Hoppa yfir valmynd

Ráðstafanir vegna útgöngu Bretlands úr ESB og EES

Utanríkisráðherrar Íslands, Noregs og Liechtenstein undirrituðu þann 28. janúar 2020 samning við Bretland vegna útgöngu Bretlands úr Evrópusambandinu og þar með úr Evrópska efnahagssvæðinu. Samningurinn leysir úr viðeigandi útgönguskilmálum með sambærilegum hætti og gert er í útgöngusamningi Bretlands og ESB. Hann tryggir m.a. að Íslendingar sem búa í Bretlandi eða flytja þangað fyrir lok aðlögunartímabilsins geti verið þar áfram og að réttindi þeirra verði í öllum grundvallaratriðum óbreytt. Þetta á einnig við um breska ríkisborgara sem búa á Íslandi. Í samningnum er einnig að finna ákvæði um tengd réttindi sem varða til að mynda almannatryggingar og viðurkenningu á starfsmenntun og hæfi. Þá er í samningnum greitt úr ýmsum tæknilegum úrlausnarnefnum vegna útgöngu Bretlands úr EES á sviði vöruviðskipta, opinberra innkaupa, hugverkaréttinda, persónuverndar og tollamála. Þar sem samningurinn er byggður á viðeigandi þáttum í útgöngusamningi Bretlands og ESB gat hann eingöngu tekið gildi þar sem útgöngusamningur Bretlands og ESB náði að lokum fram að ganga.

Um langt skeið ríkti mikil óvissa um það hvort Bretland gengi úr ESB á grundvelli útgöngusamnings eða án slíks samnings. Íslensk stjórnvöld þurftu því að undirbúa sig fyrir mismunandi sviðsmyndir. Í tilfelli útgöngu án samnings þurfti að gera ráð fyrir því að ekkert aðlögunartímabili tæki gildi og að EES-samningurinn og aðrir samningar Íslands við ESB hefðu hætt að gilda um Bretland strax við útgöngu.

Skilgreind voru ákveðin forgangssvið þar sem afar mikilvægt þótti að tryggja kjarnahagsmuni á milli Íslands og Bretlands, þ.e. áframhaldandi búseturéttindi íslenskra og breskra borgara og sem minnsta röskun á vöruviðskiptum og flugi á milli ríkjanna. Þrír samningar voru gerðir við Bretland á þessum mismunandi sviðum sem hefðu getað tekið gildi ef til þess hefði komið að Bretland hefði gengið úr ESB án samnings. Ýmist var samið tvíhliða við Bretland, ásamt Norðmönnum eða í samfloti með hinum EFTA-ríkjunum innan EES. Þá var samkomulag (MoU) um fólksflutninga á milli Íslands og Bretlands í kjölfar hugsanlegrar útgöngu án samnings einnig undirritað.  Nánari upplýsingar um samningana má finna í eftirfarandi fréttartilkynningu á vefsíðu Stjórnarráðsins.

Allar ESB-gerðir um flug, fjármálaþjónustu og aðrar varúðarráðstafanir ESB sem tengdust innri markaðnum voru teknar upp í EES-samninginn. EFTA-ríkin innan EES voru því ekki í lakari stöðu en aðildarríki ESB þegar kom að varúðarráðstöfunum vegna hugsanlegrar útgöngu án samnings.

Vinna vegna undirbúnings fyrir útgöngu án samnings gæti komið að góðum notum á ný ef svo færi að ekki næðist að ljúka viðræðum um framtíðarsamning fyrir lok árs 2020 þegar áætlað er að aðlögunartímabilinu ljúki. Nánari upplýsingar um samninga sem gerðir voru til varúðar vegna hugsanlegrar útgöngu Bretlands úr ESB án samnings má finna í kaflanum "Varúðarráðstafanir vegna útgöngu Bretlands úr ESB"

Þess má einnig geta að lög um ráðstafanir vegna útgöngu Bretlands úr ESB og EES voru samþykkt á Alþingi 17. október 2019. Lögin tryggja m.a. að samningar okkar við Bretland um útgönguskilmála getur tekið gildi og skilgreinir þar að auki stöðu Bretlands á aðlögunartímabilinu.

Var efnið hjálplegt?Nei
Takk fyrir

Ábendingin verður notuð til að bæta gæði þjónustu og upplýsinga á vef Stjórnarráðsins. Hikaðu ekki við að hafa samband ef þig vantar aðstoð.

Af hverju ekki?

Hafa samband

Ábending / fyrirspurn
Ruslvörn
Vinsamlegast svaraðu í tölustöfum

Þessi síða notar vafrakökur Lesa meira