Hoppa yfir valmynd

Evrópusáttmáli um sjálfstjórn sveitarfélaga

Evrópusáttmáli um sjálfsstjórn sveitarfélaga

Strassborg, 15. X. 1985 - Safn Evrópusamninga/122
Birtist í Stjórnartíðindum C 7/1991.

Inngangur

Aðildarríki Evrópuráðsins, sem undirritað hafa sáttmála þennan,

  • telja að markmið Evrópuráðsins sé að ná meiri einingu meðal aðildarríkja þess í því skyni að vernda og hrinda í framkvæmd þeim hugsjónum og grundvallarreglum sem eru sameiginleg arfleifð þeirra;
  • telja að ein leið til þess að ná þessu marki sé gerð samninga á sviði stjórnsýslu:
  • telja að sveitarstjórnir séu einn af helstu hornsteinum hvers lýðræðislegs stjórnarfars:
  • telja að réttur þegnanna til þátttöku í stjórnun opinberra mála sé ein af þeim lýðræðislegu meginreglum sem sameiginleg er öllum aðildarríkjum Evrópuráðsins;
  • eru þess fullviss að eðlilegast er að njóta þessa réttar í sveitarfélögum;
  • eru sannfærð um að tilvist ábyrgra sveitarstjórna geti haft í för með sér stjórnsýslu sem bæði er virk og í nánum tengslum við þegnana;
  • vita að verndun og efling sveitarstjórna í hinum ýmsu löndum Evrópu er mikilvægt framlag til uppbyggingar þeirrar Evrópu sem byggir á meginreglum lýðræðis og valddreifingar:
  • staðhæfa að þetta hefur í för með sér tilvist sveitarstjórna sem hafa sér til fulltingis lýðræðislega skipaðar nefndir til ákvarðanatöku og sem hafa víðtækt sjálfsforræði að því er varðar verkefni þeirra, á hvern hátt þessi verkefni eru framkvæmd og hvernig þau eru fjármögnuð:
  • hafa orðið ásátt um eftirfarandi:

1. gr.
Samningsaðilar skuldbinda sig til að telja sig bundna af eftirfarandi greinum á þann hátt og að því marki sem fyrir er mælt í 12. gr. þessa sáttmála.

I. hluti

2. gr. – Stjórnskipunarlegur og lagalegur grundvöllur sjálfsstjórnar sveitarfélaga
Meginreglan um sjálfsstjórn sveitarfélaga skal viðurkennd í landslögum og í stjórnarskránni ef unnt er.

3. gr. – Hugtakið sjálfsstjórn sveitarfélaga
1. Sjálfsstjórn sveitarfélaga gefur til kynna rétt og getu sveitarstjórna til að stjórna og annast lögum samkvæmt verulegan hluta opinberra mála á eigin ábyrgð og íbúum sveitarfélagsins til hagsbóta.
2. Þessi réttur skal vera í höndum ráða eða þinga skipuðum fulltrúum kjörnum í frjálsum og leynilegum kosningum, sem byggjast á milliliðalausum, jöfnum og almennum kosningarétti, og sem geta haft á að skipa framkvæmdanefndum ábyrgum gagnvart þeim. Þetta ákvæði skal á engan hátt rýra rétt þegnanna til að fjalla um mál á borgarafundum, í þjóðaratkvæðagreiðslum eða á hvern annan hátt sem lög leyfa beina þátttöku þegnanna.

4. gr. – Sjálfsstjórnarsvið sveitarfélaga
1. Í stjórnarskrá eða lögum skal kveðið á um réttindi og skyldur sveitarstjórna í grundvallaratriðum. Þetta ákvæði skal þó ekki hindra það að sveitarstjórnum verði veitt vald og ábyrgð í sérstökum tilgangi samkvæmt lögum.
2. Sveitarstjórnir skulu lögum samkvæmt hafa heimild til þess að eigin frumkvæði að taka til meðferðar sérhvert mál sem ekki er undanþegið valdsviði þeirra eða falið öðru stjórnvaldi.
3. Opinber trúnaðarstörf skulu að öðru jöfnu vera innt af hendi af þeim stjórnvöldum sem næst standa þegnunum. Þegar trúnaðarstarf er falið öðru stjórnvaldi skal tekið tillit til umfangs og eðlis verkefnisins og þörf á aukinni virkni og hagkvæmni.
4. Það vald sem sveitarstjórn er veitt skal að öllu jöfnu vera fullt og óskorað. Það má annað stjórnvald ekki skerða eða takmarka, hvort sem um er að ræða ríkis- eða héraðsstjórnvald, nema samkvæmt heimild í lögum.
5. Þegar ríkis- eða héraðsstjórn felur sveitarstjórnum vald skal, eftir því sem unnt er, veita þeim svigrúm til að aðlaga framkvæmd þess aðstæðum í sveitarfélaginu.
6. Leita skal álits sveitarstjórna í tæka tíð og á viðeigandi hátt, ef unnt er, varðandi skipulagningu og ákvarðanir í öllum málum sem þær varða.

5. gr. – Vernd staðarmarka sveitarfélaga
Ekki skal gera breytingar á staðarmörkum sveitarfélaga án þess að leita fyrst álits viðkomandi sveitarfélaga svo sem með almennri atkvæðagreiðslu þar sem lög leyfa.

6. gr. – Viðeigandi stjórnkerfi og fjárráð sveitarstjórna vegna verkefna þeirra
1. Sveitarstjórnir verða að geta ákveðið eigið stjórnkerfi til þess að aðlaga það staðbundnum þörfum og tryggja árangursríka stjórnun, enda brjóti það ekki á bága við almennari ákvæði í lögum.
2. Ráðningarkjör starfsmanna sveitarfélaga verða að vera slík að unnt sé að ráða hæfileikafólk á grundvelli verðleika og getu. Til þess að tryggja þetta verður að veita starfsmönnum viðunandi tækifæri til þjálfunar, laun og frama í starfi.

7. gr. – Starfsskilyrði sveitarstjórnarmanna
1. Starfsskilyrði kjörinna fulltrúa í sveitarstjórnum skulu vera slík að þeir geti óhindrað framkvæmt skyldustörf sín.
2. Þau skulu gera ráð fyrir hæfilegu endurgjaldi vegna kostnaðar við framkvæmd þessara skyldustarfa og, þar sem það á við, hæfilegum bótum vegna tekjutaps eða greiðslu fyrir unnin störf og samsvarandi félagslega vernd.
3. Með lögum eða grundvallarreglum skal ákveða hvaða störf og athafnir skulu teljast ósamrýmanleg stöðu kjörins sveitarstjórnarmanns.

8. gr. – Eftirlit með starfsemi sveitarstjórna
1. Allt eftirlit með starfsemi sveitarstjórna má einungis framkvæma á þann hátt og í þeim tilvikum sem mælt er fyrir í stjórnarskránni eða í lögum.
2. Allt eftirlit með starfsemi sveitarstjórna skal að jafnaði aðeins beinast að því að farið sé að lögum og grundvallarreglum stjórnskipunar. Þegar hentar geta æðri stjórnvöld þó haft eftirlit með framkvæmd sveitarstjórna á verkefnum sem viðkomandi stjórnvöld hafa framselt sveitarstjórnum.
3. Eftirlit með sveitarstjórnum skal framkvæma á þann hátt að hægt sé að tryggja að íhlutun eftirlitsstjórnvalds sé í hlutfalli við mikilvægi þeirra hagsmuna sem því er ætlað að vernda.

9. gr. – Tekjustofnar sveitarfélaga
1. Sveitarstjórnum skuli tryggðir fullnægjandi tekjustofnar innan ramma hinnar opinberu fjármálastefnu og skal þeim frjálst að ráðstafa þeim að eigin vild innan valdsviðs síns.
2. Tekjustofnar sveitarstjórna skulu vera í samræmi við þau verkefni sem þeim eru falin í stjórnarskránni og lögum.
3. Að minnsta kosti hluti af tekjum sveitarstjórna skal eiga rætur sínar að rekja til staðbundinna skatta og þjónustugjalda og hafa sveitarstjórnir vald til að ákveða upphæð þeirra eftir því sem kveðið er á um í lögum.
4. Fjármálakerfið sem tiltækar tekjur sveitarstjórna grundvallast á skal vera nægjanlega fjölþætt og sveigjanlegt í eðli sínu til þess að geta haldið í við raunverulega hækkun kostnaðar við framkvæmd verkefnanna, svo sem framast er unnt.
5. Til þess að tryggja hag sveitarstjórna, sem standa verr að vígi fjárhagslega, þarf að vera fyrir hendi fyrirkomulag um jöfnun tekna eða samsvarandi aðgerðir sem hafa það markmið að leiðrétta áhrif ójafnrar tekjuskiptingar og þeirra útgjalda sem þær þurfa að standa undir. Slíkar leiðir eða aðgerðir skulu ekki draga úr athafnafrelsi sveitarstjórna innan valdsviðs þeirra.
6. Á viðeigandi hátt skal leita álits sveitarstjórna á úthlutun jöfnunargreiðslna til þeirra.
7. Framlög til sveitarstjórna skal ekki, ef unnt er, eyrnamarka til fjármögnunar á sérstökum verkefnum. Veiting framlaga skal ekki skerða grundvallarrétt sveitarstjórna til athafnafrelsis innan staðarmarka þeirra.
8. Sveitarstjórnir skulu innan marka laganna hafa aðgang að innlenda lánsfjármarkaðnum til lántöku vegna fjárfestinga.

10. gr. – Réttur sveitarstjórna til að stofna samtök
1. Sveitarstjórnum skal heimilt í starfi sínu að hafa samvinnu við og innan marka laganna að stofna til samtaka með öðrum sveitarstjórnum í því skyni að vinna að sameiginlegum hagsmunamálum.
2. Sérhvert ríki skal viðurkenna rétt sveitarstjórna til að eiga aðild að samtökum til verndunar og eflingar sameiginlegra hagsmuna og til að eiga aðild að alþjóðlegum samtökum sveitarstjórna.
3. Sveitarstjórnum skal heimilt, með þeim skilmálum sem settir kunna að vera í lögum, að eiga samvinnu við hliðstæða aðila í öðrum ríkjum.

11. gr. – Lögvernd sjálfsstjórnar sveitarfélaga
Sveitarstjórnir skulu hafa rétt til að leita aðstoðar dómstóla til þess að tryggja sjálfsstjórn sína og til þess að haldnar séu í heiðri þær grundvallarreglur um sjálfsstjórn sem lögfestar eru í stjórnarskránni eða löggjöf landsins.

II. hluti – Ýmis ákvæði

12. gr. – Skuldbindingar
1. Sérhver aðili skuldbindur sig til að telja sig bundinn af a.m.k. tuttugu ákvæðum í I. hluta sáttmálans, þar af skulu a.m.k. tíu vera valin úr eftirfarandi ákvæðum:
2. grein
3. grein, 1. og 2. töluliðir
4. grein, 1., 2. og 4. töluliðir
5. grein
7. grein, 1. töluliður
8. grein, 2. töluliður
9. grein, 1., 2. og 3. töluliðir
10. grein, 1. töluliður
11. grein.
2. Sérhver aðili skal tilkynna aðalframkvæmdastjóra Evrópuráðsins um þau ákvæði sem hann hefur valið sér skv. 1. tl. þessarar greinar þegar hann afhendir fullgildingar-, viðurkenningar- eða samþykktarskjal sitt.
3. Sérhver aðili getur hvenær sem er síðar tilkynnt aðalframkvæmdastjóranum að hann telji sig bundinn af ákvæðum í sáttmála þessum sem hann hefur ekki þegar samþykkt í samræmi við 1. tl. þessarar greinar. Slíkar síðar gefnar skuldbindingar skulu taldar óaðskiljanlegur hluti fullgildingar, viðurkenningar eða samþykktar þess aðila sem tilkynninguna sendir og skulu þær taka gildi frá fyrsta degi þess mánaðar sem hefst eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá þeim degi er aðalframkvæmdastjóra berst tilkynningin.

13. gr. – Stjórnvöld sem sáttmálinn tekur til
Grundvallarreglur sjálfsstjórnar sveitarfélaga, sem sáttmáli þessi fjallar um, taka til allra flokka sveitarstjórna sem fyrir hendi eru á landsvæði aðila. Hver aðili getur þó, þegar hann afhendir fullgildingar-, viðurkenningar- eða samþykktarskjal sitt, tiltekið þá flokka sveitar- eða héraðsstjórna sem hann ætlar að láta ákvæði sáttmálans taka til, eða þá flokka sem hann hyggst undanskilja ákvæðum sáttmálans. Hann getur einnig látið ákvæði sáttmálans taka til fleiri flokka sveitar- eða héraðsstjórna með síðari tilkynningu til aðalframkvæmdastjóra Evrópuráðsins.

14. gr. – Ákvæði um upplýsingar
Sérhver aðili skal senda aðalframkvæmdastjóra Evrópuráðsins allar upplýsingar er máli skipta varðandi lagasetningu og aðrar aðgerðir sem hann hefur gert í þeim tilgangi að fullnægja ákvæðum þessa sáttmála.

III. hluti

15. gr. – Undirritun, fullgilding og gildistaka
1. Aðildarríki Evrópuráðsins geta undirritað þennan sáttmála. Hann er háður fullgildingu, viðurkenningu eða samþykki. Fullgildingar-, viðurkenningar- og samþykktarskjöl skulu afhent aðalframkvæmdastjóra ráðsins til vörslu.
2. Sáttmáli þessi gengur í gildi fyrsta dag þess mánaðar sem hefst eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá því að fjögur aðildarríki Evrópuráðsins hafa lýst samþykki sínu á að vera bundin af sáttmálanum samkvæmt undanfarandi tölulið.
3. Gagnvart hverju aðildarríki sem síðar lýsir samþykki sínu á að vera bundið af honum, tekur sáttmálinn gildi fyrsta dag þess mánaðar sem hefst eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá þeim degi er fullgildingar-, viðurkenningar- eða samþykktarskjalið er afhent.

16. gr. – Ákvæði um landssvæði
1. Sérhverju ríki er heimilt við undirritun eða við afhendingu fullgildingar-, viðurkenningar- eða samþykktarskjals síns að tilgreina það eða þau landssvæði sem þessi sáttmáli nær til.
2. Með yfirlýsingu til aðalframkvæmdastjóra Evrópuráðsins getur sérhvert ríki hvenær sem er síðar látið ákvæði þessa sáttmála ná til hvaða annars landssvæðis sem tilgreint er í yfirlýsingunni. Sáttmálinn öðlast gildi gagnvart slíku landssvæði fyrsta dag þess mánaðar sem hefst eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá þeim degi er aðalframkvæmdastjóra Evrópuráðsins berst slík yfirlýsing.
3. Sérhverja yfirlýsingu sem gefin er samkvæmt tveimur undanfarandi töluliðum má afturkalla fyrir hvert það landssvæði, sem þar er tilgreint, með tilkynningu til aðalframkvæmdastjórans. Afturköllunin öðlast gildi fyrsta dag þess mánaðar sem hefst eftir að liðnir eru sex mánuðir frá þeim degi er aðalframkvæmdastjóra berst tilkynningin.

17. gr. – Uppsögn
1. Sérhver aðili getur sagt upp sáttmála þessum hvenær sem er eftir að liðin eru fimm ár frá þeim degi að sáttmálinn gekk í gildi hvað hann varðar. Veita skal aðalframkvæmdastjóra Evrópuráðsins sex mánaða frest. Slík uppsögn hefur þó ekki áhrif á gildi sáttmálans hvað aðra aðila varðar, að því tilskildu að þeir séu aldrei færri en fjórir.
2. Í samræmi við ákvæði undanfarandi töluliðar getur sérhver aðili sagt upp hvaða ákvæði sem er, sem hann hefur samþykkt í 1. hluta sáttmálans, að því tilskildu að aðilinn verði áfram bundinn hvað varðar fjölda og eðli þeirra ákvæða sem 1. tl. 12. gr. áskilur. Sérhver aðili sem segir upp ákvæði og fullnægir þar með ekki lengur skilyrðum 1. tl. 12. gr. telst einnig hafa sagt upp sáttmálanum.

18. gr. – Tilkynningar
Aðalframkvæmdastjóri Evrópuráðsins skal tilkynna aðildarríkjum Evrópuráðsins um
a - sérhverja undirritun,
b - afhendingu sérhvers fullgildingar-, viðurkenningar- eða samþykktarskjals,
c - sérhvern gildistökudag sáttmála þessa samkvæmt 15. gr. , d sérhverja tilkynningu sem borist hefur um beitingu ákvæða 2. og 3. tl. 12. gr.,
e - sérhverja tilkynningu sem borist hefur um beitingu ákvæða 13. gr.,
f - sérhvern annan gerning, tilkynningu eða orðsendingu sem sáttmála þennan varðar.

Þessu til staðfestu hafa undirritaðir, sem til þess hafa fullt umboð, undirritað sáttmála þennan.

Gjört í Strassborg 15. október 1985 á ensku og frönsku í einu eintaki sem varðveitt skal í skjalasafni Evrópuráðsins og eru báðir textarnir jafngildir. Aðalframkvæmdastjóri Evrópuráðsins skal senda staðfest endurrit til allra aðildarríkja Evrópuráðsins.

Samningur um þátttöku útlendinga í opinberu lífi í sveitarfélögum

Strassborg, 5. II. 1992 - Safn Evrópusamninga/144
Þýðing þýðingamiðstöðvar utanríkisráðuneytisins - endurbætt útgáfa, október 2002.

Inngangsorð

Aðildarríki Evrópuráðsins, sem undirrita samning þennan,

  • hafa í huga að markmið Evrópuráðsins er að efla einingu meðal aðildarríkjanna í því skyni að vernda og koma í framkvæmd þeim hugsjónum og meginreglum sem eru sameiginleg arfleifð þeirra, svo og til þess að stuðla að framförum á sviði efnahags og félagsmála, án þess að það stríði gegn mannréttindum og mannfrelsi,
  • staðfesta trú sína á algilt og óskipt eðli mannréttinda og mannfrelsis á grundvelli virðingar fyrir öllum mönnum,
  • hafa hliðsjón af 10., 11., 16. og 60. gr. samningsins um verndun mannréttinda og mannfrelsis,
  • hafa í huga að búseta útlendinga á landsvæði þjóðríkja er nú fastur þáttur í evrópsku þjóðlífi,
  • hafa í huga að útlendingar, sem eru búsettir í landinu, hafa að jafnaði sömu skyldur sem íbúar sveitarfélags og þeir sem eru ríkisborgarar landsins,
  • gera sér grein fyrir því að útlendingar, sem eru búsettir í landinu, taka virkan þátt í mannlífi og framþróun sveitarfélaga, og eru sannfærð um að nauðsynlegt sé að auðvelda þeim að aðlagast samfélaginu, einkum með því að gera þeim hægara um vik að taka þátt í sveitarstjórnarstörfum,
  • og hafa orðið ásátt um eftirfarandi:

I. hluti

1. gr.
1. Hver samningsaðili skal beita ákvæðunum í köflum A, B og C. Þó er hverju samningsríki heimilt að lýsa yfir því, þegar það leggur fram skjal um fullgildingu, staðfestingu, samþykki eða aðild, að það áskilji sér rétt til að beita ekki ákvæðum kafla B eða C eða beggja kaflanna.
2. Hver sá samningsaðili, sem hefur lýst yfir því að hann muni aðeins beita einum eða tveimur kaflanna, getur síðar tilkynnt framkvæmdastjóranum að hann fallist á að beita ákvæðum þess kafla eða þeirra kafla sem voru ekki samþykktir þegar skjal um fullgildingu, staðfestingu, samþykki eða aðild var afhent til vörslu.

2. gr.
Í samningi þessum merkir "útlendingar sem eru búsettir í landinu" þá sem eru ekki ríkisborgarar í ríkinu sem um ræðir en hafa löglega búsetu á landsvæði þess.

Kafli A – Tjáningarfrelsi, fundafrelsi og félagafrelsi

3. gr.

Hver samningsaðili skuldbindur sig til þess, með fyrirvara um ákvæði 9. gr., að tryggja útlendingum, með sömu skilyrðum og eigin ríkisborgurum:
a - rétt til tjáningarfrelsis; sá réttur skal ná til skoðanafrelsis og frelsis til að taka á móti og miðla upplýsingum og hugmyndum án íhlutunar opinberra yfirvalda og án tillits til landamæra. Þessi grein skal ekki hindra að ríki setji skilyrði um starfsleyfi til reksturs hljóðvarps, sjónvarps eða kvikmyndahúsa;
b - rétt til friðsamlegra fundahalda og félagafrelsis, að meðtöldum rétti til að stofna stéttarfélög og öðlast aðild að þeim til þess að verja hagsmuni sína. Nánar tiltekið skal rétturinn til félagafrelsis fela í sér rétt útlendinga, sem eru búsettir í landinu, til að stofna eigin samtök í sveitarfélaginu með það fyrir augum að veita hver öðrum aðstoð, viðhalda menningu sinni og tjá hana eða verja hagsmuni sína í málum sem heyra undir sveitarstjórn, auk réttarins til að ganga í félög hvers konar.

4. gr.
Hver samningsaðili skal leitast við að tryggja að hæfilegt átak sé gert til að stuðla að þátttöku útlendinga sem eru búsettir í landinu þegar mál eru borin undir almenning, unnið er að skipulagsmálum og annað samráð er haft við almenning um málefni sveitarfélagsins.


Kafli B – Samráðsnefndir sem koma fram sem málsvarar útlendinga sem eru búsettir í sveitarfélaginu

5. gr.
1. Hver samningsaðili skuldbindur sig til þess, með fyrirvara um ákvæði 1. mgr. 9. gr.:
a - að gæta þess að engar hindranir, lagalegar eða af öðrum toga, geti hindrað að sveitarstjórnir, sem hafa á landsvæði sínu umtalsverðan fjölda útlendinga sem eru búsettir í landinu, setji á fót samráðsnefndir eða geri aðrar viðeigandi ráðstafanir í stjórnkerfi sínu með það fyrir augum:
i - að mynda tengsl við erlenda íbúa,
ii - að skapa útlendingum, sem eru búsettir í landinu, vettvang til að ræða og láta í ljós skoðanir sínar, óskir og áhyggjuefni á þeim sviðum sveitarstjórnarmála sem varða þá sérstaklega og ná m.a. til starfsemi og ábyrgðar sveitastjórna sem málið varðar, og
iii - að auðvelda þeim með almennum hætti að laga sig að samfélaginu;
b - að ýta undir það og auðvelda að slíkum samráðsnefndum sé komið á fót eða gerðar aðrar viðeigandi ráðstafanir í stjórnkerfinu til þess að útlendingar, sem eru búsettir í landinu, eigi þar málsvara á vegum sveitarstjórnar sem hefur á landsvæði sínu umtalsverðan fjölda útlendinga sem eru búsettir í landinu.

2. Hver samningsaðili skal sjá til þess að útlendingar, sem eru búsettir í sveitarfélaginu, geti sjálfir kosið sér fulltrúa til starfa í samráðsnefndum eða til að vinna að öðrum þeim ráðstöfunum í stjórnkerfinu, sem um getur í 1. mgr., eða að fulltrúarnir séu útnefndir af einstökum samtökum útlendinga sem eru búsettir í landinu.


Kafli C – Kosningaréttur í sveitarstjórnarkosningum

6. gr.
1. Með fyrirvara um 1. mgr. 9. gr. skuldbindur hver samningsaðili sig til þess að veita kosningarétt og kjörgengi í sveitarstjórnarkosningum hverjum þeim útlendingi, sem er búsettur í landinu, enda fullnægi hann gildandi lagaskilyrðum um ríkisborgara í landinu og hafi enn fremur haft lögmæta og fasta búsetu í ríkinu um fimm ára skeið fyrir kosningarnar.
2. Þó er samningsríki heimilt að lýsa yfir því, þegar það afhendir skjal um fullgildingu, staðfestingu, samþykki eða aðild, að það hyggist takmarka beitingu 1. mgr. við kosningaréttinn eingöngu.

7. gr.
Hverjum samningsaðila er heimilt að mæla fyrir um það einhliða, eða með tvíhliða eða marghliða samkomulagi, að skilyrði, sem sett eru um búsetu í 6. gr., geti talist uppfyllt með skemmri búsetutíma.

II. hluti

8. gr.
Hver samningsaðili skal leitast við að tryggja að útlendingar, sem eru búsettir í landinu, eigi kost á upplýsingum um réttindi sín og skyldur í opinberu lífi í sveitarfélaginu.

9. gr.
1. Á stríðstímum og þegar önnur hætta, sem steðjar að almenningi, ógnar þjóðlífinu er heimilt að leggja frekari hömlur á þau réttindi, sem veitt eru skv. I. hluta þeim útlendingum sem eru búsettir í landinu, að því marki sem ítrasta nauðsyn krefur og að því tilskildu að slíkar ráðstafanir stangist ekki á við aðrar skuldbindingar samningsaðilans samkvæmt þjóðarétti.
2. Þar eð réttinum, sem veittur er skv. a-lið 3. gr., fylgja bæði skyldur og ábyrgð er heimilt að binda hann tilteknum formsatriðum, skilyrðum, takmörkunum eða viðurlögum, sem kveðið er á um í lögum og eru nauðsynleg í lýðræðislegu þjóðfélagi, vegna þjóðaröryggis, friðhelgi yfirráðasvæðis eða öryggis almennings, til þess að halda uppi lögum og reglu og hindra glæpi, vernda heilsu manna eða siðgæði, verja orðstír eða réttindi annarra, hindra miðlun trúnaðarupplýsinga eða til þess að viðhalda virðingu og hlutleysi dómsvaldsins.
3. Rétti þeim, sem veittur er skv. b-lið 3. gr., má ekki setja aðrar takmarkanir en þær sem mælt er fyrir um í lögum og eru nauðsynlegar í lýðræðislegu þjóðfélagi, vegna þjóðaröryggis eða öryggis almennings, til þess að halda uppi lögum og reglu og hindra glæpi, vernda heilsu manna og siðgæði eða til þess að verja réttindi og frelsi annarra.
4. Allar ráðstafanir, sem eru gerðar í samræmi við þessa grein, skal tilkynna framkvæmdastjóra Evrópuráðsins en hann tilkynnir þær öðrum samningsaðilum. Sömu málsmeðferð skal beitt þegar slíkar ráðstafanir eru felldar úr gildi.
5. Ekkert ákvæði í samningi þessum skal túlkað á þann veg að það takmarki eða rýri réttindi sem kunna að vera tryggð samkvæmt lögum samningsaðila eða öðrum samningi sem þeir kunna að eiga aðild að.

10. gr.
Hver samningsaðili skal tilkynna framkvæmdastjóra Evrópuráðsins öll þau lagaákvæði og aðrar ráðstafanir sem lögbær yfirvöld á landsvæði hans samþykkja og varða þær skuldbindingar sem hann hefur stofnað til með þessum samningi.

III. hluti

11. gr.
Samningur þessi skal lagður fram til undirritunar fyrir aðildarríki Evrópuráðsins með fyrirvara um fullgildingu, staðfestingu eða samþykki. Skjöl um fullgildingu, staðfestingu eða samþykki skulu afhent framkvæmdastjóra Evrópuráðsins til vörslu.

12. gr.
1. Samningur þessi öðlast gildi fyrsta dag næsta mánaðar eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá því að fjögur aðildarríki Evrópuráðsins lýsa sig samþykk því að vera bundin af honum í samræmi við ákvæði 11. gr.
2. Samningurinn öðlast gildi gagnvart hverju aðildarríki sem síðar lýsir sig samþykkt því að vera bundið af honum, fyrsta dag næsta mánaðar eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá því að skjal um fullgildingu, staðfestingu eða samþykki er afhent til vörslu.

13. gr.
1. Er samningur þessi hefur öðlast gildi getur ráðherranefnd Evrópuráðsins boðið ríkjum utan Evrópuráðsins að gerast aðilar að samningi þessum með ákvörðun sem tekin er með þeim meirihluta sem kveðið er á um í d-lið 20. gr. stofnskrár Evrópuráðsins og með samhljóða samþykki fulltrúa samningsríkjanna sem eiga rétt til setu í nefndinni.
2. Samningurinn öðlast gildi gagnvart sérhverju ríki, sem gerist aðili, fyrsta dag næsta mánaðar eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá því að aðildarskjalið er afhent framkvæmdastjóra Evrópuráðsins til vörslu.

14. gr.
Skuldbindingar, sem samningsaðilar stofna til síðar í samræmi við 2. mgr. 1. gr., skulu teljast óaðskiljanlegur hluti fullgildingar, staðfestingar, samþykkis eða aðildar þess samningsaðila sem stendur að tilkynningu þar að lútandi og skulu þær öðlast gildi fyrsta dag næsta mánaðar eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá því að framkvæmdastjórinn fær tilkynninguna.

15. gr.
Ákvæði samnings þessa skulu gilda um hvers konar sveitarstjórnir á landsvæði samningsaðila. Hvert samningsríki getur þó, þegar skjal þess um fullgildingu, staðfestingu, samþykki eða aðild er afhent til vörslu, tilgreint hvers konar svæðisbundin yfirvöld það hyggst takmarka gildissvið samningsins við eða halda utan þess.

16. gr.
1. Hvert ríki getur við undirritun, eða þegar skjal þess um fullgildingu, staðfestingu, samþykki eða aðild er afhent til vörslu, tilgreint það eða þau landsvæði sem samningur þessi skal taka til.
2. Hvert ríki getur hvenær sem er síðar, með yfirlýsingu til framkvæmdastjóra Evrópuráðsins, látið samning þennan taka til sérhvers annars landsvæðis sem tilgreint er í yfirlýsingunni. Samningurinn öðlast gildi að því er varðar slíkt landsvæði frá fyrsta degi næsta mánaðar eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá því að framkvæmdastjóranum berst slík yfirlýsing.
3. Afturkalla má hverja yfirlýsingu samkvæmt tveimur undanfarandi málsgreinum, að því er varðar sérhvert landsvæði sem tilgreint er í slíkri yfirlýsingu, með tilkynningu til framkvæmdastjórans. Afturköllunin öðlast gildi fyrsta dag næsta mánaðar eftir að liðnir eru sex mánuðir frá því að framkvæmdastjórinn fær tilkynninguna.

17. gr.
Enga fyrirvara má gera, að því er varðar ákvæði samnings þessa, aðra en þá sem nefndir eru í 1. mgr. 1. gr.

18. gr.
1. Hver samningsaðili getur hvenær sem er sagt upp samningi þessum með tilkynningu til framkvæmdastjóra Evrópuráðsins.
2. Uppsögnin öðlast gildi fyrsta dag næsta mánaðar eftir að liðnir eru sex mánuðir frá því að framkvæmdastjórinn fær tilkynninguna.

19. gr.
Framkvæmdastjóri Evrópuráðsins skal tilkynna aðildarríkjum Evrópuráðsins og hverju ríki, sem gerst hefur aðili að samningi þessum, um:
a - hverja undirritun,
b - afhendingu hvers skjals um fullgildingu, staðfestingu, samþykki eða aðild,
c - hvern gildistökudag samnings þessa í samræmi við 12., 13. og 16. gr.,
d - hverja tilkynningu sem borist hefur við beitingu ákvæða 2. mgr. 1. gr.,
e - hverja tilkynningu sem borist hefur við beitingu ákvæða 4. mgr. 9. gr.,
f - hverja aðra gerð, tilkynningu eða orðsendingu varðandi samning þennan.

Þessu til staðfestu hafa undirritaðir, sem til þess hafa fullt umboð, undirritað samning þennan.

Gjört í Strassborg 5. febrúar 1992 í einu eintaki á ensku og frönsku, sem verður afhent til vörslu í skjalasafni Evrópuráðsins og eru báðir textarnir jafngildir. Framkvæmdastjóri Evrópuráðsins skal láta hverju aðildarríki Evrópuráðsins og hverju ríki, sem boðið er að gerast aðili að samningi þessum, í té staðfest endurrit.

Var efnið hjálplegt?Nei
Takk fyrir

Ábendingin verður notuð til að bæta gæði þjónustu og upplýsinga á vef Stjórnarráðsins. Hikaðu ekki við að hafa samband ef þig vantar aðstoð.

Af hverju ekki?

Hafa samband

Ábending / fyrirspurn


Þessi síða notar vafrakökur Lesa meira