Spurt og svarað um réttindagæslu

Spurt og svarað um réttindagæslu:

  • Nauðung er þegar líkamlegri þvingun er beitt. Það er líka nauðung þegar fólk fær ekki að hafa hluti sem það á.
  • Það telst nauðung þegar fólk er þvingað til að gera það sem það vill ekki gera eða fær ekki að gera það sem það vill.

Sjá einnig:
- V. kafli réttindagæslulaga, 11. grein

Má beita fólk nauðung?

  • Aðalreglan er sú að það er bannað að beita fólk nauðung.
  • Sumt má þó aldrei gera eins og að skaða sjálfan sig og aðra eða að eyðileggja mjög dýra hluti. Þá getur verið leyfilegt að beita nauðung.
  • Ekki má vakta fólk heima hjá sér með myndavél eða hljóðnema nema með sérstöku leyfi.

Sjá einnig:
- V. kafli réttindagæslulaga, 10., 11. og 12. grein laganna

  • Einstaklingur sem vegna fötlunar sinnar á erfitt með að gæta hagsmuna sinna getur fengið sinn persónulegan talsmann.
  • Persónulegur talsmaður hjálpar hinum fatlaða einstaklingi við að koma óskum sínum á framfæri og fylgist með að farið sé eftir þeim.
  • Réttindagæslumaður kemur á samningi milli hins fatlaða einstaklings og talsmanns.
  • Réttindagæslumaður hefur eftirlit með störfum talsmanns.
  • Bæði fatlaður einstaklingur og persónulegur talsmaður geta sagt samningnum upp þegar þeir vilja.

Sjá einnig:
- IV. kafli réttindagæslulagnanna
- Reglugerð um persónulega talsmenn
.
- 12. grein samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks

  • Aðstoðar fatlað fólk við að ná fram rétti sínum.
  • Fylgist með hvort fatlað fólk njóti réttinda sinna.
  • Bendir stjórnendum á hvað megi betur fara.
  • Aðstoðar við að kæra sé þess þörf.

Réttindagæslumenn aðstoða fatlað fólk við að ná fram rétti sínum. Þeir fylgjast með hvort fatlað fólk njóti réttinda sinna og benda á hvað megi betur fara í þjónustunni. Telji fatlaður einstaklingur að á rétti hans sé brotið getur hann haft samband við réttindagæslumann. Öllum öðrum ber að láta réttindagæslumann vita ef þeir telja að verið sé að brjóta á rétti fatlaðs einstaklings.

Sjá einnig:
- III. kafli laga um réttindagæslu fyrir fatlað fólk
- Reglugerð um réttindagæslumenn fatlaðs fólks

  • Sá sem telur sig beittan nauðung eða veit um einhvern sem beittur er nauðung getur haft samband við réttindagæslumann fatlaðs fólks.
  • Sá sem veitir þjónustu getur fengið ráðgjöf um hvernig megi komast hjá nauðung.
  • Sérfræðiteymi um aðgerðir til að draga úr nauðung í þjónustu við fatlað fólk, fer yfir slík mál og bendir á hvernig á að gera hlutina rétt.
  • Ef séfræðiteymið telur að beita þurfi nauðung til að hjálpa fólki getur sá sem veitir þjónustu sótt um slíkt hjá nefnd um undanþágu nauðungar í þjónustu við fatlað fólk.
  • Nefndin setur mjög ströng skilyrði fyrir undanþágunni og veitir hana í takmarkaðan tíma.

Sjá einnig:
- Reglugerð um sérfræðiteymi
- Reglugerð um undanþágunefnd
- V. kafli réttindagæslulaganna, 14.til 19. grein
- 12. grein samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks

  • Réttindagæslan á að tryggja fötluðu fólki stuðning við að gæta réttinda sinna.

Sjá einnig:
- Lög um réttindagæslu fyrir fatlað fólk
- Reglugerð um réttindagæslumenn fatlaðs fólks

Fyrir hverja er réttindagæslan?

  • Réttindagæslan er fyrir þá sem þurfa aðstoð vegna fötlunar sinnar við að leita réttar síns

Sjá einnig:
- Lög um réttindagæslu fyrir fatlað fólk
- Reglugerð um réttindagæslumenn fatlaðs fólks
- Samningur Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks

Sjá einnig:

Var efnið hjálplegt?Nei
Takk fyrir

Ábendingin verður notuð til að bæta gæði þjónustu og upplýsinga á vef Stjórnarráðsins. Hikaðu ekki við að hafa samband ef þig vantar aðstoð.

Af hverju ekki?

Hafa samband

Ábending / fyrirspurn