Hoppa yfir valmynd

Ræður og greinar Álfheiðar Ingadóttur

Dags.Dags.TitillLeyfa leit
2010-08-23 00:00:0023. ágúst 2010Nordic alcohol and drug researchers' assembly 

<p>&#160;</p> <p><strong>Álfheiður Ingadóttir<br /> Minister of Health</strong></p> <p><strong>&#160;</strong></p> <p><strong>&#160;</strong></p> <p align="center"><strong>Opening speech at the Nordic Alcohol and Drug Researchers' Assembly<br /> in</strong> <strong>Reykjavik</strong><strong>,</strong> <strong>23 August 2010</strong></p> <p>&#160;</p> <p>Ladies and Gentlemen,</p> <p><span>Good morning and welcome to this biannual Assembly of Nordic Alcohol and Drug Researchers here in</span> <span>Iceland</span><span>.</span></p> <p>Addressing the significant social and public health problems caused by alcohol and drugs is a common objective in the Nordic countries.</p> <p>I would therefore like to acknowledge the work of those that have made this assembly a reality and I must admit, that it is good to see how many of you have taken the opportunity to spend three days here in Reykjavík - learning and co-operating with colleagues and hopefully forging new alliances and acquaintances.&#160;</p> <p>The opportunity for researchers in this field to meet and share findings and experiences is an important part to our understanding of how to tackle problems caused by alcohol and drugs. Scientific research and the application of its results is needed to help society fulfill its responsibility and take measures to prevent the personal and public health problems caused by the harmful use of alcohol.</p> <p>The Nordic countries have a lot in common in this area, both in terms of our current situation, our views and values, and how we choose to confront the problems caused by these risk factors.</p> <p>And the Nordic countries have been able to exert an influence on alcohol and drug policy in the international arenas. By extending our shared goals and values to international organizations, such as the World Health Organization, our countries often become more than the sum of their parts.</p> <p>Last May, delegations from all 193 member states of the WHO reached consensus on a resolution to confront the harmful use of alcohol. The resolution endorses a global strategy, urging countries to complement and support national responses to public health problems caused by the harmful use of alcohol.</p> <p>The Organization (WHO) states that alcohol is the eighth leading risk factor for deaths globally, and harmful use of alcohol is responsible for almost 4% of all deaths in the world.</p> <p><span>If we look at the situation in</span> <span>Europe</span><span>, alcohol consumption is the highest in the world – double the world average. Alcohol is the second largest risk factor for death and disability in</span> <span>Europe</span> <span>and by far the largest risk factor for young people.</span></p> <p>Although alcohol consumption and drug use has been a part of our societies for hundreds of years, many of the complex health effects have only been discovered fairly recently.</p> <p>Harmful drinking is a major avoidable risk factor for noncommunicable diseases, in particular cardiovascular diseases, liver disease and various cancers. It is also associated with infectious diseases, as well as road traffic accidents, violence and suicides.</p> <p>Alcohol and drug abuse contribute to poor health in every corner of the world. It is not only a problem for the individual, but for his or her immediate surroundings and for society as a whole.</p> <p>We know as much. But are we maybe being too tolerant of the role alcohol really plays in everyday life of far too many of us and our teenagers and young people?</p> <p><span>In</span> <span>Iceland</span><span>, the total alcohol consumption per capita has increased substantially – nearly doubled – during the last three decades; from 4 litres in 1980 to 7,5 litres in 2007 – that is consumption of pure alcohol per capita, age 15 and older.</span></p> <p>The prevention of alcohol and drug abuse was one of the main target areas in our National Health Plan to the year 2010 where our aim was to lower the consumption of alcohol to 5 litres per inhabitant, 15 years and older, by this very year, the year 2010. The target was considered unrealistic by many, but was sustained for health reasons and increased demand for action to reduce alcohol consumption.</p> <p><span>Even though we did not achieve the target we have seen a decline in alcohol and drug use in recent years by young people in</span> <span>Iceland</span><span>. To make long story short, alcohol and drug abuse prevention will also be one of the main target areas in our new National Health Plan to the year 2020 but I admit that we need to put in place more effective ways and means to reach our targets. We should for example take a tougher stand against breaking the alcohol advertisement ban, that is not being respected as you can see all around you in Reykjavík and even in television and the newspapers.</span></p> <p>Guests.</p> <p>Later today you will have a Plenary Panel on „The Icelandic financial collapse and its consequences.”</p> <p><span>One of the panelists is Lára Björnsdóttir, the chair of the Icelandic Welfare Watch that was established in the beginning of 2009 to monitor indication on the effects of the crisis on the population in</span> <span>Iceland</span><span>.</span></p> <p>The crisis has made an impact on our society as a whole.&#160; The government has had to raise taxes and cut down expenses, and although the welfare sector has been spared the toughest choices, cuts have had to been made into our health care system and preventive measures.</p> <p>The collapse made a steep rise in the unemployment rate. The experience of other countries in similar situations has shown that large and unexpected rises in unemployment, have an effect on alcohol-related deaths - especially amongst people of working age. On the other hand, findings suggest that active labour market programmes, such as keeping workers in jobs and reintegrating them after periods of unemployment – mitigate some of the adverse health effects of economic downturns.</p> <p>The Icelandic government has already taken action to reduce the growth of unemployment and we are now witnessing a decline in the unemployment rate and in fact much lower figures than were expected at the time of the collapse. A variety of job creation programmes has been set up – especially for young people. We are also meeting the consequences of unemployment and financial difficulties with concerted co-operation and consultation between the state, local authorities, schools and universities, social partners and NGOs.</p> <p>The government plays a significant role in ensuring public health, and has a wide range of tools to that end. In the beginning of this year the tax on alcohol beverages was increased – in fact alcohol prices have risen considerably since the crash in 2008. This has no doubt contributed to the slight decline in sales that we have witnessed over the past few months. This is in stark contrast to a constant increase in sales in the years before – and correlates with considerable evidence that pricing is an important determinant of alcohol consumption and thus a determinant of the extent of alcohol-related problems.</p> <p>But the government can also take steps which have a negative effect on public health, despite the best intentions as you will learn later today, from Þorgerður Ragnarsdóttir's study on „Alcohol related mishaps during weekends in Reykjavík“.</p> <p>Dear guests.</p> <p>The primary goal of Nordic co-operation on alcohol and drug issues is to collate knowledge and experiences.</p> <p>Studying these issues in the Region affords us the opportunity to compare our countries both with each other and with countries further afield. In this way, we gain a more accurate picture of ourselves, and also learn from the positive and negative experiences of our closest neighbours.</p> <p>That's why we are here, to learn from each other, from research and reports and to strengthen our Nordic ties and to develop friendship.</p> <p>With these words I would like to open this Assembly and wish you a fruitful and enjoyable three days to come.&#160;</p> <p>Thank you for your attention.</p> <p>(<strong>Talað orð gildir</strong>)</p>

2010-06-25 00:00:0025. júní 2010Heilbrigðiskerfið 2015

<p><strong>Álfheiður Ingadóttir<br /> heilbrigðisráðherra</strong></p> <p><strong><br /> </strong></p> <div align="center"> <strong>Ávarp heilbrigðisráðherra á ráðstefnunni Heilbrigðiskerfið 2015.</strong><br /> </div> <p align="center"><strong><span>25. júní 2010</span></strong></p> <p>&#160;</p> <p>&#160;</p> <p>Góðir áheyrendur</p> <p><span><br /> Ég þakka fyrir boðið á þessa ráðstefnu um heilbrigðiskerfið 2015 og óska til hamingju með nýstofnað Landssamband heilbrigðisstofnana. Þetta er merkilegur áfangi og mikilvægt að menn þjappi sér saman um þau verkefni sem framundan eru.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Það er frábært að fá tækifæri til þess að líta fram á veginn. Mikilvægt er að vita hvert við stefnum í heilbrigðismálum og aldrei mikilvægara en á tímum niðurskurðar.&#160;&#160;</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Í þessum efnum þykir mér freistandi að horfa jafnvel til lengri tíma en 2015. Það sýnist svo nærri, aðeins eftir 5 ár, ekki síst þegar haft er í huga hvað mikið hefur breyst á síðsutu misserum.&#160;</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Bankarnir hrundu og efnahagskerfið riðaði til falls. En heilbrigðiskerfið hrundi ekki og það riðar ekki til falls. Verkefni okkar er að treysta innviði þess þrátt fyrir þann skaða sem bankahrunið olli samfélaginu og vera tilbúin til frekari uppbyggingar og þróunar, þeirra þátta sem kosta viðbótarfjárútlát þegar betur árar.&#160;</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Því þetta er tímabundið verkefni sem við stöndum í og við munum komast í gegnum það.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Ég skal ekki fullyrða að allir efnahagslegir erfiðleikar verði að baki 2015, en væntanlega verður tímabili harkalegs niðurskurðar í heilbrigðis- og velferðarþjónustu lokið og hagvöxtur hafinn að nýju.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Og þess vegna er<span>&#160;</span> allt í lagi að láta sig dreyma um jafnvel enn betri heilbrigðisþjónustu en við nú höfum, heilbrigðisþjónustu sem fellur<span>&#160;</span> betur að þeirri samfélagsgerð, lífsháttum og íbúasamsetningu á landinu en sú sem við nú höfum og grunnur var lagður að um miðja síðustu öld.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Íslensk heilbrigðisþjónusta einkenndist lengi af valddreifingu og sjálfstæði stofnana sem stafaði líklega af því að faghópar, frjáls félagasamtök, styrktarfélög og heimamenn á hverjum stað réðu miklu og jafnvel mestu um uppbyggingu og þróun þjónustunnar.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Frumkvæðið var venjulega hjá mörgum aðilum og það stóð þeim næst sem nutu þjónustunnar að hafa árhif á framkvæmd hennar, þróa hana og bæta. Megin veikleiki þessa fyrirkomulags var hins vegar veik fjármálastjórn og skortur á samhæfingu í uppbyggingu og rekstri þjónustunnar.&#160;</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Markviss stefnumótun átti lengi erfitt uppdráttar þar sem stjórn málaflokksins var dreifð og ósamstæð. Það átti bæði við um heildaráætlanir til langs tíma og áætlanir sem snéru að einstökum þáttum heilbrigðisþjónustunnar.&#160;</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Í dag hafa aðstæður að mörgu leyti breyst eða eru að breytast.&#160;</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Gerðar eru kröfur til þess að heilbrigðisþjónustan móti sér ákveðna framtíðarsýn og að meginhlutverk hennar sé skilgreint.&#160;</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Sömuleiðis er þess krafist að heilbrigðisþjónustan setji sér markmið og fylgi skipulegum áætlunum til þess að ná þeim.&#160;</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Heilbrigðisáætlun verður m.a. að taka til heilbrigðismarkmiða, þjónustumarkmiða, gæðaþróunar, rannsókna, menntunar, forvarna, fjármála, stjórnunar, skipulags og stefnu í starfsmannamálum.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Sú heilbrigðisþjónusta sem við höfum í dag er góð á flesta þá mælikvarða sem menn nota: “Öfundsverðir” var einkunnin sem OECD gaf Íslendingum 2007; öfundsverðir af heilbrigðisþjónstunni.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Við vitum svo sannarlega hvað við höfum, en flest þekkjum við líka gallana, það sem betur má fara, bæði í skipulagningu þjónustunnar og einstaka þjónustuþáttum.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Við vitum hvað við höfum: Hátæknisvædd sjúkrahús, sem beita nýjustu og bestu lyfjum og læknismeðferðum.<br /> <br /> </span><span>Smærri sjúkrahús sem líta má á sem einskonar héraðssjúkrahús, með þjónustu við aldraða og legusjúklinga en einnig sum hver með skurðstofu og skurðlækna.<br /> <br /> </span><span>Við höfum heilsugæslu, sjúkraflutninga, bráðamóttökur, læknavaktir, hjúkrunarheimili, skólahjúkrun, heimahjúkrun,</span> <span>geðvernd, sjúkra- og iðjuþjálfun, og sálfræðiþjónustu.<br /> <br /> </span><span>Líka fjölþætta þjónustu sérgreinalækna sem reka eigin stofur og jafnvel aðgerðahús.<br /> <br /> </span><span>Ennfremur rafræn samskipti og fjarlækningar.&#160;</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Allt þetta höfum við og ekkert viljum við af þessu missa. Við viljum bara bæta þjónustuna á öllum stigum.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>En heilbrigðisþjónustan kostar sitt og á tímum mikilla samfélagsbreytinga hefur komið í ljós að skipulagið er ekki fullkomið. Þannig eru þröskuldar uppi í kerfinu, þar sem þeir ættu ekki að vera og á öðrum stöðum vantar þröskulda til að stýra sjúklingaflæðinu þangað sem þjónustan er fyrir.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Á tímum niðurskurðar hefur líka komið í ljós að það má nýta betur vel menntaðan mannafla, búnað og fasteignir sem skattgreiðendur hafa fjárfest í á undanförnum áratugum. Það er sárgrætilegt að við séum hér með 7-8 ónýttar skurðstofur á hverjum tíma.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Það er heilsa þjóðarinnar sem er besti mælikvarðinn á heilbrigðisþjónustuna.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Og heilsa okkar Íslendinga er almennt góð. Flestir aldurshópar hafa það mun betra nú en fyrir 25 eða 50 árum, eða er það ekki svo?&#160;</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Íbúasamsetningin hefur breyst, við erum að eldast, búsetan er líka að breytast, og ekki síst lífsstíllinn. Mataræðið, áreitið, stressið, vímuefnanotkun, svo nokkuð sé nefnt.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Nýir sjúkdómar verða fyrirferðarmeiri eins og sykursýki og ofurþyngd sem fer vaxandi í flestum aldurshópum.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>En enda þótt nýir sjúkdómar komi fram, og algengi þeirra aukist, t.d. nýgreining krabbameina og hjartasjúkdóma, og astma- og ofnæmissjúkdóma, og þunglyndis, þá hafa lífslíkur þeirra sem eru veikir, batnað til muna og dánartíðnin lækkað í flestum aldurshópum. Afleiðingin er sú að stöðugt fleiri sjúklingar lifa jafnvel áratugum saman með sinn króníska eða langvinna sjúkdóm og þurfa ekki endilega neyðarinnlagnir á hátæknivædd sjúkrahús, heldur góða nærþjónustu, jafnvel heimaþjónustu og heimahjúkrun.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Þessi lýðfræðilega breyting og breytt sjúkdómatíðni hefur því leitt til nýrra þarfa sem krefjast breytinga á skipulagi heilbrigðisþjónustu og nýja forgangsröðun.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Við höfum einbeitt okkur að því að lækna sjúkdóma með hátæknilækningum og dýrum lyfjum og við höfum náð miklum árangri. Þessi þáttur heilbrigðisþjónustunnar hefur orðið æ umfangsmeiri hvað útgjöld varðar, orðið sérhæfðari og betri og almennt aukið lífsgæði og bætt lífslíkur.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Nú þurfum við að einbeita okkur að því að koma í veg fyrir sjúkdóma annars vegar og tryggja öfluga grunnþjónustu við þá sem eru með langvarandi sjúkdóma hins vegar. Þetta krefst eins og ég sagði áðan, nýrrar forgangsröðunar og aðgreiningar á þjónustustigum og meiri stýringar á flæði sjúklinga.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Grunnur heilbrigðisþjónustunnar er eftir sem áður norrænt velferðarmódel, þar sem þjónustan er kostuð úr sameiginlegum sjóðum og veitt öllum sem á þurfa að halda án aðgreiningar vegna efnahags, búsetu, kyns, eða aldurs.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Í samstarfsyfirlýsingu núverandi ríkisstjórnar segir að heilbrigðisþjónustan verði tekin til endurskoðunar með heildstæðri stefnumörkun í þeim tilgangi að draga úr kostnaði og nýta fjármuni skynsamlega, ná sátt um örugga heilbrigðisþjónustu um allt land.&#160;</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Sérstök áhersla er lögð á að heilsugæslan verði sett í öndvegi sem fyrsti viðkomustaðurinn í heilbrigðiskerfinu. Í samræmi við þau fyrirheit skuli haft víðtækt samráð við fjölda aðila til þess að tryggja samstöðu um framkvæmd þessa verkefnis og fyrrgreindra stefnumiða.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Þetta er það sem við erum að vinna eftir í heilbrigðisráðuneyti í samvinnu við alla sem hagsmuna eiga að gæta.&#160;</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Á Íslandi líkt og í nágrannalöndum okkar standa yfir umfangsmiklar breytingar á þjónustu sjúkrahúsa. Aukin sérhæfing kallar á stærri einingar og samþættingu starfsemi á stórum landsvæðum. Innan fárra ára má væntanlega gera ráð fyrir að aðeins tvö sjúkrahús geti staðið undir nafni sem sérgreina- og hátæknisjúkrahús á Íslandi, þ.e. Landspítali og Sjúkrahúsið á Akureyri (FSA).&#160;&#160;</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Sem mótvægi við þessari sérhæfingu í sjúkrahúsrekstri er mikilvægt að efla heilsugæslu og öldrunarþjónustu, hvort sem um er að ræða grunnþjónustu í þéttbýli eða dreifbýli. Samtímis er ljóst að leggja verður auknar skyldur og ábyrgð á heilsugæsluna varðandi úrlausnir og ákvarðanatöku innan heilbrigðiskerfisins.&#160;</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Ég sé því fram á að á allra næstu árum geti orðið talsverðar skipulagsbreytingar á heilbrigðisþjónustu á Íslandi. Þær lúta að verkaskiptingu heilsugæslu, sjúkrahúsa og sérfræðilækna.&#160;</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Hvort það verður orðið að veruleika 2015 skal ég ekki segja til um en mín sýn á framtíðarskipulagið er eitthvað í þessa veru:</span><span>&#160;</span></p> <ol> <li>Öflug heilsugæsla sem byggir á samþættingu heilbrigðisþjónustu og félagsþjónustu sveitarfélaga í nærumhverfi allra, hvar sem þeir búa á landinu. Hér lít ég með öfund til Akureyrarmódelsins.</li> <li>Heilsugæslusjúkrahús með bráðaþjónustu og hjúkrun fyrir langveika og þjónustu við aldraða, heima og í sjúkrahúsinu.</li> <li>Þessar heilbrigðisstofnanir hefðu samninga við sérfræðinga, ýmist af sjúkrahúsum eða einkastofum til að þjónusta sig og skjólstæðinga sína eftir þörfum. Þeir kæmu þá þangað.</li> <li>Tæknivædd sjúkrahúsþjónusta á færri stöðum á landinu en nú er, hugsanlega aðeins LSH og FSA.</li> <li>Öflugir sjúkraflutningar í lofti og á landi.</li> </ol> <p><span>Þá þarf alltaf að hafa í huga forvarnir og geðvernd og einnig einstaka hópa, eins og börn og aldraða.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Efnahagshrunið haustið 2008 lék fjárhag ríkisins grátt og krefst niðurskurðar og skipulagsbreytinga í heilibrigðisþjónustu líkt og í öðrum opinberum rekstri. Það hefur samt sem áður ekki átt sér stað hrun í heilbrigðisþjónustunni. Heilbrigðiskerfið stendur styrkum fótum og hefur alla burði til þess að veita landsmönnum góða þjónustu á næstu árum.&#160;</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Engu að síður verðum við leita nýrra leiða í skipulagi og þjónustu til þess að tryggja réttláta dreifingu á gögnum og gæðum heilbrigðisþjónustu, svo koma megi í veg fyrir að íbúar landsins búi við ójafna kosti í heilsufarslegum efnum.</span><span>&#160;<br /> <br /> </span><span>Á tímum efnahagsþrenginga er jafnframt mikilvægt að þeim sem minna mega sín eða standa höllum fæti í lífsbaráttunni sé tryggð jafngóð heilbrigðisþjónusta og öðrum.</span></p> <p><span>&#160;</span><span>&#160;</span></p> <p>(<strong>Talað orð gildir</strong>)</p> <p>&#160;</p>

2010-06-14 00:00:0014. júní 2010International Association for Adolescent Health 15th European Annual Meeting

<p><strong>Álfheiður Ingadóttir<br /> Minister of Health</strong></p> <p><strong>&#160;</strong></p> <p align="center"><strong>International Association for Adolescent Health 15th European Annual Meeting<br /> organized by The Icelandic Pediatric Society and<br /> The Icelandic Association of Pediatric and Adolescent Psychiatry<br /> in Reykjavík June 14th – 15th 2010</strong></p> <p><strong>&#160;</strong></p> <p><span>Ladies and Gentlemen, Mr. Russel Viner, president of the European Section, Mrs. Linda Bearinger president of the IAAH,</span> <span>dear guests,</span><br /> <br /> It is my great pleasure to be here today at the opening of the 15th European Annual Meeting of the International Association for Adolesenct Health.<br /> <br /> <span>Your assisiation and conference here today is a sign of the times that we are all getting increasingly aware and conscious of the importance of adolescent health and it is good to see so many</span> <span>pediatricians and pediatric and adolescent psychiatrists gather here in Reykjavik to discuss this very important topic.</span><br /> <br /> Our young ones hold the future of society and their well-being, both mentally and physically is of utmost importance. I hope that this conference will draw attention to the needs of our children and teenagers and provide inspiration both internally within the professional groups and externally to the community-at-large. It is our duty to meet the existing needs of youth in an ambitious manner.<br /> <br /> Experience has taught us all that teenagers are sensitive souls – even if they like to put up a tough front. The ordinary teenager will go through physical and mental turbulence – some call it a hormonal roller-coaster. Emotions may swing between the highest of high and the lowest of low in a matter of seconds. The adolescent is in a transition and developing from childhood to maturity– one the most dramatic changes in our lives. This can be a trying experience – as I'm sure we can all agree.<br /> <br /> Living under conditions which internally are characterized somewhat by extremes makes you vulnerable to external conditions and pressure.<br /> <br /> And during this critical time of life, individuals adapt a lifestyle which will affect their well-being for the rest of their lives. There are temptations lurking around every corner. There is a great deal of peer-pressure, that may sometimes have serious consequences and I must also mention the advertisements and stereotypes for the young who must be healthy, beautiful and not to forget: sexy, even at 10 or 12 years of age.<br /> <br /> Lifestyle related disorders which may plague us later in life are rooted in a lifestyle which we adopt during our years of adolescence: Smoking, bad nutritional habits, alcohol and substance abuse and irresponsible sexual behavior.<br /> <br /> Scientific research and the application of its results are needed to help society fulfill its responsibility and take care of its youth. Therefore I welcome the opportunity for us to meet all of you so that together we can discuss and learn and improve together towards a common goal of better health of our young people.<br /> <br /> As we all know our part of the world is suffering from a grave economic recession – which hit Iceland heavily a year and a half ago.<br /> <br /> We must take care not to let the bank crash and the economic consequences it had, result in a social crisis.<br /> <br /> Research indicates that children and adolescents are at particular risk of being affected under such critical conditions. The young one is becoming independent enough to be at risk of being forgotten when the attention of adults is directed towards – what seems to be the most important thing at the moment - earning a living or towards recovering from loss of job &#160;crisis. Yet, this is something that must not happen. Therefore, taking good care of the mental well-being of children and adolescents is of paramount importance not only for the individual concerned but for society at large.<br /> <br /> All too often, children and teens have to spend much time on waiting for help – waiting for crucial interviews with healthcare personnel. Every child´s or teenager´s name on such a waiting list represents a distraught family – every interview can make a world of difference in the development and mental health of the individual.<br /> <br /> Long waiting lists were a problem here in Iceland well before the crash and I wish I could say they were over and dealt with. But no. Not yet. On the other hand I hope that in the next year´s budget, 2011, contrary to cutting, we can change this course for the better.<br /> <br /> One of the reasons which have been cited for long waiting lists in Iceland is the fact that relatively few people devote themselves to pediatrics – and all too few to pediatric and adolescent psychiatry.<br /> <br /> <span>Therefore I'm pleased to be standing in a room filled with so many of you who have taken the opportunity to spend</span> <span>two days in Iceland two days of learning and co-operating with collegues and hopefully forging new alliances and aqauintances.&#160;&#160;</span><br /> <br /> What I would like to ask of you is to get more doctors to join your specialized ranks!<br /> <br /> Co-operation and interaction with other nations is of utmost importance. Being big or small we all can gain from the varied and creative input and experience of other nations.<br /> <br /> I welcome you all here to this conference and wish you a fruitful and enjoyable two days to come.&#160; Thank you.</p> <p><strong>(Talað orð gildir)</strong><br /> </p>

2010-06-02 00:00:0002. júní 2010STC2010 ráðstefna um upplýsingatækni í heilbrigðisþjónustu

<p><strong>Álfheiður Ingadóttir<br /> heilbrigðisráðherra</strong></p> <p>&#160;</p> <p>&#160;</p> <div align="center"> <strong>Ávarp heilbrigðisráðherra á opnun STC2010 ráðstefnu EFMI ,</strong><br /> </div> <div align="center"> <strong>Fókus og Skýrslutæknifélagsins,</strong><br /> </div> <p align="center"><strong>2. júní 2010</strong></p> <p>&#160;</p> <p>&#160;</p> <p>&#160;</p> <p>Ladies and Gentlemen, President of EFMI</p> <p>&#160;</p> <p><span>It is my great pleasure to be here today when we are opening the first international conference of health informatics that has been held in Iceland. <span>&#160;</span>It is a sign of the times that Iceland, like all other countries in Europe is getting<span>&#160;</span> increasingly aware and conscious of the importance of informatics in health care and the added value that good information technology along with scrutinized work flow patterns, and adherence to clinical guidelines and best practice<span>&#160;</span> can deliver to the quality and effectiveness of health care.<br /> <br /> </span><span>The title of the conference Seamless care – safe care, the challenge of interoperability and patient safety in health care says a lot about what is the leading topic in informatics in Europe today. It sounds very straight forward <span>&#160;</span>and almost self given that patient care should be continuous and seamless, that is<span>&#160;</span> between hospitals and family physicians and that patients should not have to fear for their safety. And certainly we all try our best not to make mistakes that can cause harm to our patients, but the research literature <span>&#160;</span>in the past years has shown <span>&#160;</span>that our best is not quite good enough. There is room for improvement here and good information technology is one of the best ways to get it.&#160;<span>&#160;<br /> <br /> </span></span><span>It is becoming more and more apparent that eHealth is the future approach <span>&#160;</span>to increasing efficiency and improving safety.<span>&#160;</span> E-Health policies are being formed anew in our countries and political leadership is needed for further integration of eHealth into Health policy in order to develop eHealth services on the basis of public health needs.<br /> <br /> </span><span>In March I had the pleasure to attend the European ministerial conference on eHealth in Barcelona. It was an exciting and interesting event and gave me a good insight into current trends and innovations in the world of informatics. At the Barcelona meeting the European ministers of health signed a Conference Declaration called European Co-operation on eHealth, a broad declaration that among other things addresses eHealth´s importance in the policymaking for health care in Europe. Interoperability was taken highly into account in the declaration. The ministers agreed to r</span><span>esolve legal, regulatory and organisational barriers to eHealth interoperability. Furthermore they declared to support semantic interoperability and to develop internationally-recognised common standards and certification of testing to facilitate their deployment and use in all eHealth applications. These topics, semantic and legal interoperability, common standards for exchange of information and the deployment of standards, are on the agenda at this conference among many other important issues.<br /> <br /> </span><span>This conference is a token of co-operation between us, the different nations of Europe that want to be able to make it easier to provide health care for our citizens, <span>&#160;</span>in whatever country they might be staying when they need it. No man is an island. And no nation is an island, even a small geographical island like Iceland. Co-operation and interaction with other nations is of utmost importance. Being big or small we all can gain from the different and creative input and experience of other nations.<br /> <br /> </span><span>The development of health technology in health care in Iceland has been growing steadily for the last two decades. Policy decisions have been made to develop a seamless electronic health record for all citizens from birth to death. We have had the luck (I think I can say) to have had a certain conformity of solutions for the electronic health record in this country. Health institutions are currently merging into larger ones and the electronic health records are merging with them. This was facilitated with the passing of a new bill on electronic health records a year ago that made our legal framework allow this interconnection of systems and the electronic transfer of patient data. But, we still do have problems with interoperability and with standards and with all the same things as everybody else. Therefore I welcome the opportunity for us to meet all of you so that together we can discuss and learn and improve together. I am very happy about how many people from other countries braved the forces of nature and took a plane trip over here and I would like to extend a specially warm welcome to you for that, and likewise I am pleased how many Icelanders have taken the opportunity to spend two days learning and co-operating with colleagues and hopefully forging new alliances and acquaintances. I welcome you all to this conference and wish you a fruitful and enjoyable two days to come.<br /> <br /> </span><span>Thank you.</span></p> <p><br /> <strong>(Talað orð gildir)</strong></p> <br />

2010-05-05 00:00:0005. maí 2010Ársfundur Sjúkrahússins á Akureyri

<p><strong>Álfheiður Ingadóttir<br /> heilbrigðisráðherra</strong></p> <p align="center"><strong>Ávarp</strong></p> <p align="center"><strong>Álfheiðar Ingadóttur, heilbrigðisráðherra</strong></p> <p align="center"><strong>á ársfundi Sjúkrahússins á Akureyri</strong></p> <p align="center"><strong>miðvikudaginn 5. maí 2010</strong></p> <p>&#160;</p> <p>&#160;</p> <p>Góðir starfsmenn Sjúkrahússins á Akureyri, góðir gestir.</p> <p><span>Ég vil byrja á því að þakka kærlega fyrir að vera boðið á þennan fund. Það er alltaf gott að koma norður, ekki síst þegar vorblær er í lofti og ég vona svo sannarlega að við megum öll njóta góðs sumars. Sömuleiðis vil ég óska þeim sem hér voru heiðraðar rétt áðan, til hamingju með þann heiður og farsælan og langan starfsaldur. Ég veit að það hefur einkennt þessa mætu stofnun, að margir hafa átt nánast alla sína starfsævi hér við stofnunina og segir það meira en mörg orð.<br /> <br /> </span><span>Það er engin tilviljun að hér voru sjö konur heiðraðar, því þetta er vinnustaður kvenna: af 858 starfsmönnum á árinu 2009 voru 714 konur og 144 karlar.</span></p> <p><span><br /> </span><span>Góðir fundarmenn.</span></p> <p><span>Sjúkrahúsið á Akureyri er hornsteinn í heilbrigðiskerfi landsmanna. Hér er annað stærsta sjúkrahús landsins, sjúkrahús sem þjónar landsmönnum öllum sem varasjúkrahús fyrir Landspítalann ef þörf krefur. Auk þess hefur hér verið byggð upp sérfræðiþjónusta, sem gerir íbúum norðan og austan lands kleift að sækja sér margvísleg sérhæfðari úrræði heilbrigðisþjónustunnar nærri heimili sínu – og öll vitum við hve dýrmætt er að vera nærri ástvinum sínum þegar heilsan bilar og eitthvað bjátar á.<br /> <br /> </span><span>Þá hefur FSA af miklum myndarskap mannað sjúkraflug fyrir landið allt og er ábyrgt fyrir Sjúkraflutningaskólanum.<br /> <br /> </span><span>Akureyringar og norðlendingar allir mega vera ánægðir og hreyknir af þeirri góðu þjónustu sem hér er veitt en einnig af þeirri samþættingu heilbrigðisþjónustu og félagsþjónustu sveitarfélagsins í öflugri heilsugæslu og öldrunarþjónustu.<br /> <br /> </span><span>Á undanförnum misserum hefur álag aukist á starfsfólk Sjúkrahússins á Akureyri, líkt og annars staðar í heilbrigðiskerfinu. Atburðir haustsins 2008 hafa sett mark sitt á andlega og líkamlega heilsu landsmanna allra – <span>&#160;</span>og gerir enn! – Það álag leggst tvöfalt á ykkur sem auk þess að takast persónulega á við efnahagshrunið líkt og aðrir þurfið að taka á móti öllum hinum, hlúa að þeim, hvað sem á bjátar.<br /> <br /> </span><span>Þetta er í raun heilmikið álagspróf sem þið gangist undir á hverjum degi og sýnið hvers sjúkrahúsið er megnugt, hvers heilbrigðisstarfsfólk er megnugt.</span><span>&#160;</span></p> <p>-o-</p> <p><span>Á undanförnum árum hefur FSA átt í farsælu samstarfi við Háskólann á Akureyri, við þróun og uppbyggingu náms á heilbrigðisvísindasviði. Þetta hefur gert menntuðu fólki kleift að snúa aftur í heimabyggð, gert Norðlendingum fært að mennta sig án þess að neyðast til að flytjast suður – og verið gífurleg lyftistöng fyrir samfélagið í heild.<br /> <br /> </span><span>Það er því vel við hæfi að í dag sé haldinn vísindadagur FSA og HA – og að í dag hafi tekið til starfa vísindaráð FSA. Tengsl fræða og framkvæmdar eru óvíða jafnskýr og á sviði heilbrigðisvísinda. Menntun heilbrigðisstétta innan skólakerfisins fer fram í nánu samstarfi við heilbrigðisstofnanir, þjálfun þeirra og störf eru samofin og styrkir hvað annað.<br /> <br /> </span><span>Með því að leggja núna sérstaka rækt við vísindastarf innan FSA, með stofnun vísindaráðsins, er stigið skrefi lengra. Með öflugu vísinda- og rannsóknastarfi má segja að <u>gæði</u> þjónustunnar séu aukin og þau tryggð til framtíðar.<br /> <br /> </span><span>Ég hlýt því að fagna frumkvæði FSA, þessari framtíðarsýn sem beinist að faglegri eflingu innra starfs stofnunarinnar – og hlakka til að sjá hrint í framkvæmd þeirri vísindastefnu sem ráðinu er ætlað að móta.</span></p> <p><span><br /> </span><span>Kæra samstarfsfólk.</span></p> <p><span>Ég get ekki komið í ræðustól hér án þess að fjalla um þau beinu áhrif sem bankahrunið hefur á fjárhag heilbrigðisstofnana og rekstur FSA eins og hér hefur verið skýrt frá og farið rækilega yfir.<br /> <br /> </span><span>Eins og ykkur mun vel ljóst þá boða ég engar stórframkvæmdir, engar nýjar uppbyggingaraðgerðir eða aukin framlög, eins og stundum hefur fylgt ræðum ráðherra á stundum sem þessari. Hins vegar er sjaldan mikilvægara en einmitt á tímum sem þessum að hafa skýra framtíðarsýn, vita hvert við ætlum að stefna. Ég vil taka undir það sem forstjórinn sagði hér áðan um framtíðaruppbyggingu FSA en einnig skýra frá því að í tillögum sem nú eru til umfjöllunar um átak í viðhaldi opinberra stofnana í samvinnu við lífeyrissjóðina er FSA hátt á blaði, enda hefur viðhald orðið að sitja á hakanum.&#160;<br /> <br /> </span><span>Aðhaldskrafan er mikil, því verður ekki neitað, og henni hefur FSA mætt með margvíslegum aðgerðum, með það þó að markmiði að öryggi sjúklinga verði ekki skert. Það hefur náðst góður árangur, sem sést á því að sjúkrahúsið var innan fjárheimilda á síðasta ári og einnig á fyrstu þremur mánuðum þessa árs. Það hefur sannarlega mætt mikið á bæði stjórnendum og starfsmönnum FSA og fyrir það vil ég þakka.<br /> <br /> </span><span>Það var athyglisvert að sjá í ársskýrslunni 2009 hvernig bilið milli launagreiðslna og stöðugilda óx stöðugt í svokölluðu góðæri; launamunurinn jókst hér eins og annars staðar í samfélaginu.<br /> <br /> </span><span>Við niðurskurðinn hafa leiðarljós stjórnvalda og heilbrigðisráðuneytisins gagnvart forstjórum og framkvæmdastjórnum heilbrigðisstofnana verið skýr: Að verja störfin og jafna kjörin, sem þýðir að verja lægstu launin og lækka þau hæstu.<br /> <br /> </span><span>Nú fer hátt í umræðunni úrskurðir kjararáðs af tilefni sem ég ætla ekki að gera að sérstöku umræðuefni. Við vitum það hins vegar að í heilbrigðisþjónustunni hefur viðgengist mikill launamunur reyndar sá mesti ef frá er talinn bankageirinn, sem svo hrundi.<br /> <br /> </span><span>Þar er því eftir nokkru að slægjast og auðsætt hversu miklu mikilvægara það er að sem flestir haldi vinnunni en að viðhalda margföldum launamun.<br /> <br /> </span><span>Ríkisstjórnin markaði þá stefnu fyrir ári síðan að enginn ríkisstarfsmaður hefði hærri laun en forsætisráðherra og útfærði hana í breyttum lögum um kjararáð sem tóku gildi 11. ágúst 2009. Gripið var til margháttaðra aðgerða til að fylgja þessari stefnumörkun eftir með því að lækka laun ráðherra, þingmanna, æðstu starfsmanna ráðuneyta, dómara og fleiri og forstjórar ríkisstofnana og félaga voru færðir undir kjararáð.<br /> <br /> </span><span>Það er mikilvægt að lög um kjararáð haldi en það er líka mikilvægt að allir sem í hlut eiga leggi sitt af mörkum til að lækka hæstu laun. Við þurfum samstillt átak til að verja störfin. Það er hægt með þessu móti.<br /> <br /> </span><span>Þessi glíma verður ekki endalaus og við sjáum nú ýmis merki þess að íslenskt efnahagslíf sé þrátt fyrir allt að sýna meiri og betri batamerki en flestir þorðu að vona. Ég hef bjargfasta trú á að við munum komast í gegnum þetta erfiða tímabil.<br /> </span></p> <p>Góðir fundargestir.</p> <p>Ég vil að nýju endurtaka kveðju mína til þeirra sem hér hafa verið heiðraðir og eru að ljúka farsælli starfsævi. Þeim sem hér eru við störf vil ég óska alls hins besta á komandi misserum og um leið þakka fyrir þeirra ómetanlega framlag til að viðhalda hér góðri þjónustu við sjúklinga. Megi gæfa fylgja starfsemi Sjúkrahúss Akureyrar og starfsmönnum þess.</p> <p>&#160;</p> <p><strong>(Talað orð gildir.)</strong></p> <p>&#160;</p>

2010-05-04 00:00:0004. maí 2010Vísindi á vordögum

<p><strong>Álfheiður Ingadóttir<br /> heilbrigðisráðherra</strong></p> <p><strong>&#160;</strong></p> <div align="center"> <strong>Vísindi á vordögum -</strong><br /> </div> <div align="center"> <strong>kynning á klínísku rannsóknasetri</strong><br /> </div> <div align="center"> <strong>Landspítala og Háskóla Íslands -</strong><br /> </div> <p align="center"><strong>í K-byggingu þann 4. maí 2010 kl. 11:30</strong></p> <p>&#160;</p> <p>Menntamálaráðherra! Góðir áheyrendur!</p> <p><span>Yfirleitt höldum við uppskeruhátíðir á haustin en hér komum við saman til að fagna góðum árangri að vori til. Og tilefnið er bæði mikið og gott. Að þessu sinni tengist það tveimur af ótrúlega mörgum hlutverkum Landspítala háskólasjúkrahúss; annars vegar að afla samfélaginu nýrrar þekkingar með því að stunda rannsóknir og hins vegar að miðla nýrri þekkingu áfram, beita henni til hagsbóta fyrir fræðin og samfélagið í heild<br /> <br /> </span><span>Við megum og eigum að vera hreykin af íslenskum rannsóknum á sviði heilbrigðisvísinda og þar munar sannarlega um framlag Landspítalans, <strong>en spítalinn er eitt virkasta rannsóknasetur Íslands.<br /> <br /> </strong></span><span>Einn viðurkenndur mælikvarði á árangur í rannsóknum er fjöldi ritrýndra greina en þar höfum við Íslendingar skipað okkur á bekk meðal fremstu þjóða og erum í öðru til þriðja sæti í fjölda birtra vísindagreina miðað við höfðatölu.<br /> <br /> </span><span>Á síðasta ári áttu starfsmenn Landspítalans á þriðja hundrað greina sem birtar voru í ritrýndum vísindatímaritum og átti spítalinn einn nærri þriðjunginn af landsframleiðslunni á þessu sviði.<br /> <br /> </span><span>Þetta viðamikla hlutverk Landspítalans fellur oft í skuggann af öðrum hlutverkum hans þ.e. að þjóna sjúkum og að mennta heilbrigðisstéttir, en ég legg áherslu á hversu mikilvægt það er.<br /> <br /> </span><span>Grunnurinn að góðum árangri á þessu sviði er mikið og gott samstarf spítalans og Háskóla Íslands, en nálægðin við Háskólann var einmitt meginforsenda fyrir staðarvali nýs Landspítala. Hér á þessari torfu verður samstarf þessara tveggja stoða í mennta- og vísindalífi landsmanna formgert og til frambúðar.<span>&#160;</span> Þannig getum við best nýtt mannauð og þekkingu og eflt enn frekar styrk beggja, þ.e. LSH og HÍ á sviði heilbrigðisrannsókna og kennslu.<br /> <br /> </span><span>Klínískar rannsóknir hljóta eðli málsins samkvæmt að skipa veglegan sess í vísindalegu framlagi háskólasjúkrahúss. Klínískt rannsóknasetur Landspítala og Háskóla Íslands var opnað í janúar síðastliðnum og í tengslum við það starfa rannsóknastofur í hinum ýmsu fræðigreinum heilbrigðisvísinda. Ein slík verður formlega sett á laggirnar hér á eftir en það er rannsóknastofa í bráðafræðum.<br /> <br /> </span><span>Eitt er að afla nýrrar þekkingar með rannsóknum en <span>&#160;</span>niðurstöður þeirra þarf líka að hagnýta í þágu samfélagsins, þær þurfa að skila sér út í atvinnulífið, með nýsköpun og starfsemi sprotafyrirtækja. Þar bíða enn mörg tækifæri.<br /> <br /> </span><span>En fyrsta skrefið er að miðla upplýsingum um rannsóknarviðfangið og kynna niðurstöðurnar.<span>&#160;</span> Það gera starfsmenn Landspítalans sem fyrr segir í vísindaritum með góðum árangri en einnig eins og hér á vordögum með margháttaðri kynningu fyrir lærða og leika, með veggspjöldum og fyrirlestrum.<br /> <br /> </span><span>Auk þess að birta niðurstöður rannsókna á markvissan hátt og gera þær aðgengilegar þarf að skila nýrri þekkingu í hendur þess fólks sem þarf að nota hana á hverjum degi. Menntun í öllum skilningi er lykilþáttur í að svo megi verða.<br /> <br /> </span><span>Og þar er komið að enn einu hlutverki Landspítala, sem er menntun heilbrigðisstarfsfólks. Spítalinn er höfuðból í grunnmenntun heilbrigðisstarfsmanna þar sem um 1100 nemendur stunda nám á hverju ári.<br /> <br /> </span><span>Nemendur spítalans hafa löngum stundað framhaldsnám og störf við fremstu háskólasetur í heilbrigðisvísindum bæði austan hafs og vestan og borið hróður hans víða.<br /> <br /> </span><span>Þessu til viðbótar hefur Landspítalinn eflt mjög framhaldsmenntun heilbrigðisstétta og hefur átt samstarf við heimsþekktar stofnanir á því sviði í sérfræðimenntun lækna og hjúkrunarfræðinga. Heilbrigðisyfirvöld bæði hér á landi og á Norðurlöndunum hafa viðurkennt í verki framlag spítalans í þessum efnum þar sem námstími við stofnunina hefur verið tekinn gildur sem hluti af sérfræðimenntun í ýmsum greinum. Segja má með sanni að spítalinn sé forystuafl í framhaldsmenntun heilbrigðisstétta á Íslandi en hún er lykilatriði í því að halda uppi gæðum í heilbrigðisþjónustu hér á landi.&#160;<br /> <br /> </span><span>Árangur Landspítalans á sviði rannsókna og mennta er glæsilegur eins og sjá má á því sem fram er fært undir fyrirsögn Vísinda á vordögum.<br /> <br /> </span><span>Það er ánægjulegt að fá að kynnast þessum þætti í starfsemi spítalans.<br /> <br /> </span><span>Ég óska Landspítalanum velfarnaðar við áframhaldandi iðkun vísinda og fræða og óska þess að takast megi, þrátt fyrir efnahagskreppu, að hlúa vel að kennslu, námi og vísindarannsóknum á spítalanum.</span></p> <p>&#160;</p> <p><strong>(Talað orð gildir)</strong></p> <p>&#160;</p>

2010-04-21 00:00:0021. apríl 2010Ársfundur Landspítala árið 2010

<p>Álfheiður Ingadóttir<br /> heilbrigðisráðherra<br /> <br /> </p> <div align="center"> Ávarp heilbrigðisráðherra á ársfundi Landspítala<br /> 21. apríl 2010<br /> </div> <br /> <br /> <div> <p>Ágætu starfsmenn Landspítalans. Góðir gestir.</p> <p>Ég þakka kærlega fyrir að fá að vera hér í upphafi dagskár á ársfundi spítalans. Ég vil byrja á því að óska ykkur til hamingju með þann margþætta árangur sem þið - starfsmenn og stjórnendur Landspítalans - , náið á hverjum degi, árangri sem aðeins næst þegar hver og einn skilar sínu hlutverki af metnaði, alúð og virðingu fyrir störfum hinna.</p> <p>Árangur er viðeigandi yfirskrift á þessum ársfundi Landspítalans, í senn markmið og raunsönn lýsing.</p> <p>Allir Íslendingar hafa á undanförnum misserum mátt mæta miklu mótlæti, atburðir haustsins 2008 setja mark sitt á andlega sem líkamlega heilsu landsmanna og ekki síður ykkar sem starfið í heilbrigðisþjónustunni. Þið eruð ekki undanskilin áhyggjum af afkomu ykkar og ykkar nánustu, en engu að síður eru það þið, sem takið á móti öllum hinum til að hjúkra og strjúka, fæða og klæða, þrífa og hvetja, líkna og lækna.</p> <p>Undir þetta álagspróf gangist þið á hverjum degi og sýnið hvers spítalinn er megnugur, skilið árangri.</p> <p>Og eins og eitt stykki bankahrun sé ekki nægilegt viðfangsefni fyrir eina þjóð, þá rekur hver stórviðburðurinn annan í landinu okkar góða og í heilbrigðisþjónustunni. Vil ég hér víkja að tveimur slíkum, þar sem spítalinn lék og leikur stórt hlutverk.</p> <p>Þegar svínaflensufaraldur stakk sér niður s.l. haust, varð fljótlega ljóst að hann myndi haga sér líkt og í öðrum löndum – þ.e. með nokkuð hefðbundnu álagi á heilsugæslu, en miklu álagi á gjörgæsludeildir og sjúkrahús. Landspítalinn er einn um að geta sinnt þessu erfiða hlutverki hér á landi – og stóð undir því, þannig að betur varð ekki gert. Allur viðbúnaður og viðbrögð voru sem fyrr, fagleg og fumlaus og fyrir það vil ég þakka. Ljóst er að dauðsföll af völdum svínaflensunnar hefðu orðið fleiri á Íslandi hefði þessa ekki gætt.</p> <p>Og nú gýs í Eyjafjallajökli. Því fylgir stóraukið álag á heilbrigðisstofnanir á gossvæðinu – en það álag er mun léttbærara í vitneskjunni um aðstoðina sem hægt er að sækja til ykkar á Landspítala. Þegar náttúruhamfarir verða, þá er spítali allra landsmanna sá staður sem leitað er til. Og nú eftir nokkurra vikna gos er álagið á íbúana fyrir austan orðið svo mikið að kallað hefur verið eftir sérþekkingu spítalans í andlegum stuðningi – svo hægt sé að veita þeim sálfélagslega þjónustu og áfallahjálp sem á þurfa að halda.</p> <p>Hvernig sem árar í þjóðfélaginu, og hvað sem uppá kemur þá er LSH einn öflugasti hlekkurinn í því góða heilbrigðiskerfi sem við eigum. Það sýnir sig þegar á reynir.</p> <p>Ágætu samstarfsmenn.<br /> Ég get ekki komið hér í ræðustól án þess að fjalla um þau beinu áhrif sem bankahrunið hefur á fjárhag og rekstur spítalans. Þriðja hver króna sem veitt er til heilbrigðis¬þjónustu af skattfé hefur viðkomu í bókhaldi Landspítalans, 33 milljarðar af ríflega 100 milljörðum í ár.</p> <p>Aðhaldskrafan sem gerð er til Landspítalans er mjög mikil – því verður ekki neitað. Þessari kröfu hefur spítalinn mætt með margvíslegum aðgerðum með það að meginmarkmiði að skerða ekki öryggi sjúklinga. Það hefur ekki alltaf ríkt ánægja með þessar aðgerðir, sem eðlilegt er. Um margt eru menn þó sammála, en hitt er ljóst að álag á starfsmenn spítalan hefur aukst vegna skipulagsbreytinga og sparnaðar. Það veldur áhyggjum og hér eins og annars staðar í heilbrigðisþjónustunni er mikilvægt að vera á vaktinni: Ef aðgerðir sem gripið er til skila ekki tilætluðum árangri, ég tala nú ekki um ef þær skila þveröfugum árangri, þá verðum við, jafnt í heilbrigðisráðuneyti sem í yfirstjórn spítalans að vera menn til að draga þær til baka.</p> <p>Það er staðreynd að rekstur LSH hefði verið innan fjárlagarammans á fyrsta fjórðungi þessa árs. Þetta myndi teljast góður árangur í meðalári og góðæri, en í þeim efnahagsþrengingum sem við búum við hlýtur það að snúa við rekstri spítalans úr hallarekstri að teljast frábær árangur og jafnvel þrekvirki.</p> <p>Við áttum okkur öll á því að þessi árangur verður ekki til á bókhaldsskrifstofunni, heldur hefur þurft til að koma samstillt átak allra starfsmanna og þess vegna hefur sannarlega mætt meira á ykkur í starfi.</p> <p>Til að koma landinu út úr kreppunni hefur þurft – og mun þurfa – samstillt átak allra landsmanna. Þið hafið sannarlega lagt ykkar lóð á vogarskálarnar, en átakið er ekki að baki, glímunni við skuldaklafa þjóðarbúsins er ekki lokið. Þetta hefur tekið á, en ég hlýt að endurtaka það hér að þessi glíma verður ekki endalaus og við sjáum nú ýmis merki þess að íslenskt efnahagslíf sé þrátt fyrir allt að sýna meiri og betri batamerki en flestir þorðu að vona.</p> <p>Hrunið skildi ríkissjóð eftir með 350 milljarða króna gati, halla. Efnahagsáætlun ríkisstjórnarinnar miðar við að koma okkur út úr þessum hremmingum á 3-4 árum – og það bendir ekkert til annars en að það muni takast.</p> <p>Þó aðlögunarkrafan á heilbrigðiskerfið hafi verið minni en víða annars staðar, þá er þetta gífurlega erfitt verkefni að takast á við. Það verður ekki gert nema með stífri forgangsröðun en um leið verðum við að treysta grunngildin sjálf, þ.e. að í heilbrigðisþjónustunni ríki jöfnuður, góð þjónusta og hagkvæmni. Það skiptir mestu að þær efnahagslegu ógöngur sem við lentum í sem þjóð valdi ekki skaða á innviðum heilbrigðisþjónustunnar til frambúðar.</p> <p>Heilbrigðiskerfið er það sameiginlega öryggisnet sem þjóðin öll stólar á. Árangur Landspítalans á þessum erfiðu tímum sýnir hversu sterkt þetta öryggsnet er.</p> <p>Það er ekki bara í umfangi sem Landspítalinn er margslungin stofnun, heldur er eðli þeirrar starfsemi sem hér fer fram margs konar. Starf Landspítalans verður fyrst og síðast bundið við að lækna og annast sjúka, en Landspítalinn er einnig lífæðin í menntun heilbrigðistétta – og menntunin er grunnurinn að framtíð heilbrigðisþjónustunnar. Innan spítalans, og í tengslum við hann, fer einnig fram öflugt rannsóknar- og vísindastarf. Á síðasta ári birtu starfsmenn spítalans 240 vísindagreinar –gríðarlegur árangur, sem hefur bein og jákvæð áhrif á gæði þjónustunnar sem spítalinn.<br /> <br /> Þá er Landspítalinn stærsti vinnustaður landsins. Þar vinna um 4.500 manns, þangað leitar um þriðjungur þjóðarinnar á hverju ári, þar eru innlagnir tæplega 30.000 á ári, þar eru gerðar um 15.000 skurðaðgerðir og þar fæðast um 3.400 nýir landsmenn árlega.<br /> Loks eru þar um 1.100 nemar í ýmsum greinum heilbrigðisvísinda í klínísku námi á ári hverju.</p> <p>Um slíka stofnun, stofnun sem gegnir jafnmiklu lykilhlutverki&#160; og LSH verður að ríkja mikil sátt í samfélaginum, meiri sátt en nú er til staðar, og vil ég leggja mitt lóð á þá vogarskál eftir getu.</p> <p>Kæra samstarfsfólk.<br /> Rekstur allra ríkisstofnana hefur verið erfiður frá því að bankahrunið varð – og við megum búast við því að hann verði erfiður enn um sinn. Þó er ekki eintómur barlómur framundan, enda væri slíkt ómögulegt með vorið handan við hornið. Það er aldrei mikilvægara en á þrengingartímum að hafa skýra framtíðarsýn og svo sannarlega getum við litið bjartsýn fram til uppbyggingar nýs Landspítala, sem mun færa aðstöðu sjúklinga og starfsmanna allra til samræmis við það sem við ætlum nútímalegum spítala, til að Landspítalinn geti betur gegnt hlutverki sínu sem stærsti vinnustaður landsins, sem ein stærsta skólastofnun landsins og sem mikilvæg rannsóknastofnun í heilbrigðisvísindum, ein sú stærsta í landinu. En ekki síst til að geta þjónað betur þeim sem hingað leita, sjúklingunum.</p> <p>Sjúklingurinn er að sjálfsögðu miðpunkturinn sem við störfum út frá. Það er eitt af sérkennum Landspítalans – og nokkuð sem ekki er sjálfgefið að finnist hjá jafnstórri heilbrigðisstofnun – hversu persónuleg þjónustan er. Hversu mikil nándin er.</p> <p>Nýr Landspítali við Hringbraut er metaðarfullt verkefni, verkefni sem nær allir lífeyrissjóðir landsmanna koma að – sem er einmitt enn og aftur til marks um hlutverk LSH sem spítala fyrir allt landið, fyrir alla landsmenn.</p> <p>Þá bíð ég þess spennt að sjá hrint í framkvæmd þeirri stefnumótun sem unnið hefur verið að á undanförnum mánuðum innan spítalans. Betur verður greint frá henni hér á eftir, en ég má til með að hrósa stjórnendum spítalans fyrir þann metnað og þau vinnubrögð sem viðhöfð voru við undirbúning þessarar nýju stefnu – sem ég vona að skili enn öflugari spítala inn í framtíðina.</p> <p>Góðir gestir.</p> <p>Ég vil ljúka máli mínu á sama hátt og ég hóf það – með þökkum. Þakka ykkur fyrir þann góða árangur sem náðst hefur í rekstri spítalans – og hvetja ykkur til að standa ótrauð áfram vörð um góða þjónustu við sjúklinga, kennslu og það öfluga vísindastarfi sem hér fer fram.</p> <p><strong>(Talað orð gildir)</strong></p> <br /> <br /> <div> &#160; </div> </div>

2010-03-24 00:00:0024. mars 2010Grunnþjónusta og lífsgæði

<p><strong>Álfheiður Ingadóttir<br /> heilbrigðisráðherra</strong></p> <div align="center"> <strong><em>Grunnþjónusta og lífsgæði</em></strong><br /> </div> <div align="center"> <strong><span>Stefnumót heilbrigðisráðuneytisins við þriðja geirann</span><br /> </strong> </div> <div align="center"> <strong><span>á Grand hóteli þann 24.&#160;mars 2010</span></strong><br /> </div> <h3><span><br /> </span></h3> <p>&#160;</p> <p>Ágætu gestir.</p> <p>&#160;</p> <p><span>Ég vil byrja á því að þakka ykkur öllum fyrir að koma á þetta fyrsta stefnumót við heilbrigðisráðuneytið hér í dag. Það var í lok nóvember á síðasta ári sem ég boðaði til þessa samræðuvettvangs – og hef hlakkað mikið til að komast á þetta <em>deit</em>. Hugmyndin er nú sem þá, að gera stefnumót heilbrigðisráðuneytisins við sjúklinga, aðstandendur og öll samtök önnur í samfélagi okkar sem berjast fyrir bættri heilsu landsmanna, að árlegum viðburði.<br /> <br /> </span><span>Við sendum út boð á 96 félagasamtök notenda og aðstandenda notenda heilbrigðisþjónustunnar. Við buðum þeim að senda inn spurningar og erindi fyrirfram sem beinast að meginþema okkar hér í dag; grunnþjónustu og lífsgæðum.<br /> <br /> </span><span>Alls bárust bréf og erindi frá 35 félögum. Erindin voru margs konar, spurningar af ýmsum toga, ábendingar um það sem betur má gera en líka ábendingar um það sem vel er gert. Kann ég þeim sem skrifuðu bestu þakkir fyrir það. Spurningunum munum við leitast við að svara hér á eftir en þar sem þær eru af svo fjölbreyttum toga getur orðið erfitt að svara þeim öllum hér og nú.<br /> </span></p> <p>Góðir fundargestir.</p> <p><span>Við upplifum nú sérstaka tíma. Tíma samdráttar og hagræðingar beint ofaní tímabil útþenslu og ofgnóttar. Síðan bankarnir hrundu hafa hér á landi orðið miklar breytingar. Við höfum sem þjóð þurft að aðlaga okkur miklum breytingum á skömmum tíma. Við stöndum frammi fyrir því risavaxna verkefni, að koma Íslandi út úr afleiðingum bankahrunsins án þess að það leiði til félagslegrar kreppu og heilsufarslegrar keppu.<br /> <br /> </span><span>Við hrunið varð til á milli 300 og 400 milljarða gat í ríkissjóði, mest vegna tekjutaps en einnig vegna aukinna útgjalda, m.a. í vexti. Ríkisstjórnin valdi að fara blandaða leið með aukinni skattheimtu og niðurskurði í þjónustu. Markmiðið er skýrt – að koma okkur út úr þessum hremmingum á 3-4 árum.<br /> <br /> </span><span>Á síðasta ári var fjárlagahallinn yfir 160 milljarðar króna, á þessu ári 100 milljarðar. Það er bilið sem þarf að brúa. Hér duga sannarlega engin töfraráð en ég hef þá trú að með sameiginlegu átaki og samvinnu heilbrigðisyfirvalda, heilbrigðisþjónustunnar, fagfólks og ykkar úr þriðja geiranum ætti að vera unnt að komast í gegnum þetta niðurskurðartímabil án þess að ganga svo nærri innviðum heilbrigðisþjónustunnar að hún beri skaða af til frambúðar.<br /> <br /> </span><span>Þriðji geirinn er nýtilkomið hugtak í íslenskri tungu yfir þá aðila sem standa utan ríkis, sveitarfélaga og aðila markaðar. Þriðji geirinn eru frjálsu félagasamtökin, þrýsti- og baráttuhóparnir, góðgerðafélögin og allt það góða fólk sem af eldmóði og umhyggju vill láta gott af sér leiða fyrir samfélagið allt. Fyrir okkur öll. Við sem sitjum hér í dag viljum öll hafa áhrif. Þið eruð forsvarsfólk samtaka sjúklinga og aðstandenda þeirra sem nota heilbrigðisþjónustuna Við hin höfum ýmist verið kjörin eða ráðin til starfa ríkisins. Markmið okkar eru þau sömu. Að hafa áhrif á og bæta heilbrigðisþjónustuna svo hún geti þjónað notandanum betur. Það er sá sameiginlegi grunnur sem við þurfum að þekkja og vinna á. Við þurfum að þekkja það sem við eigum sameiginlegt áður en við tökumst á um það sem okkur kann að greina á um. Þið kæru fulltrúar notenda heilbrigðisþjónustunnar eruð mikilvæg félagsauðlind sem og mikilvægir samstarfsaðilar á hagræðingar- og breytingatímum.</span></p> <p>„Ekkert um okkur án okkar“.</p> <p><span>Þetta slagorð hefur hljómað víða um heim um allnokkurt skeið – og það kom oft fyrir í spurningum þeim og erindum sem ráðuneytinu bárust. Það er einmitt á þessum forsendum sem þessi fundur hér í dag er hugsaður, sem fyrsta skref í þeirri viðleitni okkar í heilbrigðisráðuneytinu að opna í auknum mæli á okkar vinnu er snýr að stefnumótun og áætlanagerð. Þetta er fyrsta stefnumótið okkar – í dag ætlum við að kynnast betur, svo við sjáum hvert það leiðir í framtíðinni.<br /> <br /> </span><span>Grunnhugsunin í samskiptum okkar er stefnumarkandi og skýr: Af okkar hálfu viljum við ástunda lárétta nálgun að svo miklu leyti sem það er mögulegt. Ég tel mikilsvert, nú þegar við sjáum fram á minnkandi fjárframlög næstu misserin, að við skiptumst á skoðunum um hvernig við getum tryggt öryggi sjúklinga og haldið uppi grunnþjónustu. Ég vil því leggja á það mikla áherslu að þið eigið aðkomu að þeirri hagræðingu og breytingum sem framundan eru í heilbrigðiskerfinu. Þið þekkið manna best hvar skórinn kreppir<br /> <br /> </span><span>Það er ákaflega mikilvægt að heilbrigðisþjónustan sé fyrir fólkið en ekki fyrir kerfið. Að heilbrigðisyfirvöld og aðrir starfsmenn heilbrigðiskerfisins séum hér til að þjóna ykkur og að hagsmunir notenda séu í fyrsta sæti. Það er því afar ánægjulegt að taka upp slíka samræðu hér í dag. Það að sjá framan í ykkur hér í dag, mæta augnaráði ykkar og taka í hlýjar hendur skiptir okkur miklu máli. Að því sögðu vil ég bjóða ykkur öll hjartanlega velkomin á <em>deitið</em>.</span></p> <p>Gangi okkur vel.</p> <p>&#160;</p> <p><strong>(Talað orð gildir)<br /> </strong></p> <br />

2010-03-18 00:00:0018. mars 2010250 ára afmæli Landlæknisembættisins

<p><strong>Álfheiður Ingadóttir<br /> heilbrigðisráðherra</strong></p> <div align="center"> <strong>Hátíðardagskrá í hátíðarsal Háskóla Íslands</strong><br /> </div> <p align="center"><strong>í tilefni 250 ára afmælis Landlæknisembættisins</strong></p> <p>&#160;</p> <p>Ágætu gestir.</p> <p>Ég vil byrja á því að óska okkur öllum til hamingju með þetta stórafmæli elsta veraldlega embættis á Íslandi.</p> <p>Í sögu okkar eru 250 ár langur tími og í raun stórmerkilegt að embætti landlæknis skuli standa óhaggað eftir allar þær breytingar sem orðið hafa á íslensku samfélagi frá því herrans ári 1760 þegar embættið var sett á laggirnar.</p> <p>Upphaf og aðdragandi landlæknisembættisins á það sameiginlegt svo ótalmörgum framfaraskrefum, að það hvíldi á herðum örfárra einstaklinga. Í dag erum við því ekki síst saman komin til að minnast Bjarna Pálssonar, fyrsta landlæknisins, fyrir það brautryðjendastarf sem hann vann um miðja 18. öldina.</p> <p>Ævi Bjarna og störfum verða gerð ítarlegri skil hér á eftir, en ég get þó ekki stillt mig um það sem náttúrufræðingur, að víkja nokkrum orðum að honum sem slíkum.</p> <p>En ásamt félaga sínum og vini Eggerti Ólafssyni var Bjarni fyrsti menntaði náttúrufræðingur landsins og var geysilega afkastamikill náttúrufræðingur áður en hann gerðist læknir. Þeir hófu báðir nám við Hafnarháskóla 1746, Eggert aðeins tvítugur að aldri en Bjarni tæplega þrítugur. Þeir skrifuðu lærðar ritgerðir við Hafnarháskóla, Eggert um jarðfræði, en Bjarni um sölin, gagnsemi þeirra og nýtingu. Það væri ekki ónýtt að rifja upp þau skrif nú þegar söl eru aftur orðin neysluvara og seld í öllum heilsuverslunum.</p> <p>Þeir Bjarni og Eggert unnu við skráningu bóka í Konunglegu Bókhlöðunni og voru í kjölfar þess sendir til Íslands af yfirvöldum í Kaupmannahöfn að safna gömlum bókum og náttúrugripum sumarið 1750.</p> <p>Þeir „komust á toppinn“ í þessari ferð í bókstaflegri og óeiginlegri merkingu þess orðs, eins og Kristinn Haukur Skarphéðinsson, kollegi minn á Náttúrufræðistofnun orðaði það í fyrirlestri sem hann hélt um Eggert í júní 1999. Hér vísar hann til þess að þeir Eggert og Bjarni gengu fyrstir manna á Heklutind og sýndu svo ekki varð um villst að þeir voru frábærir náttúrufræðingar.</p> <p>Íslandsförin 1750 vatt upp á sig, þannig að á árunum 1752 til 1757 var þeim falið að vinna skipulega rannsókn á landinu – Íslandslýsingu – sem gefin var út á dönsku 1772 í Ferðabók Eggerts og Bjarna. Tæpum hundrað árum síðar fetaði annar merkur maður sömu braut að rita Íslandslýsingu: Náttúrufræðingurinn og skáldið Jónas Hallgrímsson, sá sem sagði að náttúrufræðin væri „allra vísinda indælust, og nytsemi hennar harla mikil og margfaldleg“.</p> <p>Verkefni Eggerts og Bjarna var hluti af allsherjarendurreisn Íslands, sem hófst á þessum tíma, m.a. með Innréttingunum – og var í anda upplýsingarinnar, sem var í óða önn að þoka okkar heimshluta út úr hinum myrku miðöldum. Hlutverk Eggerts og Bjarna var að meta ástandið, kanna ásigkomulag, atvinnuhætti og náttúru landsins svo hægt væri að vinna betur að velferð þjóðarinnar. Árlegar skýrslur þeirra voru lesnar upp í danska vísindafélaginu í Kaupmannahöfn og eftir að Ferðabókin kom út, reyndar að Eggerti þá nýlátnum, rataði hún fljótt um vísindasamfélagið erlendis og hafði mikil áhrif til upplýsingar um land og þjóð.</p> <p>En eins og sönnum boðbera upplýsingarinnar sæmir, þá nægði Bjarna Pálssyni ekki að vera náttúrufræðingur í fremstu röð – heldur lauk hann fyrstur landa okkar embættispróf í læknisfræði frá Hafnarháskóla árinu áður en hann var skipaður landlæknir.</p> <p>Þegar Bjarni Pálsson landlæknir flutti að Nesi við Seltjörn 1763, í nýreistan embættisbústað, var það með stærri og myndarlegri byggingum á landinu. Þótt húsrýmið virðist ekki stórt í dag þá rúmaðist innan veggja þess auk heimilis Bjarna og læknastofu, eina sjúkrahús landsins, eina göngudeildin fyrir sjúklinga, eina lyfsalan, eini læknaskólinn, eini ljósmæðraskólinn og svo mætti lengi telja. Þessa sögu ætla ég ekki að rekja frekar, enda munu aðrir gera það hér betur á eftir.</p> <p>Læknisfræðin sem Bjarni stundaði á ekki mikið skylt við nútíma læknisfræði. Orsakir sjúkdóma, leiðir til að greina þá og leiðir til að bregðast við þeim voru fjarri því sem við þekkjum í dag. Hlustpípuna, tákn margra lækna í dag, var ekki búið að finna upp, orsakir sýkinga óþekktar og það leið heil öld þar til Louis Pasteur tengdi bakteríur við sjúkdóma.</p> <p>En metnaðurinn var svo sannarlega til staðar, ekki aðeins skyldi hinn nýi landlæknir líkna sjúkum, heldur einnig uppfræða og mennta heilbrigðisstéttir fyrir landið sem í bjuggu 45 þúsund manns, og kenna fæðingarhjálp og lækningar. Þetta voru helstu atriðin í skipunarbréfi Bjarna og þau uppfyllti hann samviskusamlega.</p> <p>Seinni hluti 18 aldar, embættisár Bjarna Pálssonar, voru mjög erfiðir tímar í sögu íslensku þjóðarinnar. Þegar Bjarni deyr um sextugt, eftir að hafa verið í embætti í um 20 ár, þá dóu um 800 börn af hverjum 1000 fæddum sem er lýsandi tákn fyrir heilsufar þjóðarinnar – þá sem nú þegar ungbarnadauði er óvíða fágætari en hér: 2,5 af hverjum 1000 lifandi fæddum.</p> <p>Embætti landlæknis hefur þannig lifað með þjóð sinni tímana tvenna. Á embættinu hefur ætíð hvílt mikil ábyrgð og væntanlega ekki alltaf verið auðvelt að rata milliveginn: Að standa vaktina með yfirvöldum, en um leið gegna varðstöðu fyrir sjúklinga og landsmenn alla gegn þessum sömu yfirvöldum þegar og ef á þarf að halda.</p> <p>Þetta hefur þeim mætu mönnum sem setið hafa í embætti&#160; landlæknis þó tekist vel. Virðing almennings fyrir embættinu hefur alla tíð verið mikil og embættið rekið af sama metnaði og þegar til þess var stofnað fyrir 250 árum enda þótt verkaskipting sé nú öll önnur og fleiri komi að bæði skipulagningu heilbrigðisþjónustunnar og menntun heilbrigðisstétta.</p> <p>Embættið hefur fylgst vel með í þróun fræðanna allt frá upphafi og hefur að mínu áliti átt stóran þátt í því að heilsufar íslensku þjóðarinnar telst nú með því besta í veröldinni, nokkuð sem okkur hættir til að taka sem sjálfsögðum hlut – og jafnvel telja að þannig hafi þetta alltaf verið eða að það hafi gerst átakalítið.</p> <p>Nú eru enn upprunnir tímar sem reyna á embætti landlæknis.</p> <p>Ég er þess fullviss að öflugt starf landlæknisembættisins – alls starfsfólks sem þar hefur unnið í gegnum tíðina og annarra þeirra sem embættið hefur virkjað til góðra verka – mun hjálpa okkur til þess að standa af okkur þann mótvind sem nú blæs.</p> <p>Íslenska þjóðin setur heilbrigði og heilbrigðisþjónustu í forgang á lista sinn yfir þau verkefni sem hún vill að ríkisvaldið sinni af metnaði og framsýni. Landlæknisembættið þarf hér eftir sem hingað til vera þar í fararbroddi – hvort heldur er með því að standa með sérhverjum þeim sem þarf á heilbrigðisþjónustu að halda eða að aðstoða yfirvöld við að stýra skútunni rétta leið.</p> <p>Framundan sjáum við einnig eflingu forvarna og heilsuverndar, þar sem embætti landlæknis og Lýðheilsustöð munu taka höndum saman að einu marki, þ.e. að bæta heilbrigði íslensku þjóðarinnar, og í mínum huga leikur enginn vafi á því að þar muni vel til takast, þjóðinni allri til farsældar.</p> <p>Góðir gestir.</p> <p>Ég endurtek árnaðaróskir mínar í tilefni dagsins. Landlæknisembættið hefði aldrei haldið upp á 250 ára afmælið hefði það ekki staðið með þjóð sinni og notið virðingar hennar frá upphafi.</p> <p>Mér er það mikil ánægja að afhenda landlækni, Geir Gunnlaugssyni, eintak af Ferðabók Eggerts Ólafssonar og Bjarna Pálssonar, hátíðarútgáfu sem bókaútgáfan Örn og Örlygur gaf út 1974 með miklum myndarbrag. Þýðinguna gerði Steindór Steindórsson frá Hlöðum á árinu 1942.</p> <p>Ég óska embættinu og starfsmönnum þess alls hins besta um ókomna tíð.</p> <p><br /> </p> <p><strong>(Talað orð gildir)</strong><br /> </p> <br />

2010-02-23 00:00:0023. febrúar 2010Heilbrigðiskerfi á krepputímum

<p><strong><span>Álfheiður Ingadóttir,<br /> </span><span>heilbrigðisráðherra.</span></strong></p> <p>&#160;</p> <p>&#160;</p> <div align="center"> <strong>Ráðstefna í Norræna húsinu á vegum SÍBS um</strong><br /> </div> <p align="center"><strong>“Heilbrigðiskerfi á krepputímum” 23. febrúar 2010.</strong></p> <p>&#160;</p> <p>&#160;</p> <p>&#160;</p> <p>Ágætu ráðstefnugestir!</p> <p><span>Það er mér mikil ánægja að ávarpa þessa ráðstefnu. <strong>Heilbrigðiskerfi á krepputíma</strong> er sannarlega viðeigandi og verðugt umfjöllunarefni nú á tímum og ég þakka kærlega fyrir frumkvæði sem þið hafið tekið hér og nú í þeirri umræðu.<br /> <br /> </span><span>Ég tel mikilsvert, nú þegar við sjáum fram á minnkandi fjárframlög næstu misserin, að við skiptumst á skoðunum um hvernig við getum tryggt öryggi sjúklinga og haldið uppi grunnþjónustu.<br /> <br /> </span><span>Hér duga sannarlega engin töfraráð en með sameiginlegu átaki og samvinnu heilbrigðisyfirvalda, heilbrigðisþjónustunnar, fagfólks og frjálsra félagasamtaka ætti að vera unnt að verjast verstu ágjöfunum og komast í gegnum þetta niðurskurðartímabil án þess að ganga svo nærri innviðum heilbrigðisþjónustunnar að hún beri skaða af til frambúðar.<br /> <br /> </span><span>Við búum við góða heilbrigðisþjónustu, sama á hvaða mælikvarða er litið. Auðvitað má alltaf gera betur en við skulum samt viðurkenna að margt og reyndar flest er mjög gott í heilbrigðisþjónustunni okkar.<br /> <br /> </span><span>Við stöndum nú frammi fyrir risavöxnu verkefni, sem er að koma Íslandi út úr afleiðingum bankahrunsins án þess að afleiðingar þess verði félagsleg kreppa og heilsufarsleg kreppa.<br /> <br /> </span><span>Við hrunið varð til yfir 300 milljarða gat í ríkissjóði, mest vegna tekjutaps en einnig vegna aukinna útgjalda, m.a. í vexti. Á síðasta ári var fjárlagahallinn yfir 160 milljarðar króna, á þessu ári 100 milljarðar.<br /> <br /> </span><span>Leiðirnar út úr þessari stöðu, sem ríkisstjórnin valdi og kynnti í þriggja ára áætlun um aðlögun í ríkisfjármálum s.l. sumar, er svokölluð blönduð leið, sem felur í sér hækkun skatta og gjalda annars vegar og samdrátt og niðurskurð í þjónustu og framkvæmdum hins vegar.<br /> <br /> </span><span>Bent hefur verið á að þessi hraða aðlögun á þremur <span>&#160;</span>árum þýði mjög brattan niðurskurð sem gæti kollvarpað velferðarkerfinu okkar og þar með heilbrigðisþjónustunni.<span>&#160;</span> Á móti er bent á að bara á síðasta ári greiddum við 100 milljarða króna í vexti, en það er svipað og ívið meira en öll framlög til heilbrigðisþjónustunnar á árinu 2009.<br /> <br /> </span><span>Þetta eru blóðpeningar í mínum huga og sýnir hversu mikilsvert það er að reyna að klára þetta gat á sem allra stystum tíma og með sem allra minnstum tilkostnaði.<br /> <br /> </span><span>Eðlilega er spurt hvernig gengur í þessari þriggja ára vegferð og hvert stefnir?</span></p> <p><span>Í reynd gekk niðurskurðurinn sem heilbrigðisþjónustunni var úthlutað á síðasta ári ótrúlega vel. Um 9% niðurskurður gekk fram án þess að aðgengi að heilbrigðisþjónustunni versnaði og án þess að biðlistar lengdust. Um þetta vitna m.a. skýrslur landlæknis og velferðarvaktarinnar.<br /> <br /> </span><span>En nú er komið árið 2010 og enn skal skorið. Heilbrigðisþjónustunni er í reynd hlíft miðað við annað. Aðlögunarkrafan á hana og félagsþjónustuna er 5% niðurskurður frá fjárlögum fyrra árs , 7% í menntakerfinu og 10% í stjórnsýslunni, þ.m.t. stjórnsýslu heilbrigðismála. Af þessu leiðir að niðurskurðurinn í heilbrigðisþjónustunni er að meðaltali um 8%, einstaka heilbrigðisstofnanir eru með kröfu frá <span>&#160;</span>4 til 11%, en allir þjónustusamningar svo sem við Reykjalund fá á sig 6,7% aðlögunarkröfu.<br /> <br /> </span><span>Þetta er gífurlega erfitt verkefni og mikilvægt að það náist án þess að öryggi sjúklinga verði ógnað. Það verður ekki gert nema með stífri forgangsröðun en um leið verðum við að tryggja grunngildin, þ.e. að í heilbrigðisþjónustunni ríki jöfnuður, góð þjónusta og hagkvæmni.<br /> <br /> </span><span>Forgangsröðun í heilbrigðisþjónustu er ekki nýtt fyrirbæri hér á landi. Fyrir rúmum áratug voru settar ákveðnar viðmiðanir eða reglur um forgangsröðun í heilbrigðismálum sem voru byggðar á tillögum þverpólitískrar og þverfaglegrar nefndar. Þessi viðmið urðu síðan hluti af Heilbrigðisáætlun til ársins 2010.<br /> <br /> </span><span>Þessi viðmið fela í stuttu máli í sér að þegar þörf er á að forgangsraða sjúklingum skuli sú ákvörðun fyrst og fremst byggð á siðfræðilegum og læknisfræðilegum sjónarmiðum.</span></p> <p><span>Þetta þýðir að þeir sem eru í mestri þörf fyrir heilbrigðisþjónustu skuli ganga fyrir. Sömuleiðis er því verklagi fylgt að þegar valið stendur á milli mismunandi tegunda meðferða eða lyfjagjafar sem taldar eru jafnárangursríkar er eðlilegt að sú sem er fjárhagslega hagkvæmari gangi fyrir.<br /> <br /> </span><span>Í niðurskurði síðasta árs og þessa hefur heilbrigðisráðuneytið fylgt ákveðnum leiðarljósum og brýnt fyrir forstjórum heilbrigðisstofnana að gera það.<br /> <br /> </span><span>Í fyrsta lagi að vernda störfin, verja lægstu launin og stuðla að launajöfnun, en þar er eins og menn vita eftir nokkru að slægjast í heilbrigðisþjónustunni þar sem launamunur er enn mjög mikill.<br /> <br /> </span><span>En við höfum einnig brýnt fyrir forstöðumönnum og viðsemjendum ráðuneytisins að líta út fyrir eigið bókhald; og huga að félagslegum og þjóðhagslegum áhrifum sem ákvarðanir þeirra hafa. Huga að sérstaklega viðkvæmum hópum sem eru háðir heilbrigðisþjónustunni, konum, börnum, öldruðum, fötluðum og innflytjendum og ennfremur að velta ekki kostnaði yfir á atvinnuleysistryggingasjóð, sveitarfélög eða notendur þjónustunnar.<br /> <br /> </span><span>Ég vil ítreka eins og ég hef jafnan gert, að engin ákvörðun er endanleg í þessum efnum. Bankahrunið kom okkur að óvörum, því miður. Við vorum ekki með áætlun að grípa til eins og við höfðum þegar svínaflensan brast á og því er hætt við að ákvarðanir geti orðið tilviljanakenndar. Ef ákvarðanir ná ekki tilætluðum árangri eða hafa beinlínis þveröfug áhrif, þá verðum við að vera menn til að taka þær aftur.<br /> <br /> </span><span>Að lokum vil ég minna á að það er mjög mikilvægt að horfa til þess að þetta eru tímabundnar ráðstafanir, til að brúa tveggja til þriggja ára tímabil þar til ríkissjóður verður kominn aftur á sléttan sjó. Og það er markmiðið.</span></p> <p>&#160;</p> <p>Góðir ráðstefnugestir.</p> <p><span>Fyrir um ári síðan voru gerðar breytingar á greiðsluþátttöku sjúkratrygginga í tilteknum lyfjaflokkum þ.e. magalyfjum og blóðfitulækkandi lyfjum sem byggja á svipaðri hugmyndafræði, sem kölluð hefur verið “verðlagning eftir virði” eða “value based pricing”. Síðar á árinu voru samsvarandi breytingar gerðar á greiðsluþátttöku lyfja við of háum blóðþrýstingi, beinþéttnilyfja og nú um áramótin astma- og ofnæmislyfja.<br /> <br /> </span><span>Nú er verið að vinna að sams konar breytingum á greiðsluþátttöku tauga- og geðlyfja. Þessar breytingar ganga út að skilyrða greiðsluþátttöku dýrustu úrræða við ákveðin viðmið.<br /> <br /> </span><span>Engin lyf eru útilokuð frá greiðsluþátttöku heldur aðeins krafist rökstuðnings læknis fyrir greiðsluþátttöku sjúkratrygginga vegna dýrustu lyfjana.<br /> <br /> </span><span>Lækkun lyfjaútgjalda Sjúkratrygginga Íslands vegna þessara breytinga urðu á síðasta ári um einn milljarður króna en með öðrum aðgerðum tókst að lækka heildarútgjöld sjúkratrygginga um 1.6 milljarð króna.<br /> <br /> </span><span>Þessi árangur sem náðist án verulegra vandkvæða, skertrar þjónustu eða öryggis, er fyrst og fremst að þakka góðum skilningi og þátttöku lækna, lyfjafræðinga og annarra heilbrigðisstarfsmanna.<br /> <br /> </span><span>Um þessar breytingar sagði landlæknir í bréfi til mín dags. 1. nóvember s.l.:</span></p> <p><span>"Skemmst er frá að segja að breytingarnar hafa tekist með afbrigðum vel. Allir þeir sem komið hafa að þessum breytingum hafa staðið vel að verki. Sparnaður nemur hundruðum milljóna króna á ársgrundvelli. Undirritaður þekkir engin dæmi þess að heilsufar einstaklinga hafi skaðast við þessar breytingar. Yfirlæknir bráðamóttöku Landspítala, Guðmundur Þorgeirsson, sérfræðingur í hjartasjúkdómum, segir engan hafa komið inn á bráðamóttöku með einkenni sem rekja mætti til breytingarinnar.</span> <span>Heilsugæslulæknar sem undirritaður hefur haft samband við hafa sömu sögu að segja.”</span></p> <p>&#160;</p> <p>Ágætu ráðstefnugestir!</p> <p><span>Í ljósi þess að SÍBS stendur fyrir þessari ráðstefnu vil ég leggja áherslu á að frjáls félagasamtök hafa um langt skeið gengt þýðingamiklu hlutverki í heilbrigðisþjónustunni. Mikilvægt er að nýta áfram samtakamátt þeirra og tengsl í þeirri viðleitni að stuðla að heilbrigðum lífsháttum og bæta stöðu fólks.<br /> <br /> </span><span>Ekki er aðeins um að ræða samtök þeirra sem orðið hafa fórnarlömb langvinnra sjúkdóma og aðstandenda þeirra, heldur einnig félög af ýmsu tagi sem vinna að fyrirbyggjandi upplýsinga- og fræðslustarfi á sviði heilbrigðis- og félagsmála.<br /> <br /> </span><span>Saga SÍBS – Sambands íslenskra berkla- og brjóstholssjúklinga – er samofin þeim þjóðfélagsbreytingum sem átt hafa sér stað á Íslandi frá því skömmu fyrir miðbik síðustu aldar. Í upphafi var tilgangur starfseminnar að aðstoða útskrifaða berklasjúklinga við að reyna að ná fótfestu í lífinu eftir að hafa dvalið langdvölum á heilsuhælum.<br /> <br /> </span><span>Með fækkun berklasjúklinga hefur síðan fjöldi annarra samtaka brjóstholssjúklinga gengið til liðs við SÍBS. Innan vébanda SÍBS eru nú sameinuð samtök sem sinna fólki með berkla, hjartasjúkdóma, lungnasjúkdóma, astma- og ofnæmis, svefnháðar öndunartruflanir og fleiri sjúkdóma.<br /> <br /> </span><span>Reykjalundur, endurhæfingarmiðstöð SÍBS, er nú stærsta endurhæfingarstofnun landsins og ein meginstoð alls endurhæfingarstarfs í landinu. Reykjalundur er sjálfseignarstofnun sem ávallt hefur haft hagsmuni sinna sjúklinga og félagasamtaka að leiðarljósi.<br /> <br /> </span><span>Okkur er hollt að minnast þess nú þegar við heyrum um stórkarlaleg áform um uppbyggingu einkasjúkrahúsa fyrir erlenda sjúklinga hér á landi að þegar og ef fjárhagslegur ávinningur hefur orðið af starfsemi Reykjalundar eða SÍBS, þá hefur sá arður runnið óskiptur til þess að bæta hag skjólstæðinga ykkar enn frekar, en ekki til að fita buddu fjárfesta innan lands eða utan.<br /> <br /> </span><span>Frjáls félagasamtök, eða þriðji geirinn eins og þau eru stundum nefnd, eru mikilvægur hluti af samfélaginu. Þau veita landsmönnum óeigingjarna og mikilvæga þjónustu um leið og þau veita fólki tækifæri til að sameinast um málefni og hafa áhrif. Sjálfseignarstofnanir á þeirra vegum gegna mjög mikilvægu hlutverki í heilbrigðisþjónsustu landsmanna eins og þið vitað manna best.<br /> <br /> </span><span>Stefnumót við „þriðja geirann“ er yfirskrift ráðstefnu sem ég hef boðað til þann 24. mars næst komandi. Til stefnumótsins er boðið fulltrúum um eitthundrað félagasamtaka sem sinna verkefnum sem falla að starfssviði heilbrigðisráðuneytisins.<br /> <br /> Stefnumótið er hugsað sem samráðsvettvangur þar sem fulltrúum félagasamtaka gefst tækifæri til að hitta ráðherra og starfsmenn ráðuneytisins, skiptast á skoðunum og varpa fram nýjum hugmyndum. Meginþemu og umræðuefni á þessu fyrsta stefnumóti ráðuneytisins við þriðja geirann verða lífsgæði og grunnþjónusta.<br /> <br /> </span><span>Alþjóðlegar stofnanir og samtök hafa um langt skeið átt samráð og samstarf við þriðja geirann með góðum árangri. Slíkt vinnulag er hluti af opnu lýðræði og hæfir vel á tímum gagnsæis og opinnar stjórnsýslu.<br /> <br /> </span><span>Gangi ykkur vel.</span></p> <p>&#160;</p> <p><strong>(Talað orð gildir)</strong></p> <br />

2010-02-13 00:00:0013. febrúar 201020 ára afmælisþing Tilveru

<p><strong>Álfheiður Ingadóttir<br /> heilbrigðisráðherra</strong></p> <p><strong>&nbsp;</strong></p> <p><strong>Ávarp heilbrigðisráðherra á 20 ára afmælisþingi Tilveru<br /> Háskólatorgi<br /> Laugardaginn 13. febrúar 2010 kl. 14:00</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>Ágætu afmælisgestir!<br /> <br /> Það er mér mikil ánægja að ávarpa ykkur hér í dag í tilefni af 20 ára afmæli Tilveru.<br /> <br /> Það hefur mikið áunnist í þessum málaflokki frá stofnun samtakanna og saga þeirra er svo sannarlega samofin sögu meðferða við ófrjósemi hér á landi. En formaður samtakanna, Katrín Björk Baldvinsdóttir, ætlar að fara yfir sögu félagsins hér á eftir og mun ég ekki hafa það af henni.<br /> <br /> Hins vegar langar mig að víkja aðeins að yfirskrift afmælisþingsins sem er <strong><em>sálrænar og líkamlegar hliðar ófrjósemi</em></strong>.<br /> <br /> Í dag er talið að 10 – 15% para á barneignaaldri eigi við ófrjósemi að stríða. Ófrjósemi veldur barnlausum oft miklum áhyggjum og hugarangri. Margir upplifa erfiða þrautagöngu og mikið andlegt og líkamlegt álag, að ógleymdri mikilli félagslegri pressu sem byggir á staðalímyndinni um að allir eigi sem fyrst að eignast maka og börn. Ef meðferðin skilar ekki árangri eykst álagið oft enn frekar.<br /> <br /> Tilvera hefur staðið þétt við bak þeirra sem kljást við ófrjósemi og hafa samtökin átt mikinn þátt í að opna þá umræðu og auka skilning á ófrjósemi í samfélaginu, bæði hvað varðar orsakirnar, afleiðingarnar og ekki síður hafa samtökin bent á úrlausnirnar.</p> <p>Kæru gestir!<br /> <br /> Það er ánægjulegt til þess að vita að mikil gróska virðist nú vera hjá félagasamtökum á þessu sviði hér á landi. Nýverið hafa verið stofnuð samtök á borð við hið nýja félag um staðgöngumæðrun og Endó, samtök kvenna með endómetríósu eða „legslímuflakk“ eins og það nefnist á okkar ástkæra ylhýra. Það er gaman að segja frá því að líffræðingurinn Álfheiður Ingadóttir átti nokkurn heiður af þessu ágæta nýyrði og er mjög stolt af. Það var á þeim árum sem við 10 konur vorum að skrifa og staðfæra <em>Nýja kvennafræðarann</em> sem kom svo út 1981. Eitt af markmiðum nýju kvenna­hreyfingarinnar var einmitt að svipta hulunni af kynlífi, kvensjúkdómum og æxlunarfærum kvenna og karla, en öll orðræða um þessi efni var ýmis sveipuð skömm eða dulúð. Og við þóttumst nokkuð góðar að finna lýsandi og gagnsætt íslenskt orð yfir þennan erfiða sjúkdóm sem á latínu og læknamáli nefnist endómetríósis og við fjölluðum um í bókinni undir báðum heitum.<br /> <br /> Orðið tæknifrjóvgun kemur þar hins vegar hvergi fram enda aðeins rúm tvö ár frá því fyrsta glasabarnið fæddist í heiminum og ellefu ár þar til sami árangur náðist hér á landi. Í Nýja kvennafræðaranum var hins vegar fjallað um ófrjósemi og sérstaklega á það bent að orsakir hennar megi jafnoft rekja til karla sem kvenna, enda þótt þá hafi verið venjan að kenna konunum um.</p> <p> Góðir afmælisgestir.<br /> <br /> Á þeim rúmum fjórum mánuðum sem liðnir eru frá því að ég tók við embætti hef ég átt þess kost að kynnast starfi fjölmargra félagasamtaka og stofnana innan heilbrigðis­þjónustunnar.<br /> <br /> Frjáls félagasamtök eru mikilvægur hluti af hverju samfélagi og svo sannarlega eru þau hluti af innviðum íslenskrar heilbrigðisþjónustu. Þau veita landsmönnum óeigingjarna og mikilvæga þjónustu um leið og þau veita fólki tækifæri til að sameinast um málefni og hafa áhrif og hvetja til framfara.<br /> <br /> Málefni félagasamtaka og aðkoma þeirra að heilbrigðiskerfinu eru mér hugleikin og hef ég boðað fulltrúa tæplega 100 félagasamtaka sem sinna verkefnum sem falla að starfssviði heilbrigðis­ráðuneytisins á svokallað <strong><em>,,Stefnumót ráðuneytisins við þriðja geirann”</em></strong> þann 24. mars nk. og vænti ég þátttöku frá ykkar samtökum. Meginþemu og umræðuefni á þessum fundi verða lífsgæði og grunnþjónusta.</p> <p> Kæru afmælisgestir!<br /> <br /> Að lokum vil ég víkja aðeins að þvi sem verið er að vinna að í ráðuneyti heilbrigðismála. Í maí 2008 var lagt fram á Alþingi frumvarp til laga um breytingu á lögum um tæknifrjóvgun nr. 55/1996, og m.a. lagt til að einhleypum konum yrði heimilt að gangast undir tæknifrjóvgunar­meðferð. Í athugasemdum við frumvarpið kom fram að nefnd sem undirbjó frumvarpið hefði rætt þann möguleika að heimila staðgöngumæðrun, en komist að þeirri niðurstöðu að slíkar breytingar þyrftu að fá vandaða og ítarlega umræðu og umfjöllun í samfélaginu áður en tillögur að slíkum breytingum yrðu lagðar fyrir Alþingi.<br /> <br /> Í lok janúar 2009 var því skipaður vinnuhópur á vegum ráðuneytisins „til að skoða siðfræðileg, lögfræðileg og læknis­fræðileg álitaefni varðandi staðgöngumæðrun og hvort leyfa eigi staðgöngu­mæðrun hér á landi.“<br /> <br /> Vinnuhópurinn hefur unnið að áfangaskýrslu sem kom út í vikunni og er aðgengileg á vef ráðuneytisins og standa vonir til þess að hún geti orðið grundvöllur upplýstrar umræðu um staðgöngumæðrun. Vinnuhópurinn hefur aflað ýmissa gagna og upplýsinga um staðgöngumæðrun, m.a. um læknisfræðilegar ábendingar, hvar staðgöngumæðrun er leyfð í heiminum og þá með hvaða skilyrðum. Þá hefur hópurinn leitast við að greina helstu siðferðileg álitamál tengd staðgöngumæðrun, m.a. með því að kynna sér skrif innlendra og erlendra fræðimanna þessa efnis. Loks hefur vinnuhópurinn leitað eftir sjónarmiðum aðila sem hafa hagsmuna að gæta sem og aðila sem hafa reynslu og þekkingu á þessu sviði.<br /> <br /> Þetta eru aðeins nokkur brot úr áfangaskýrslunni til að gefa mynd af inntaki hennar. Í skýrslunni er ekki tekin afstaða til spurningarinnar sem brennur á mörgum: Á að leyfa staðgögumæðrun á Íslandi og þá með hvaða takmörkunum? Um það verður fjallað á opnum fundi í mars n.k. sem ráðuneytið mun boða til.</p> <p> Góðir afmælisþingsgestir.<br /> <br /> Mig langar að óska ykkur hjartanlega til hamingju með tugina tvo og félagsmönnum Tilveru alls velfarnaðar í framtíðinni.<br /> <br /> Þakka ykkur fyrir.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong><em>(Talað orð gildir)</em></strong></p> <p><em>&nbsp;</em></p>

2010-01-08 00:00:0008. janúar 201040 ára afmæli heilbrigðisráðuneytisins

<p align="center"></p> <p align="left"><strong><span>Álfheiður Ingadóttir,<br /> heilbrigðisráðherra</span></strong></p> <p align="center">&nbsp;</p> <p align="center"><strong><em><span>Ávarp Álfheiðar Ingadóttur, heilbrigðisráðherra,</span></em></strong></p> <p align="center"><strong><em><span>þegar minnst var 40 ára afmælis heilbrigðisráðuneytisins</span></em></strong></p> <p align="center"><strong><em><span>8. janúar 2010</span></em></strong></p> <p><span>&nbsp;</span></p> <p><span>&nbsp;</span></p> <p><span>&nbsp;</span></p> <p><span>Ágætu afmælisgestir !</span></p> <p><br /> <span>Mér er það sönn ánægja að bjóða ykkur velkomin til þessarar samkomu, þegar við minnumst þess að 40 ár eru frá því lög um heilbrigðisráðuneytið tóku formlega gildi.<br /> <br /> </span> <span>Sérstaklega vil ég bjóða velkomna þá tíu fyrrverandi ráðherra heilbrigðismála og fyrrverandi ráðuneytisstjóra sem áttu þess kost að vera hér í dag og hitta gamla samstarfsmenn á þessum tímamótum. Nýskipaðan landlækni býð ég velkominn, forvera hans og starfsmenn.<br /> <br /> </span><span>Ég vil byrja á því að þakka þær góðu viðtökur sem ég hef notið í ráðuneytinu frá því ég kom þar til starfa 1.október á liðnu ári, en ég var þá þriðji ráðherra heilbrigðismála á árinu. Innan ráðuneytis og í stofnunum sem undir ráðuneytið heyra hef ég hvarvetna séð og fengið að heyra um þann mikla metnað sem starfsmenn hafa til að bera gagnvart störfum sínum í þágu heilbrigðisþjónustunnar. Það er vel.<br /> <br /> </span><span>Fyrir réttum 40 árum, hinn 1. janúar 1970, gengu í gildi ný lög um Stjórnarráð Íslands, en þá var ráðuneytum fjölgað og gerð umtalsverð breyting á starfsemi þeirra með tilliti til verkefna.<br /> <br /> </span> <span>Á þessum tíma komu fram kröfur um markvissari stefnumótun og samræmingu verkefna í heilbrigðisþjónustunni. Átti það bæði við um heildaráætlanir til langs tíma og áætlanir sem snéru að einstökum þáttum heilbrigðisþjónustu, svo sem uppbyggingu sjúkrahúsþjónustu, heilsugæslu og heilsuverndar. Rétturinn til þjónustu var skilgreindur og sértæk þjónusta við markhópa, t.d. fatlaða og aldraða var skipulögð.<br /> <br /> </span><span>Á þessum árum reis einnig hátt krafan um að tryggja yrði réttláta dreifingu á gögnum og gæðum heilbrigðisþjónustu, svo komið yrði í veg fyrir að íbúar landsins byggju við ójafna lífskosti í heilsufarslegum efnum. Aðgengi að heilbrigðisþjónustunni skyldi jafnframt vera auðvelt og sem jafnast fyrir alla íbúa og þjónustan greidd úr sameiginlegum sjóði, þ.e. af skattfé.<br /> <br /> </span><span>Flestir eru nú sammála um að stofnun ráðuneytisins á sínum tíma hafi verið skynsamleg ráðstöfun og að allt starf að heilbrigðismálum hafi orðið markvissara í sjálfstæðu ráðuneyti.<br /> <br /> </span><span>Miklar breytingar hafa átt sér stað á þeim 40 árum sem liðin eru frá því<span>&nbsp;</span> heilbrigðisráðuneytið var stofnað. Fólk lifir lengur en áður og íbúar landsins eru almennt við betri heilsu en fyrri kynslóðir. Allur aðbúnaður fólks hefur tekið stakkaskiptum á nokkrum áratugum. Þetta má fyrst og fremst þakka almennri velsæld, breyttum lífsháttum og góðri heilbrigðisþjónustu sem byggist ekki hvað síst á góðri menntun heilbrigðisstarfsmanna.<br /> <br /> </span> <span>Á 40 árum hefur orðið mikil breyting í viðhorfum manna til heilbrigðisþjónustunnar, sem endurspeglast m.a. í viðhorfi til lækna, sem menn líta ekki lengur á sem ofurmenni eða goð heldur sjálfsagða þjónustuaðila sem menn gera auknar kröfur til og hika ekki við að leita annað, eða gera athugasemdir ef á þarf að halda. Gildir þetta raunar um flesta starfsmenn heilbrigðisþjónustunnar.<br /> <br /> </span> <span>Það er rétt um áratugur frá því orðið <span>lýðheilsa</span> fór að heyrast í íslensku máli fyrir alvöru, en það hefur nú fest rætur, m.a. í lagasafni okkar þótt það hafi ekki orðið fyrr en á árinu 2003. Bætt lýðheilsa hefur verið sett í öndvegi með aukinni áherslu á að viðhalda og bæta heilsu og líðan fólks allt lífið. Í því skyni hafa heilbrigðisyfirvöld, heilbrigðisstofnanir, heilbrigðisstarfsmenn, frjáls félagasamtök og einstaklingar tekið höndum saman um margvíslegar aðgerðir á sviði forvarna, heilsuverndar og heilsueflingar. Margþætt samvinna og þverfaglegt samstarf beinist að því að halda við og efla lýðheilsu þjóðarinnar og vekja hana til vitundar um hvernig forðast má lífsstílssjúkdóma, sem er annað nýyrði sem er að festa sig í sessi í íslenskunni, af illri nauðsyn.<br /> <br /> </span><span>Viðfangsefni heilbrigðisþjónustunnar eru síbreytileg og ávallt krefjandi. Ný heilsufarsvandamál koma til sögunar og önnur skjóta upp kollinum aftur. Ný tækni býður upp á víðtækari möguleika til meðhöndlunar sjúkdóma og krankleika.<br /> <br /> </span> <span>Á tímum efnahagskreppu þurfum við þess utan að huga að grunninum, standa vörð um innviði heilbrigðisþjónustunnar, þannig að niðurskurður í kjölfar hrunsins skaði þá ekki til frambúðar.<span>&nbsp;</span> Ég ætla ekki að tala um þær efnahagslegu ógöngur sem við lentum í sem þjóð, en við skulum þó hafa hugfast að efnahagur þjóðar eða ríkidæmi þarf ekki að vera mælikvarði á heilbrigði þjóðar eða heilsu manna. Mestu skiptir nefnilega hvernig gæðunum er skipt, hvort jöfnuður ríkir eða ekki.<br /> <br /> </span><span>Á afmælisárinu eru fyrirhugaðir fjölmargir atburðir til þess að minnast þessara tímamóta og hrinda brýnum stefnumálum í framkvæmd.</span></p> <p><br /> <span>Ég vil nefna þrennt:</span></p> <ul> <li><span>Stefnumót með þriðja geiranum til samráðs og umræðna um þau mál er brenna á frjálsum félagsamtökum.</span></li> <li><span>Málþing um &bdquo;valfrjálst tilvísanakerfi&ldquo; í heilbrigðisþjónustunni undir yfirskriftinni FYRSTI VIÐKOMUSTAÐURINN.</span></li> <li><span>Heilbrigðisþing þar sem aðalumræðuefnið verður framtíðarstefnumótun og ný Heilbrigðisáætlun til ársins 2020.</span></li> </ul> <p><span><span>&nbsp;</span></span></p> <p><span>Ágætu afmælisgestir !<br /> <br /> </span><span>Á næstu árum munum við sennilega upplifa verulegar breytingar á verkaskiptingu ráðuneyta og skipulagi stjórnarráðsins. Í samstarfsyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar í maí 2009 er gerð grein fyrir áformum um stjórnkerfisumbætur. Þar er meðal annars boðuð sameining heilbrigðisráðuneytis og félags- og tryggingamálaráðuneytis í eitt velferðarráðuneyti.<br /> <br /> </span><span>Fastlega má því gera ráð fyrir að það fyrirkomulag sem verið hefur á skipan ráðuneyta og skipulagi velferðarþjónustu muni taka<span>&nbsp;</span> breytingum á komandi árum, komi þau áform og tillögur sem nú eru uppi til framkvæmda. Það er þess vegna ekki gefið að tilefni verði til þess að halda upp á næsta stórafmæli heilbrigðisráðuneytisins eftir tíu ár.<br /> <br /> </span> <span>Við skulum því gera okkur glaðan dag og fagna 40 ára afmæli heilbrigðisráðuneytisins!</span></p> <p><span>&nbsp;</span></p> <p><strong><span>(Talað orð gildir)</span></strong></p> <p><span><span>&nbsp;</span></span></p> <br /> <br />

2009-11-27 00:00:0027. nóvember 2009Staða þriðja geirans á Íslandi

<p><span><strong>Álfheiður Ingadóttir<br /> </strong></span><span><strong>heilbrigðisráðherra<br /> 27. nóvember 2009</strong></span></p> <h2 align="center"><br /> Staða þriðja geirans á Íslandi<br /> </h2> <p></p> <p>Ég þakka mikið og kærlega fyrir að fá að vera hér í dag.<span>&nbsp;<br /> <br /> </span> <span>Þjóðfundur 2009. Ég minni á þau leiðarljós eða markmið sem menn þar settu sér m.a. í velferðarþjónustunni. Nefni þá eitt, sem á virkilega erindi hér og nú:</span></p> <p><span>Hér þarf að virkja <strong>mannauðinn</strong> til góðra verka í óspilltu sjálfbæru samfélagi, sem einkennist af jöfnuði, fjölbreytni og framsækni.<br /> <br /> </span><span>Hlutverk þriðja geirans í samfélagi sem er að rísa úr rústum nýfallins efnahagskerfis<span>&nbsp;</span> er gríðarlega mikilvægt sem aldrei fyrr.<span>&nbsp;<br /> <br /> </span></span> <span>Þriðji geirinn er<span>&nbsp;</span> víðfermur og fjölbreyttur og teygir anga sína til allrar flóru mannlífsins og samfélagsins, og sú nálægð og nánd sem þriðji geirinn hefur við þá starfsemi sem hann sinnir, aðgangur að kröftum sjálfboðaliða, þekkingu og reynslu er jafnmikilvægt samfélaginu sem og stjórnvöldum.<br /> <br /> </span><span>Ekki aðeins í uppbyggingarstarfinu sem við stöndum nú í, heldur einnig <span>&nbsp;</span>til að vera á vaktinni á tímum niðurskurðar í heilbrigðisþjónustu og velferðar- og menntamálum.<br /> <br /> </span> <span>Félagasamtök eða líknarfélög hafa oftar en ekki lyft grettistaki í öflun fjár til ýmissa mikilvægra verka. Og þar með í reynd ráðið miklu um stefnumörkun, m.a. í heilbrigðisþjónustu landsmanna.<br /> <br /> </span><span>Við skulum ekki gleyma því að tilurð t.d. Landspítalans var árangur af langri og harðri baráttu þar sem konur voru í fararbroddi. &nbsp;Hafa þær, líknarfélög og samtök innan þriðja geirans æ síðan haft frumkvæði að mörgum framkvæmdum í sjúkrahúsmálum í landinu.<br /> <br /> </span> <span>Í hornstein spítalans sem lagður var 15. dag júnímánaðar 1926 standa eftirfarandi orð, m.a. <em>&nbsp;&bdquo;Hús þetta - LANDSSPÍTALINN- var reistur fyrir fje, sem íslenskar konur höfðu safnað og Alþingi veitt á fjárlögum til þess að: LÍKNA OG LÆKNA.&ldquo;<br /> <br /> </em></span> <span>Til að efla tengsl þriðja geirans og heilbrigðisyfirvalda er það mín einlæga ósk að þið þiggið boð mitt á STEFNUMÓT .<br /> <br /> </span> <span>Stefnumót heilbrigðisyfirvalda og þriðja geirans er hugsað sem samráðsfundur og umræðuvettvangur. Þá gefst félögum og samtökum kostur á því að senda inn spurningar til heilbrigðisyfirvalda, spurningunum yrði svo svarað á stefnumótinu ásamt því að gott rými væri gefið til umræðna.<br /> <br /> </span> <span>Það mun verða boðað til stefnumótsins fljótlega eftir áramót. Fyrsta stefnumótið yrði liður í viðburðum á 40 ára afmæli ráðuneytis heilbrigðismála en vonandi verður það upphaf að árvissu og reglubundnu &bdquo;<em>deiti!&ldquo;</em></span></p> <p><span>&nbsp;</span></p> <p><span><strong>(Talað orð gildir)</strong></span></p> <p><span>&nbsp;</span></p> <br /> <br />

2009-11-04 00:00:0004. nóvember 2009Undirritun viljayfirlýsingar um byggingu nýs Landspítala

<p><span>Álfheiður Ingadóttir<br /> heilbrigðisráðherra</span></p> <p></p> <p>&nbsp;</p> <p><span>Góðir gestir.</span></p> <p><span>Viljayfirlýsing lífeyrissjóðanna og heilbrigðisráðuneytisins fyrir hönd ríkisstjórnarinnar er söguleg og hún er táknræn að mínum dómi. Í henni felst nefnilega víðtækur skilningur á mikilvægi þess að við Íslendingar sköpum forsendurnar fyrir því að geta áfram og um langa framtíð verið í fremstu röð þjóða í heilbrigðismálum.<br /> <br /> </span><span>Í viljayfirlýsingunni felst viðurkenning á því að uppbygging nýs spítala er nauðsynleg og samofin viljanum til að standa sem best að þjónustunni við sjúka. Og að skapa öllum sem starfa á Landspítalanum forsendur til að gera vel við sjúklinga alveg burtséð frá því hvert hlutverk menn hafa í þeirri flóknu vél sem Landspítali hlýtur alltaf að verða.<br /> <br /> </span><span>Spítalinn sem hér mun rísa er ekki reykjavíkur-spítali. Hér mun rísa spítali fyrir allt landið, fyrir alla landsmenn. Og það er einstaklega ánægjulegt að sjá hve margir lífeyrissjóðir af landsbyggðinni hyggjast vera með. Hlutverk hins nýja spítala verður fyrst og síðast bundið við að lækna og annast sjúka, en við megum heldur ekki gleyma því að Landspítalinn er lífæðin í bæði menntun heilbrigðistétta og innan spítalans, eða í tengslum við hann, fer fram gríðarlegt rannsóknar- og vísindastarf.<br /> <br /> </span><span>Það tekur langan tíma og það þarfnast mikils undirbúnings að reisa spítala sem þjóna á þjóðinni allri. Viljayfirlýsingin er stórt stökk fram á við á þeirri löngu leið. Fyrsta útfærslan að nýjum spítala einkenndist af uppgangstíð liðinna ára. Spítalinn sem við erum nú að tala um að reisa er nær þeim raunverulegu aðstæðum sem við búum við á Íslandi í dag.<br /> <br /> </span><span>Ég vil fyrir hönd heilbrigðisráðuneytisins og ríkisstjórnarinnar þakka öllum þeim sem undanfarið hafa unnið hörðum höndum að því að gera viljayfirlýsinguna að veruleika. Í þeim hópi eru fulltrúar lífeyrissjóðanna, fulltrúar ráðuneyta, og Háskóla Íslands og<span>&nbsp;</span>starfsmenn Landsspítala.<br /> <br /> </span><span>Sérstaklega vil ég þakka fulltrúum lífeyrissjóðanna fyrir þeirra þátt enda felst í þeirra afstöðu og þátttöku í verkefninu mikil framsýni og samfélagslegur skilningur, skilningur á því að Landspítali er ekki bara byggingar. Nýr Landspítali er líka táknmynd fyrir okkur sem sjálfstæð þjóð, og vonandi staðfesting á því að við viljum hugsa heilbrigðisþjónustu við alla þjóðina til langrar framtíðar.<br /> <br /> </span><span>Við getum öll verið stolt af því sem hér hefur gerst í dag.</span></p> <p><span>&nbsp;</span></p> <p><span><strong>(Talað orð gildir)</strong></span></p> <p><span>&nbsp;</span></p> <br /> <br />

2009-10-21 00:00:0021. október 2009Welfare in the time of crisis

<p><span>Good Morning!</span></p> <p><span>I want to welcome you all to this Nordic Conference on Welfare in Times of Crisis. May I welcome, in particular, the speakers and those who have traveled from abroad.</span></p> <p><span>It is very valuable to have a forum like this to enable us to share the knowledge and experiences from previous crisis in other counties.</span></p> <p><span>Dear guests!</span></p> <p><span>We have experienced difficult circumstances in the global economy for the last year that has affected us all. As most of you know, Iceland was among the first countries to be hit.</span></p> <p><span>In the years leading up to the crisis we moved pretty fast and based a large part of our economy on a fast growing bank sector that wasn&rsquo;t solely grounded in reality. To some extent our values and beliefs in our own ability became tainted and the &ldquo;more can never be enough&rdquo; mentality shaped our lifestyle and culture. One can argue that many lost touch with the values of contentment and humility.</span></p> <p><span>&ldquo;I&rdquo; came before &ldquo;we&rdquo;.</span></p> <p><span>Iceland was not only among the first countries to be hit by this crises: It hit us extremely hard.</span></p> <p><span>Since then we have seen a steep rise in the unemployment rate, many individuals have lost their savings, and pension funds have been badly hit. The full cost of the crisis is yet to be determined and one of our concerns is what will eventually be the social costs and the effects on the health of the public of Iceland.</span></p> <p><span>It will take years and decades before we can see the whole picture of the effects of the crisis on health, however, we are following closely every indication that is available to us. The Director General of Health is collecting data on a regular basis on the methods that our health care institutions are using when downsizing. Thus, we will be informed about difficulties and weaknesses in our system and therefore hopefully be able to amend those as effectively as possible. We are mainly concerned about equal access and quality of care, both core values that we have based our system on, and we will do our utmost to protect during these difficult times.<span> </span></span></p> <p><span>We are also observing all ´red flags´ that appear.<span> </span> These can be from our statistical analyses, from anecdotal stories or from our surveillance system.<span> </span> Until now, we have not seen a great change in copayment or out of pocket payment. However, copayment is getting more and more difficult for many, and the burden of the cost can be too much in many instances.<span> </span> It is our role to be on the outlook for these cases, to know them and to restructure and rebalance our system to meet the needs of those that need protection.</span></p> <p><span>But health care also needs to be seen in connection with other aspects of society, we need to look at an even broader picture.</span></p> <p><span>With the Parliamentary elections last May the Government got a clear mandate to prioritize values of equality, social justice, solidarity, sustainable development, gender equality, moral reform and democracy in Iceland.</span></p> <p><span>Furthermore, in the Government&rsquo;s Coalition Platform emphasis is placed on fostering a Nordic welfare society in Iceland, where collective interests take precedence over particular interests.</span></p> <p><span>We are making every effort in protecting the social welfare and the public services available to our people. Our guiding principle that determines our prioritization <strong><span>is to protect the situation of children and their families, together with those persons who are most vulnerable in the community.</span></strong></span></p> <p><span>In my opinion, it is very important to ensure that individuals and their families that are coping with the adverse affects of the crisis, are not threatened with losing their homes and livelihood.</span></p> <p><span>In an article by Dr. David Stuckler, who is a speaker here today, and his colleagues that was published in the Lancet this summer (July 8 2009), they identify how governments might reduce adverse effects of the impact of the economic crisis on population health.</span></p> <p><span>They state that fairly large and unexpected rises in unemployment might have a significantly worse effect on suicides and alcohol-related deaths than might slow rises in unemployment, especially in people of working age. Their findings suggest that active labour market programmes that keep and reintegrate workers in jobs could mitigate some adverse health effects of economic downturns.</span></p> <p><span>The Government has already undertaken action to constrain the growth of unemployment. For example a variety of job creation programmes have and will be launched. We are also meeting the consequences of unemployment and financial difficulties with concerted co-operation and consultation between the state, local authorities, social partners and NGOs.</span></p> <p><strong><span>We have for example encouraged consultation and co-operation between all parties involved in public welfare in Iceland, and in February this year a welfare monitoring group (</span></strong><em><span>velferðarvaktin</span></em><strong><span>) was established that has served as a model in this respect. You will hear more of it´s work and findings later today from Lára Björnsdóttir, chair of the Welfare Watch.</span></strong></p> <p><strong><span>Dear Guests!</span></strong></p> <p><span>The crisis has impacted our society as a whole and our health care system is there no exception as we have had to cut down our health expenses</span> <span>heavily this year and even more<span> </span> in 2010.</span></p> <p><span>Our response to this has been to start the formulation of an overall strategy with the aim of reducing the cost of health care services and utilize funding more rationally with the objectives of equality, good access, quality, security and cost-efficiency.</span></p> <p><span>The framework for expenditure decisions is based on these objectives with emphasis on job protection and salaries rebalance. Every effort is being made to protect low-income earners and those who are most vulnerable.</span></p> <p><span>This strategy will assist us in our decisions on economizing and cost-efficiency measures instead of across-the-board cuts.</span></p> <p><span>Dear Guests!</span></p> <p><span>In spite of all our actions we still have not fully answered the question on what to cut and what not to cut when protecting the welfare of our nations.</span></p> <p><span>We need to find together the answers on which elements of the social welfare are indispensable and what must survive even the worst crisis.</span></p> <p><span>A conference like this one today is well suited to share knowledge and experience and move us a step forward in answering this question</span></p> <p><span>Finally,</span></p> <p><span>I would like to use this opportunity to thank all those who have organized this seminar. </span></p> <p><span>Like I mentioned previously it is very valuable to have a forum like this to be able to share the knowledge and experiences from previous crisis in other counties.</span></p> <p><span>But it is not less valuable to be able TO USE and IMPLEMENT this knowledge and experience for the good of our society.</span></p> <p><span>I wish us all a fruitful discussion today.</span></p> <p><span>Thank you!</span></p> <p><span> </span></p> <p><strong><span>(Talað orð gildir)</span></strong></p> <br /> <br />

2009-10-07 00:00:0007. október 2009Ársfundur Sjúkrahússins og heilsugæslunnar á Akranesi (SHA)

<p align="center"></p> <h2 align="center"><span>Ávarp Álfheiðar Ingadóttur, heilbrigðisráðherra,</span></h2> <h3 align="center"><span>á ársfundi SHA 7. október 2009</span></h3> <p align="center"><span>&nbsp;</span></p> <p align="center"><span>&nbsp;</span></p> <p><span>&nbsp;</span></p> <p><span>Ágætu ársfundargestir.</span></p> <p><span>Það er virkilega ánægjulegt fyrir mig að þreyta prófraun mína í embætti heilbrigðisráðherra og fá að ávarpa gesti hér á ársfundi SHA.</span></p> <p><span>Mér hefur alltaf fundist Skaginn eiga svolítið í mér og ég í honum. Ég fékk sem krakki að vera hér um sumar hjá frændfólki og vinafólki föður míns og það var góð vist. Var reyndar líka í Ölveri og strauk þaðan einu sinni. En ekki til Reykjavíkur. Nei, við stefndum auðvitað beint niður á Skaga.</span></p> <p><span>Í minningunni var alltaf gott veður á Akranesi, Langisandur heitur og skeljasandsfjöllin himinhá þegar verið var að dæla. Ég er ekki viss um að það hafi allt verið leyfilegt sem við tókum okkur fyrir hendur en spennandi var það og skemmtilegt.</span></p> <p><span>Þetta var upp úr miðri síðustu öld og nú er svo komið að menn miða tímatalið ekki við aldamót eða áramót heldur við hrunið og segja fyrir og eftir 6. október 2008.</span></p> <p><span>Nú þegar liðið er slétt ár frá hruni vitum við hver staðan er.</span></p> <p><span>Óvissunni er að ljúka, þokunni að létta. Tekjutap ríkissjóðs varð gríðarlegt í hruninu, útgjöldin jukust líka stórlega ekki síst vegna skulda sem sexfölduðust frá árinu 2007 og nema nú meira en heilli landsframleiðslu eða 1750 milljörðum króna.</span></p> <p><span>Hallinn á ríkissjóði í ár er um 180 milljarðar króna.<span>&nbsp;</span> Ríkisstjórnin hefur einsett sér að taka hann niður á 5 árum. Það er býsna bratt og þyngsta árið er árið 2010 þegar aðlögunarkrafan &ndash; þ.e. samdráttur í rekstri og framkvæmdum ríkisins að meðtöldum skattahækkunum <span>&nbsp;</span>&ndash; er 56 miljarðar króna.</span></p> <p><span>Eðlilega finnst mörgum of hratt farið í þessa vegferð og það er auðvelt að taka undir það. En þegar horft er til þess að vaxtagreiðslur af skuldum ríkissjóðs nema á yfirstandandi ári 100 milljörðum króna, þá<span>&nbsp;</span> hljótum við að vera sammála um að því fyrr sem okkur tekst að rétta þennan halla af, því betra.</span></p> <p><span>100 milljarðar króna í vaxtagreiðslur. Þetta eru í mínum huga <u>blóðpeningar</u> því þetta er nokkurn veginn sama fjárhæð og ætluð er í alla heilbrigðisþjónustu landsmanna á næsta ári, en það eru 93.3 milljarðar króna. Og þessar vaxtagreiðslur munu ekki lækka nema við greiðum niður skuldir með hagræðingu, sparnað og útsjónarsemi að leiðarljósi.</span></p> <p><span>EN það er ekki sama hvernig það er gert. Aðhald, sparnaður og niðurskurður mega ekki veikja grunnstoðir velferðarkerfisins þ.m.t.<span>&nbsp;</span> heilbrigðisþjónustu til frambúðar.</span></p> <p><span>Þetta er leiðarljós ríkisstjórnarflokkanna við fjárlagagerð ársins 2010 og því er aðlögunarkröfunni dreift þannig að 5% krafa er sett á grunnþjónustuna,þ.e. félagsmálin og heilbrigðisþjónustuna, 7% á menntakerfið en 10% á allan annan ríkisrekstur, þ.m.t. stjórnsýsluna alla, líka í heilbrigðisþjónustu og skólakerfi.</span></p> <p><span>Markmið ríkisstjórnarinnar er að verja grunnþjónustuna og verja störfin og hvað varðar hlut heilbrigðiþjónustunnar í samdrættinum, þá eru grunnáherslur heilbrigðisráðherra <u>óbreyttar</u>:</span></p> <p><em><span>Að ná fram lækkun í launaútgjöldum með kjarajöfnun, draga úr yfirvinnugreiðslum og öðrum aukagreiðslum. Stýra notkun lyfja markvisst með sparnað í huga og leita samstarfs um innkaup á lyfjum, rekstrarvörum og þjónustu til hagræðingar.</span></em></p> <p><span>Þið sem hér sitjið þekkið þessar áherslur og eruð að vinna eftir þeim alla daga, hörðum höndum.</span></p> <p><span>En á tímum sem þessum hvet ég stjórnendur heilbrigðisstofnana einnig til að hugsa út fyrir rammann, út fyrir bókhald eigin stofnunar. <u>Horfa til þjóðhagslegra og samfélagslegra áhrifa þeirra aðgerða sem þeir leggja til</u>. Spyrja sig hvaða áhrif tilteknar aðgerðir hafa á viðkvæma hópa, t.d. konur og börn, fatlaða, á aldraða, atvinnulausa? Er kannski aðeins verið að flytja kostnaðinn til? Yfir á herðar sveitarfélaganna, Atvinnuleysistryggingasjóðs, á notendur þjónustunnar eða yfir í einkarekstur sem í reynd yrði ríkissjóði dýrari þegar upp væri staðið?</span></p> <p><span>Þessum spurningum þurfum við að vera viðbúin að svara og muna jafnframt að engar ákvarðanir eru endanlegar. Við þurfum á stöðugu endurmati að halda í heilbrigðisþjónustunni, ekki síst á tímum samdráttar og sparnaðar.</span></p> <p><span>Góðir fundarmenn.</span></p> <p><span>Þið sem stjórnið og rekið SHA standið ofan á þessar ytri aðstæður frammi fyrir verkefnum, sem þrátt fyrir allt eru og hljóta að vera afar spennandi, þ.e. að sameina frá og með áramótum átta heilbrigðisstofnanir í eina undir merkjum <strong>Heilbrigðisstofnunar Vesturlands.</strong></span></p> <p><span>Í því felast sóknarfæri &ndash; í því felast möguleikarnir til að snúa vörn í sókn.</span></p> <p><span>Samkvæmt fjárlögum næsta árs er gert ráð fyrir að heilsugæslusvið stofnunarinnar hagræði í rekstrinum sem svarar til 49 milljóna króna, hagræðingin á sjúkrasviði á að verða 86 milljónir rúmar og lagt er til hagræðing vegna reksturs hjúkrunarrýma um rúmar 41 milljónir króna. Samtals erum við hér <span>að tala um 176 milljóna króna hagræðingarkröfu eða 6,3% frá fjárlögum þessa árs.</span></span></p> <p><span>Þetta eru tillögurnar sem ég fékk í hendur fyrir helgi á sama tíma og fjárlagafrumvarp var kynnt og við munum á næstu vikum fá nánari upplýsingar um það hjá stjórnendum SHA hvernig þeir hyggjast koma til móts við þær.</span></p> <p><span>Það er mín skoðun að sameiningin sem hér hefur verið ákveðin og aðlögunarkrafan sem bregðast þarf við í umdæmi Heilbrigðisstofnunar Vesturlands sé svo mikilvæg að ekki sé á sama tíma ástæða til að gera kröfur til frekari samhæfingar hennar við aðrar stofnanir eða þátttöku í uppstokkun verkefna innan heilbrigðisþjónustunnar. Ég segi að ekki verði gerðar <em>kröfur</em> um slíkt á sama tíma en með því er auðvitað ekki verið að loka á frumkvæði HV til samvinnu eða samþættingar ef óskir standa til þess.</span></p> <p><span>Mikið hefur rætt um og margt fullyrt um endurskipulagningu Landspítalans og svokallaðra Kragasjúkrahúsa og hefur SHA á stundum verið talið til þerra. Einn er sá þáttur sem mikið hefur verið ræddur en það eru fæðingarþjónustan og gerð hefur verið tillaga um að allar áhættufæðingar færu frá Akranesi til Landspítalans enda þótt áfram yrði gert ráð fyrir sólarhringsvakt á skurðstofu hér.</span></p> <p><span>Hér á Akranesi veit ég að rekin er fæðingarþjónusta og kvensjúkdómaþjónusta sem þykir ákaflega góð. Ég veit líka eftir þessa örfáu daga í ráðuneyti heilbrigðismála að það er fullur vilji hjá starfsfólki og stjórnendum að reyna að viðhalda óbreyttri þjónustu, og því góða orði sem fer af henni.</span></p> <p><strong><span>Ef</span></strong> <span>raunverulegur sparnaður af því að senda héðan svokallaðar áhættufæðingar er aðeins 15 eða 20 milljónir króna á ári og <strong>ef</strong> stjórnendur telja sig geta hagrætt annars staðar til að mæta þessu, <em>án þess að það hafi áþreifanlegar afleiðingar</em>, og standast þá almennu hagræðingarkröfu sem stofnunin verður að uppfylla, og kýs frekar að halda óbreyttu ástandi í þessum efnum, þá tel ég að það <em>sé þeirra val og þeirra ákvörðun</em>. Sú ákvörðun verður ekki tekin í ráðuneyti heilbrigðismála.</span></p> <p><span>Góðir fundarmenn.</span></p> <p><span>Við Íslendingar þurfum nú að sníða okkur stakk eftir vexti og horfa jafnframt til framtíðar. Valið er þröngt og það er ljóst að aðlögunarkrafan getur bitnað á þeim sem síst skyldi, jafnvel þótt við einsetjum okkur að verja grunnþjónustuna og störfin, eins og ég hef hér lýst.</span></p> <p><strong><span>Við höfum lítið val annað en að gera eins vel og við getum.</span></strong></p> <p><span>SHA er vel rekin stofnun, hefur haldið sér nokkurn veginn innan fjárlagaramma undanfarin ár og hefur veitt öfluga og góða þjónustu.</span></p> <p><span>Ég treysti því að við getum eftir nokkur ár sagt hið sama um Heilbrigðisstofnun Vesturlands. Og ég treysti því að sú sameining sem ákveðin hefur verið muni takast vel og heiti stuðningi heilbrigðisráðuneytisins og starfsmanna þess til að það megi takast.</span></p> <p><span>Gangi okkur öllum vel!</span></p> <p><span>&nbsp;</span></p> <p><strong><em><span>(Talað orð gildir)</span></em></strong></p> <p><span>&nbsp;</span></p> <p><span>&nbsp;</span></p> <br /> <br />

Um ráðuneytið

Var efnið hjálplegt?Nei
Takk fyrir

Ábendingin verður notuð til að bæta gæði þjónustu og upplýsinga á vef Stjórnarráðsins. Hikaðu ekki við að hafa samband ef þig vantar aðstoð.

Af hverju ekki?

Hafa samband

Ábending / fyrirspurn

Þessi síða notar vafrakökur Lesa meira