Staða og framtíð íslenskra sveitarfélaga

Sveitarfélögum landsins hefur fækkað umtalsvert síðustu áratugi með sameiningum og eru sveitarfélögin nú 74. Tilgangurinn með sameiningum hefur verið að stækka sveitarfélögin og efla þau. Hafa sameiningar yfirleitt farið fram að undangengnum íbúakosningum eða skoðanakönnun meðal íbúa og að frumkvæði sveitarstjórna. Yfirvöld hafa stutt sameiningar með fjárframlögum í gegnum Jöfnunarsjóð sveitarfélaga.

Sveitarfélögin hafa á síðustu árum tekið að sér ný verkefni frá ríkisvaldinu, síðast umsjón og ábyrgð á málefnum fatlaðs fólks. Byggðaþróun, bættar samgöngur og breytt aldurssamsetning hafa ýtt undir þessa þróun og leiða af sér nýjar áskoranir hjá sveitarstjórnarstiginu.

Sveitarfélögum fækkaði um hartnær helming frá árinu 1993, þegar þau voru 122 talsins, til ársins 2005 en þá var kosið um sameiningar í 66 sveitarfélögum.

Stjórnvöld hvetja til eflingar sveitarfélaga með ýmsum hætti. Þannig voru árið 2009 settar fram tillögur um sameiningarkosti og aftur árið 2012. Þar voru mögulegar sameiningar metnar út frá ýmsum forsendum. Komu til álita hugmyndir um tiltekinn lágmarksíbúafjölda sveitarfélaga, ný verkefni sem sveitarfélögum yrðu færð, umbætur í samgöngumálum og samspil við ýmis byggðaþróunarverkefni stjórnvalda. Ávallt hefur þó verið talið farsælast að sameiningar verði með lýðræðislegum hætti og að frumkvæði sveitarstjórnanna sjálfra.

Verkefnisstjórn

Sameiningar sveitarfélaga eru enn á dagskrá. Starfandi er fimm manna verkefnisstjórn sem þáverandi innanríkisráðherra skipaði til að greina íslenska sveitarstjórnarstigið og skilgreina tækifæri og leiðir til að styrkja það enn frekar. Verkefnið er unnið í samstarfi við Samband íslenskra sveitarfélaga og fleiri hagsmunaaðila.

Formaður verkefnisstjórnar er Eyrún Ingibjörg Sigþórsdóttir, fyrrverandi sveitarstjóri á Tálknafirði, skipuð af ráðherra. Ásamt henni sitja í nefndinni Aldís Hafsteinsdóttir, bæjarstjóri í Hveragerði, og Gunnar Axel Axelsson, bæjarfulltrúi í Hafnarfirði, skipuð af stjórn Sambands íslenskra sveitarfélaga, Sigurður H. Helgason, skrifstofustjóri í FJR, skipaður af fjármálaráðherra, og Sjöfn Vilhelmsdóttir, forstöðumaður Stofnunar stjórnsýslufræða og stjórnmála Háskóla Íslands, skipuð af ráðherra.

Sjá einnig:

Var efnið hjálplegt?Nei
Takk fyrir

Ábendingin verður notuð til að bæta gæði þjónustu og upplýsinga á vef Stjórnarráðsins. Hikaðu ekki við að hafa samband ef þig vantar aðstoð.

Af hverju ekki?

Hafa samband

Ábending / fyrirspurn