Hoppa yfir valmynd

Ríkið sem vinnuveitandi

Vinnuveitendahlutverk

Samkvæmt lögum og forsetaúrskurði um Stjórnarráð heyra málefni ríkisstarfsmanna undir fjármála- og efnahagsráðuneyti, það er launa-, kjara- og lífeyrismál starfsmanna ríkisins og réttindi þeirra og skyldur. Samkvæmt lögum um kjarasamninga opinberra starfsmanna fer fjármála- og efnahagsráðherra fyrir hönd ríkissjóðs einnig með fyrirsvar við gerð kjarasamninga. Hjá fjármála- og efnahagsráðuneytinu fara Kjara- og mannauðssýsla og Skrifstofa stjórnunar og umbóta með stefnumörkun varðandi mannauðsmál ríkisins. Kjara og mannauðssýslan fer með fyrirsvar fyrir almennum málefnum ríkisstarfsmanna, svo sem gerð kjarasamninga með samninganefnd ríkisins og túlkun þeirra sem og túlkun laga er varða starfsmenn ríkisins í heild. Samstarf ríkisins og stéttarfélaga er í höndum Kjara- og mannauðssýslu.

Forstöðumenn stofnana ríkisins fara með fyrirsvar um réttindi og skyldur starfsmanna sinna. Almennt verður ákvörðunum þeirra í starfsmannamálum hvorki skotið til hlutaðeigandi fagráðuneytis né fjármála- og efnahagsráðuneytis. Framkvæmd kjarasamninga er í höndum Fjársýslu ríkisins, þ.e. launaafgreiðsla og samskipti við stéttarfélög í samstarfsnefndum að því marki sem stofnanir sinna því ekki sjálfar.

Almennt um starfsævina

Starfssambandi fylgja réttindi og skyldur fyrir báða aðila, þ.e. starfsmann og hlutaðeigandi stofnun. Almenn ákvæði um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins eru í III. og IV. kafla laga nr. 70/1996, um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins.

Ákvæði þessara kafla gilda jafnt um embættismenn sem aðra ríkisstarfsmenn. Um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins gildir jafnframt hin almenna löggjöf á sviði vinnumála, svo sem lög um fæðingar- og foreldraorlof og lög um orlof. Í mörgum tilvikum gilda einnig sérákvæði laga um hlutaðeigandi stofnun, starfsemi eða starfsstétt, t.d. lögreglulög og læknalög. Þá hafa flestar stofnanir markað sér stefnu í eigin starfsmannamálum og eftir atvikum sett sér reglur í þeim málum, t.d. um framkvæmd vinnunar og starfsþróun. Nánari umfjöllun um stefnumörkun er að finna á vefnum undir kaflanum Starfsumhverfi.

Í IV. kafla starfsmannalaga er kveðið á um skyldur starfsmanna og áminningu vegna brota á starfsskyldum. Umfjöllun um þetta er á vefnun undir kaflanum Starfsþróun og frammistaða - Brot á starfsskyldum - áminning.

Í III. kafla starfsmannalaga er kveðið á um rétt starfsmanna til ýmissa atriði, svo sem upplýsinga um launakjör (skipunar- eða ráðningarkjör), launa og greiðslu launa, orlofs, launa í veikindaforföllum og fæðingarorlofi og loks sveigjanlegs vinnutíma. Umfjöllun um orlof, laun í veikindaforföllum og greiðslur í fæðingarorlofi er að finna hér á vefnum undir Vinnutími og fjarvera - Orlof, Veikindi og slys og Fæðingar- og foreldraorlof. Umfjöllun um skyldu stofnana til að upplýsa starfsmann um skipunar- eða ráðningarkjör er að finna á vefnum um Upphaf starfs á ráðning í starf og skipun/setning í embætti. Þá er fjallað um kjarasamninga og annað kjaratengt efni undir kaflanum Kjarasamnignar, laun og starfskjör.

Áréttað skal að ofangreind atriði um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins eru ekki tæmandi.

Ríkið sem þekkingarvinnustaður

Ríkið er stærsti þekkingarvinnustaður landsins, starfsemi þess byggir fyrst og fremst á mannauð og þar bjóðast fjölbreytt og krefjandi störf. Starfssemi ríkisins er margvísleg að eðli og umfangi. Stofnanir ríkisins eru um 200 talsins.

Hjá ríkinu vinnur starfsfólk með þekkingu úr öllum háskólagreinum og flestum öðrum starfsgreinum. Rúmur helmingur starfsmanna ríkisins er með háskólamenntun og þriðjungur er með starfs- og/eða framhaldsmenntun. Sérhæfing er oft mikil í störfum hjá ríkinu þar sem hæfileikar og þekking starfsmanna fá að njóta sín. Áhersla er lögð á nýsköpun, samvinnu, gagnsæi, samhæfingu og sveigjanleika og möguleikar á sí- og endurmenntun eru miklir, gjarnan í góðu samstarfi við stéttarfélög starfsmanna. Flestir eiga kost á greiðslu úr starfsmenntunarsjóðum stéttarfélaga sinna vegna ýmis konar menntunar og þjálfunar. Lögð er áhersla á jöfn tækifæri kynjanna á starfsframa og starfsþróun hjá ríkinu og að starfsmenn séu metnir á eigin forsendum. Kynbundin mismunun er óheimil í hvaða formi sem hún birtist.

Ríkisstarfsmenn eiga kost á tímabundnum vistaskiptum innanlands og á Norðurlöndum. Þannig geta starfsmenn skipt tímabundið um starfsvettvang til dæmis með því að starfa tímabundið hjá annarri ríkisstofnun eða „systurstofnunum“ á Norðurlöndum. Einnig er kostur á varanlegum flutningi milli stofnana eða stjórnvalda skv. starfsmannalögum. Sjá nánar um starfs- og vistaskipti undir kaflanum Starfsþróun og frammistaða.Vinnufyrirkomulag er fjölbreytt. Hlutastörf eru víða í boði ásamt sveigjanlegum vinnutíma og fjarvinnu þar sem því verður við komið. Víða er unnið samkvæmt vaktaskipulagi, sem hentar mörgum vel. Leitast er við að skapa starfsmönnum aðstæður til að samræma kröfur starfs- og fjölskylduábyrgðar

Réttarheimildir

Um störf ríkisstarfsmanna og starfsumhverfi þeirra er fjallað í ýmsum lögum og reglum (réttarreglum). Réttarreglum þessum má skipta í þrennt. Í fyrsta lagi þær sem gilda almennt um starfsmenn ríkisins og heyra oftast nær undir fjármálaráðuneyti. Í öðru lagi þær sem taka til sérstakra hópa ríkisstarfsmanna og heyra undir viðkomandi ráðuneyti. Í þriðja lagi þær sem eiga við um alla starfsmenn án tillits til þess hvort þeir starfa hjá ríkinu eða öðrum vinnuveitendum. Síðastnefndu réttarreglurnar heyra flestar undir velferðarráðuneyti.

Lögin eru með krækju í lagasafn Alþingis en reglur/reglugerðir eru flestar með krækju á vef ráðuneytisins. Komi fram misræmi milli reglugerðartexta á vef ráðuneytisins og reglugerðarútgáfu B-deildar Stjórnartíðinda gildir hin síðarnefnda. Sjá nánar kafla um Réttarheimildir og dómar.

Nefnd vegna lausnar um stundarsakir

Sérstök nefnd sérfróðra manna um stjórnsýslu hefur það hlutverk að fjalla um mál embættismanna sem vikið er frá störfum um stundarsakir. Meginreglan er sú að embættismanni verður ekki vikið frá að fullu nema því aðeins að honum hafi fyrst verið veitt lausn um stundarsakir og mál hans verið afgreitt hjá nefndinni. Nefnd þessi starfar samkvæmt 27. gr. laga nr. 70/1996, um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. Hún er oft kölluð nefnd samkvæmt 27. gr. stml.

Fjármálaráðherra skipar nefndina, þar af formann og varaformann til fjögurra ára í senn. Aðrir nefndarmenn eru skipaðir í nefndina í hvert sinn sem mál kemur upp. Annar þeirra samkvæmt tilnefningu þess ráðherra sem í hlut á en hinn af samtökum ríkisstarfsmanna sameiginlega.

Fjármálaráðherra hefur skipað Kristínu Benediktdsóttur, hdl. formann nefndarinnar. Skipunin gildir til 30. nóvember 2018.

Starfsreglur nefndar skv. 27. gr. laga nr. 70/1996 

Frekari upplýsingar um nefndina, þ.á m. álitsgerðir er hægt að nálgast á vef ráðuneytisins

Dómar

Á ári hverju kemur nokkur fjöldi ágreingsmála upp í tengslum við starfsmannamál hjá ríkinu og stofnunum þess sem leiða þarf til lykta fyrir dómstólum.

Embætti ríkislögmanns sér jafnan um rekstur þessara dómsmála en undirbúningur þeirra er yfirleitt í höndum starfsmannaskrifstofu fjármálaráðuneytis. Þá er oft leitað til hlutaðeigandi stofnunar eftir frekari skýringum, einkum varðandi atvik máls, og stundunum hlutaðeigandi ráðuneytis, svo sem varðandi túlkun á sérákvæðum laga og annarra settra reglna.

Fjármálaráðherra fer jafnan með aðild að starfsmannamálum sem fara fyrir dómstóla, enda er honum yfirleitt stefnt fyrir hönd íslenska ríkisins. Frá því eru þó undantekningar, t.d. þegar mál eru höfðuð til ógildingar á áminningu en þá er forstöðumanni hlutaðeigandi stofnunar stefnt. Í slíkum tilvikum er hægt að leita eftir aðstoð frá embætti ríkislögmanns en með milligöngu Kjara- og mannauðssýslunnar.

Stöku dæmi eru um opinbermál þar sem ákært er fyrir brot sem tengjast starfi viðkomandi í þjónustu ríkisins og eftir atvikum ákært fyrir brot í opinberu starfi skv. 14. kafla almennra hegningarlaga. Rekstur slíkra mála heyrir undir embætti ríkissaksóknara eða aðra hafndhafa ákæruvalds. Sjá dóma uppkveðna eftir árum hér.

Starfatorg

Á Starfatorginu er að finna upplýsingar um laus störf hjá ríkinu. Kjara- og mannauðssýsla ríkisins hefur umsjón með Starfatorginu en leita verður til þeirrar stofnunar eða ráðningarstofu sem vísað er á í viðkomandi auglýsingu vegna umsóknar eða frekari upplýsinga um starf. Auk auglýsinga um laus störf er að finna á Starfatorginu ýmsar upplýsingar er varða starfsmenn ríkisins, lög, kjarasamninga, ýmis réttindi ríkisstarfsmanna ofl. Auglýsingar um laus störf hjá ríkinu birtast í dagblaði þar sem jafnframt er vísað á Starfatorgið til frekari upplýsinga.

Netfang vefsins er [email protected]

Verklagsreglur um auglýsingar

1. Tilgangur og gildissvið

Leiðbeiningar þessar eru fyrir stjórnendur ráðuneyta og stofnana og aðra þá sem koma að auglýsingum um laus störf hjá ríkinu. Þeim er ætlað að lýsa því hvernig haga skuli skilum á auglýsingum um laus störf til Starfatorgsins.

2. Umsjón

Kjara- og mannauðssýsla ríkisins hefur umsjón með Starfatorginu og annast m.a. móttöku auglýsinga, birtingu auglýsinga á vefnum og gerð yfirlits yfir auglýsingar um laus störf á Starfatorgi til birtingar í dagblaði.
Stjórnendur ráðuneyta og stofnana eða starfsmenn í umboði þeirra annast gerð auglýsinga og ákveða inntak þeirra og sjá til þess að senda auglýsinguna til umsjónarmanns Starfatorgsins með tölvupósti.

3. Framkvæmd

Þegar stofnun auglýsir starf laust til umsóknar, skal senda auglýsingu á netfang Starfatorgsins ([email protected]) og Kjara- og mannauðssýslan setur síðan auglýsinguna á Starfatorgið, gætir að gildistíma auglýsingar og tekur hana út í samræmi við það (umsóknarfrestur miðast við fyrstu birtingu yfirlits í dagblaði). Vilji stofnun gefa upp heimasíðu sína og/eða tölvupóstfang sem tilvísun í auglýsingu er rétt að taka það fram.

4. Inntak auglýsinga

Í auglýsingu er nauðsynlegt að fram komi eftirfarandi upplýsingar: 

  • Hver veitir nánari upplýsingar um starf, nafn fyrirtækis, tengiliðs og símanúmer
  • Hvert umsókn á að berast.
  • Hvort hún eigi að vera á sérstökum eyðublöðum og ef svo er hvar sé hægt að fá þau.
  • Umsóknarfrestur.
  • Hvaða starf/starfssvið er um að ræða. Þar komi fram lýsing sem sé nægjanlega greinargóð til þess að væntanlegur umsækjandi geti gert sér glögga grein fyrir því í hverju starfið felst.
  • Starfshlutfall.
  • Hvaða menntunar- og/eða hæfniskröfur gerðar eru til starfmanns.
  • Hvaða starfskjör eru í boði.
  • Stjórnunarleg staða starfsins innan stofnunar/ríkisfyrirtækis.
  • Hvenær starfsmaður skuli hefja störf.
  • Að öllum umsóknum verði svarað þegar ákvörðun um ráðningu hefur verið tekin.
  • Hvar starfstöð starfsmanns er staðsett á landinu.

5. Tímasetningar

Auglýsing sem send er með tölvupósti fyrir kl. 12.00 á fimmtudegi birtist í yfirliti um laus störf hjá ríkinu í dagblaði næstu helgi þar á eftir. Ef auglýsing berst seinna en það birtist hún í dagblaði viku seinna. Auglýsingin birtist á vef Starfatorgsins innan sólarhrings frá því hún berst umsjónarmanni. Gæta skal þess að tilgreindur umsóknarfrestur sé a.m.k. tvær vikur frá því að auglýsing birtist í dagblaði.

6. Form auglýsinga

Til þess að auðvelda framkvæmd og lágmarka villur við skráningu skal senda auglýsingar á textaformi, svo sem Word, Rich text, html eða einhverju formi sem hægt er meðhöndla með tölvutækum hætti.

Hverjir geta auglýst á Starfatorgi

Æðsta yfirstjórn 
    Alþingi Íslendinga
    Ríkisendurskoðun
    Umboðsmaður Alþingis

Forsætisráðuneytið
    Ríkislögmaður
    Umboðsmaður barna

Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytið
    Byggðastofnun
    Einkaleyfastofan
    Ferðamálastofa
    Fiskistofa
    Fjármálaeftirlitið
    Hafrannsóknastofnun
    Matvælastofnun
    Nýsköpunarmiðstöð Íslands
    Nýsköpunarsjóður atvinnulífsins
    Orkustofnun
    Samkeppniseftirlitið
    Skrifstofa rannsóknastofnana atvinnuveganna

Fjármála- og efnahagsráðuneytið
    Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins
    Bankasýsla ríkisins
    Fasteignir ríkissjóðs
    Fjársýsla ríkisins
    Framkvæmdasýsla ríkisins
    Hagstofa Íslands
    Ríkiskaup
    Ríkisskattstjóri
    Seðlabanki Íslands
    Skattrannsóknarstjóri ríkisins
    Tollstjóri
    Yfirskattanefnd

Innanríkisráðuneytið
    Fangelsismálastofnun ríkisins
    Flugmálastjórn Íslands
    Héraðsdómur Austurlands
    Héraðsdómur Norðurlands eystra
    Héraðsdómur Norðurlands vestra
    Héraðsdómur Reykjaness
    Héraðsdómur Reykjavíkur
    Héraðsdómur Suðurlands
    Héraðsdómur Vestfjarða
    Héraðsdómur Vesturlands
    Héraðssaksóknari
    Hæstiréttur Íslands
    Landhelgisgæsla Íslands
    Lögregluskóli ríkisins
    Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu
    Lögreglustjórinn á Suðurnesjum
    Neytendastofa
    Persónuvernd
    Póst- og fjarskiptastofnun
    Rannsóknarnefnd flugslysa
    Rannsóknarnefnd sjóslysa
    Rannsóknarnefnd umferðarslysa
    Ríkislögreglustjóri
    Ríkissaksóknari
    Siglingastofnun Íslands
    Sýslumaður Snæfellinga
    Sýslumaðurinn á Akranesi
    Sýslumaðurinn á Akureyri
    Sýslumaðurinn á Blönduósi
    Sýslumaðurinn á Eskifirði
    Sýslumaðurinn á Hólmavík
    Sýslumaðurinn á Húsavík
    Sýslumaðurinn á Hvolsvelli
    Sýslumaðurinn á Höfn í Hornafirði
    Sýslumaðurinn á Ísafirði
    Sýslumaðurinn á Patreksfirði
    Sýslumaðurinn á Sauðárkróki
    Sýslumaðurinn á Selfossi
    Sýslumaðurinn á Seyðisfirði
    Sýslumaðurinn á Siglufirði
    Sýslumaðurinn í Bolungarvík
    Sýslumaðurinn í Borgarnesi
    Sýslumaðurinn í Búðardal
    Sýslumaðurinn í Hafnarfirði
    Sýslumaðurinn í Kópavogi
    Sýslumaðurinn í Reykjanesbæ
    Sýslumaðurinn í Reykjavík
    Sýslumaðurinn í Vestmannaeyjum
    Sýslumaðurinn í Vík í Mýrdal
    Talsmaður neytenda
    Umferðarstofa
    Útlendingastofnun
    Vegagerðin
    Þjóðkirkjan
    Þjóðskrá Íslands

Mennta- og menningarmálaráðuneytið
    Blindrabókasafn Íslands
    Borgarholtsskóli
    Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra
    Fjölbrautaskóli Snæfellinga
    Fjölbrautaskóli Suðurlands
    Fjölbrautaskóli Suðurnesja
    Fjölbrautaskóli Vesturlands
    Fjölbrautaskólinn Ármúla
    Fjölbrautaskólinn í Breiðholti
    Fjölbrautaskólinn í Garðabæ
    Fjölmiðlanefnd
    Flensborgarskólinn í Hafnarfirði
    Framhaldsskólinn á Húsavík
    Framhaldsskólinn á Laugum
    Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu
    Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ
    Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum
    Háskóli Íslands
    Háskólinn á Akureyri
    Hljóðbókasafn Íslands
    Hólaskóli - Háskólinn á Hólum
    Iðnskólinn Hafnarfirði
    Íslenski dansflokkurinn
    Kvennaskólinn í Reykjavík
    Kvikmyndamiðstöð Íslands
    Kvikmyndasafn Íslands
    Landbúnaðarháskóli Íslands
    Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn
    Lánasjóður íslenskra námsmanna
    Listasafn Einars Jónssonar
    Listasafn Íslands
    Menntaskólinn að Laugarvatni                  
    Menntaskólinn á Akureyri
    Menntaskólinn á Egilsstöðum
    Menntaskólinn á Ísafirði
    Menntaskólinn á Tröllaskaga
    Menntaskólinn í Kópavogi
    Menntaskólinn í Reykjavík
    Menntaskólinn við Hamrahlíð
    Menntaskólinn við Sund
    Minjastofnun Íslands
    Námsgagnastofnun
    Námsmatsstofnun
    Náttúruminjasafn Íslands
    Rannsóknamiðstöð Íslands
    Samskiptamiðstöð heyrnarlausra og heyrnarskertra
    Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum
    Tilraunastöð Háskólans að Keldum
    Verkmenntaskóli Austurlands
    Verkmenntaskólinn á Akureyri
    Þjóðleikhúsið
    Þjóðmenningarhúsið
    Þjóðminjasafn Íslands
    Þjóðskjalasafn Íslands

Umhverfis- og auðlindaráðuneytið
    Íslenskar orkurannsóknir
    Landgræðsla ríkisins
    Landmælingar Íslands
    Mannvirkjastofnun
    Náttúrufræðistofnun Íslands
    Náttúrurannsóknastöðin við Mývatn
    Skipulagsstofnun
    Skógrækt ríkisins
    Stofnun Vilhjálms Stefánssonar
    Umhverfisstofnun
    Úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála
    Úrvinnslusjóður
    Vatnajökulsþjóðgarður
    Veðurstofa Íslands
    Veiðimálastofnun

Utanríkisráðuneytið
Þróunarsamvinnustofnun Íslands

Velferðarráðuneytið
    Barnaverndarstofa
    Fjölmenningarsetur
    Geislavarnir ríkisins
    Greiningar- og ráðgjafarstöð ríkisins
    Heilbrigðisstofnun Austurlands
    Heilbrigðisstofnun Suðurlands
    Heilbrigðisstofnun Suðurnesja
    Heilbrigðisstofnun Vestfjarða
    Heilbrigðisstofnun Vesturlands
    Heilbrigðisstofnun Þingeyinga
    Heilbrigðisstofnunin Blönduósi
    Heilbrigðisstofnunin Fjallabyggð
    Heilbrigðisstofnunin Patreksfirði
    Heilbrigðisstofnunin Sauðárkróki
    Heilbrigðisstofnunin Vestmannaeyjum
    Heilsugæsla á höfuðborgarsvæðinu
    Heilsugæslustöðin Dalvík
    Heyrnar- og talmeinastöð Íslands
    Íbúðalánasjóður
    Jafnréttisstofa
    Landlæknisembættið
    Landspítali
    Lyfjastofnun
    Ríkissáttasemjari
    Sjúkrahúsið Akureyri
    Sjúkratryggingar Íslands
    Sólvangur, hjúkrunarheimili
    Tryggingastofnun ríkisins
    Umboðsmaður skuldara
    Vinnueftirlit ríkisins
    Vinnumálastofnun
    Þjónustu- og þekkingarmiðstöð fyrir blinda, sjónskerta og daufblinda

Mannauðsmál ríkisins

Var efnið hjálplegt?Nei
Takk fyrir

Ábendingin verður notuð til að bæta gæði þjónustu og upplýsinga á vef Stjórnarráðsins. Hikaðu ekki við að hafa samband ef þig vantar aðstoð.

Af hverju ekki?

Yfirlit

Hafa samband

Ábending / fyrirspurn


Þessi síða notar vafrakökur Lesa meira