Hoppa yfir valmynd

Norrænt varnarsamstarf

Norrænt samstarf í öryggis- og varnarmálum hefur aukist hröðum skrefum á undanliðnum árum. Árið 2011 samþykktu Norðurlöndin yfirlýsingu um samstöðu til að mæta óförum og áföllum, bæði af náttúru og af manna völdum, á sviði utanríkis- og öryggismála. Byggist sú yfirlýsing á tillögu Thorvalds Stoltenberg sem hann setti fram í skýrslu til utanríkisráðherra Norðurlandanna árið 2009 um aukið samstarf Norðurlandanna á þessu sviði.

Önnur tillaga í skýrslu Stoltenbergs sneri að þátttöku Svía og Finna í loftrýmiseftirliti á Íslandi í norrænu samhengi. Eftir umræður á vettvangi funda utanríkisráðherra Norðurlanda skrifaði utanríkisráðherra starfsbræðrum sínum í Finnlandi og Svíþjóð bréf í maí 2012 þar sem hann hvatti til þátttöku þjóðanna tveggja í loftrýmiseftirlitinu hér á landi. Í lok október svöruðu ráðherrarnir bréfunum með jákvæðum hætti og í framhaldinu fékk málið skoðun og umfjöllun innan Atlantshafsbandalagsins. Hinn 19. desember 2012 samþykkti bandalagið fyrirhugaða þátttöku Svía og Finna í loftrýmiseftirliti á Íslandi og munu þjóðirnar taka þátt í loftrýmiseftirlitinu undir forystu Noregs vorið 2014. Ákvörðun bandalagsins felur ekki í sér skyldur á herðar Svíum og Finnum er snúa að loftrýmisgæslu, þ.e. ef fljúga þarf til auðkenningar á óþekktu loftfari í loftrými Íslands, en slík flug verða eftir sem áður einungis framkvæmd af hálfu bandalagsríkja.

Loftrýmiseftirlit á Íslandi er fyrirkomulag á friðartímum sem Atlantshafsbandalagið setti á fót eftir að Bandaríkjaher fór frá Íslandi haustið 2006. Fyrirkomulagið er framlag til öryggis og varna Íslands og ákvörðun Svía og Finna – sem ekki eiga aðild að Atlantshafsbandalaginu – að taka þar þátt markar ákveðin þáttaskil í norrænu samstarfi. Ákvörðunin er birtingarmynd þeirrar samstöðu Norðurlanda sem samstöðuyfirlýsingin frá 2011 fól í sér og er hún táknræn um vilja og getu Norðurlandanna til að starfa saman að því að viðhalda öryggi í okkar heimshluta. Áður hafa Noregur og Danir komið myndarlega að loftrýmisgæslu á Íslandi og litið er á þátttöku Finna og Svía árið 2014 sem fyrsta skref þar sem fleiri munu fylgja í kjölfarið ef að líkum lætur. Frekara framhald mun þó vitaskuld ráðast af reynslu af þátttöku þjóðanna í eftirlitinu.

Á grundvelli Stoltenberg-skýrslunnar hafa Norðurlöndin einnig tekið upp samstarf á sviði netöryggis. Þá hefur varnarsamstarf Norðurlandanna, NORDEFCO, aukist ár frá ári, en því var hleypt af stokkunum í núverandi mynd árið 2009. Samstarfið lýtur meðal annars að æfingum og þjálfun, útboðum, samhæfingu og samvinnu innan fjölþjóðlegra verkefna. Meðal verkefna sem verið hafa ofarlega á baugi er aukið samstarf um loftflutninga, en Ísland undirritaði, ásamt hinum Norðurlöndunum, viljayfirlýsingu um þróun slíks samstarfs haustið 2012. Mögulegur ávinningur af þátttöku gæti falist í því að Ísland fengi afnot af flutningavélum annarra Norðurlanda, sem gæti komið til góða við sjúkraflug, björgunaraðgerðir eða við mannúðaraðstoð.

Var efnið hjálplegt?Nei
Takk fyrir

Ábendingin verður notuð til að bæta gæði þjónustu og upplýsinga á vef Stjórnarráðsins. Hikaðu ekki við að hafa samband ef þig vantar aðstoð.

Af hverju ekki?

Hafa samband

Ábending / fyrirspurn


Þessi síða notar vafrakökur Lesa meira