir með hinum háværa margradda kór um ágæti sveigjanleika krónunnar. Staðreyndirnar tala hins vegar sínu máli. Gengisfellingar gátu vissulega leyst tiltekin vandamál á fyrri tíð: Þær rýrðu kjör almennings og lækkuðu skuldir útflutningsgreina í lokuðu hagkerfi. Krónan var hins vegar lykilástæða fyrir vanda okkar í aðdraganda hrunsins og gengislækkun hennar í hruninu hefur búið til alvarlegasta efnahagsvanda þjóðarinnar, nú um stundir: Skuldavandann. Úrlausn á ofskuldsetningu atvinnulífs og heimila er stærsta vandamálið og stafar af því að þorri skulda er annað tveggja tengdur verðbólgu eða gengi.&#160;Þessar staðreyndir benda til að gjaldmiðillinn sé fremur hluti af vandanum en forsenda lausnarinnar. Þar við bætist sú staðreynd að traust á íslensku efnahagslífi og gjaldmiðlinum er nú í algeru lágmarki. Engar líkur eru á að fjárfestar vilji efna til áhættu í íslenskum krónum í fyrirsjáanlegri framtíð og engir munu ótilneyddir vilja lána í íslenskum krónum. Við vitum hvernig hörmunarsaga krónunnar hefur verið hingað til. Er eitthvað sem bendir til að eftirhrunskrónan verði betri og veikleikarnir minni?</p> <h3><strong>Greining valkosta og þrek til að velja</strong></h3> <p>Seðlabankinn setur í skýrslu sinni fram leið sem hann nefnir&#160;<em>verðbólgumarkmið plús</em> og felur í sér lítillega breyttar grunnforsendur verðbólgumarkmiðs í peningamálastjórn til skemmri tíma að viðbættum svonefndum&#160;<em>þjóðhagsvarúðartækjum</em>.&#160;Bankinn bjó á bóluárunum yfir ýmsum tækjum til að hefta útþenslu bankakerfisins í þágu efnahagsöryggis landsins, sem hann kaus að beita ekki. Ástæðu þess er ósvarað í skýrslunni. Heilbrigt endurmat á verklagi Seðlabankans við peningamálastjórn á undanförnum árum er nauðsynleg forsenda raunsæs mats á nýjum tillögum bankans. Um leið er morgunljóst að val um stjórn peningamála, um gjaldmiðil og um ríkisfjármál til skemmri og lengri tíma er ein heild og fjárhagsleg örlög kynslóða í húfi. Allir hugsandi Íslendingar sjá að þetta er höfuðverkefnið en of margir stjórnmálaflokkar hafa samt komist upp með að skila auðu. Um leið og vert er að fagna framlagi Seðlabankans er nauðsynlegt að lýsa því skýrt að mörkun stefnunnar krefst nýrrar hugsunar þar sem fleiri verða kallaðir að borðinu en áður.</p> <p>Efnahags- og viðskiptaráðuneytið mun efna til víðtæks samráðs og umræðu í samfélaginu af þessu tilefni. Í verkefninu framundan þarf að fara saman raunsæi og metnaður. Við verðum að meta með raunsæjum hætti tjónið af íslenskri krónu til lengri tíma litið og setja okkur raunhæf markmið um afnám hafta, sem ekki leiða til efnahagslegrar kollsteypu. Við verðum líka að setja okkur metnaðarfull markmið um efnahagslegan stöðugleika og vaxtarmöguleika til lengri tíma, sem gera okkur kleift að keppa við nágrannalönd okkar um laun, hagvöxt, skattastig og gæði félagslegrar þjónustu. Til þess þurfum við ekki bara norræna velferð, heldur líka norræna samkeppnishæfni í efnahagsumgjörð og menntunarstigi og erlenda fjárfestingu til jafns við önnur norræn lönd.</p> <p>Til skamms tíma þarf peningamálastefnan að greiða fyrir varkáru afnámi gjaldeyrishafta og til lengri tíma að auðvelda okkur upptöku evru ef okkur sem þjóð ber gæfa til að samþykkja aðild og losa okkur þar með við tjónið og óvissuna sem fylgir sjálfstæðri mynt. Til skemmri tíma munum við búa við krónu í einhvers konar höftum. Upptaka evru verður ekki einföld, en flest bendir til að valið verði milli hennar eða afturhvarfs til einhæfari viðskiptahátta og viðvarandi haftabúskapar. Við Íslendingar viljum vera þátttakendur í opnu og alþjóðlegu viðskipta- og efnahagslífi. Til þess þurfum við gjaldmiðil og skipan peningamála sem verja þau verðmæti sem almenningur skapar, en eyðir þeim ekki.</p> <p>Í ljósi þessara markmiða þurfum við að stilla upp trúverðugri peningamálastefnu og skapa henni stofnanaumgjörð sem hentar og tryggir fagmennsku og lýðræðislegt aðhald og eftirlit. Peningamálastefna á ekki að vera skálkaskjól aðgerðaleysis eða kenningakerfa sem ekki styðjast við reynslurök. Hún á ekki heldur að byggja á kreddum á borð við goðsögnina um sveigjanleika krónunnar. Hún á að verða okkur öllum stoð fyrir hagsæld, framfarir og sjálfbæran hagvöxt og byggja á raunsæu mati á kostum okkar á óvissum tímum.<br /> </p> <p align="right"><em>Greinin er</em> <em>eftir Árna Pál Árnason efnahags- og viðskiptaráðherra,&#160; birtist í Fréttablaðinu 27. desember 2010.</em><br /> </p>

2010-09-29 00:00:0029. september 2010Árangurinn af AGS samstarfinu

<p>Í kjölfar hruns bankakerfisins í október 2008 leituðu íslensk stjórnvöld til Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (AGS) um samstarf við efnahagslega endurreisn. Aðkoma AGS veitti efnahagsstefnu stjórnvalda alþjóðlegan trúverðugleika sem nauðsynlegur var til að bæta fyrir þann álitshnekki sem íslensk hagstjórn hafði orðið fyrir í hruninu. Lánafyrirgreiðsla sjóðsins hefur nú forðað ríkissjóði frá hættu á greiðslufalli vegna hárra útistandandi erlendra skulda sem eru á gjalddaga í lok árs 2011 og ársbyrjun 2012. Án þessa hefði kreppan orðið dýpri og þungbærari en raunin varð. Þá hefðum við þurft að hækka skatta meira og skerða velferðarþjónustu með slíkum hætti að það hefði ógnað samfélagssáttmála okkar um sanngjarnt velferðarríki.</p> <p>Í raun má segja að fjórir meginþættir séu brýnastir í áætluninni. Í fyrsta lagi þarf bankakerfið að geta starfað sem skyldi, svo að heimili og fyrirtæki fái þjónustu og lánafyrirgreiðslu. Virkur fjármálamarkaður er forsenda hagvaxtar í þróuðu hagkerfi. Samhliða þessu þarf að herða regluverk lánastofnana og veita Seðlabankanum og Fjármálaeftirlitinu réttar heimildir til aðhalds og eftirlits. Í öðru lagi þarf að styrkja stöðu ríkissjóðs, sem kom verulega skuldsettur undan hruninu og er nú rekinn með halla þrátt fyrir töluvert aðhald. Fjárlög haustsins skipta þar miklu. Í þriðja lagi þarf að móta peningastefnu til framtíðar. Afnám gjaldeyrishafta hefur tafist, en þeim verður aflétt í áföngum þegar aðstæður skapast. Í fjórða lagi þarf að vinna að endurskipulagningu skulda heimila og fyrirtækja. Í kjölfar þess að Hæstiréttur dæmdi gengisbindingu lána ólöglmæta og veitti leiðsögn um hvernig reikna bæri vexti á slík lán hafa stjórnvöld kappkostað að tryggja sanngjarna niðurstöðu fyrir alla lántakendur og flýta endurskipulagningu skulda fyrirtækja. Á þessum fjórum höfuðstoðum hvílir efnahagsáætlunin.</p> <p>Markmið efnahagsáætlunarinnar er að leggja grunn að sjálfbærum hagvexti og atvinnutækifærum til frambúðar. Við slíkt dugar ekki sú skammtímahugsun sem tíðkaðist áður. Við viljum ekki fölsk lífskjör, byggð á skuldsetningu heimila og fyrirtækja. Við vitum af reynslunni að það kemur að skuldadögum. Til að skapa fjölbreytt, kröftugt atvinnulíf þarf traustan gjaldmiðil, lága verðbólgu og þar með svigrúm til samkeppnishæfra vaxta. Til að skapa réttlátt samfélag þarf að standa vörð um velferðina. Ef atvinnulífið aflar ekki verðmæta og skapar ekki ný störf mun okkur fljótt verða ofviða að viðhalda þeirri velferðarþjónustu sem við búum við í dag.</p> <p>Stjórn AGS tekur í dag til umfjöllunar þriðju endurskoðun efnahagsáætlunar Íslands. Verði hún samþykkt fá stjórnvöld aðgang að erlendum lánum sem tengd eru framkvæmd áætlunarinnar. Sá árangur sem hingað til hefur náðst væri óhugsandi án samstarfsins við AGS. Stýrivextir hafa ekki verið lægri í sex ár, verðbólga helst undir 5% á ársgrundvelli og hagvöxtur tekur við sér á ný á síðari hluta ársins. Með trúverðugri og raunsærri efnahagsáætlun höfum við komið í veg fyrir að þær hrakspár rættust sem flestir voru sammála um í árslok 2008. Á sama tíma höfum við lagt grunn að hagkerfi sem verður sterkara en það sem hrundi haustið 2008. Það er árangur sem máli skiptir.</p>

Var efnið hjálplegt?Nei
Takk fyrir

Ábendingin verður notuð til að bæta gæði þjónustu og upplýsinga á vef Stjórnarráðsins. Hikaðu ekki við að hafa samband ef þig vantar aðstoð.

Af hverju ekki?

Hafa samband

Ábending / fyrirspurn

Þessi síða notar vafrakökur Lesa meira