Mennta- og menningarmálaráðuneytið

Ný verkáætlun um máltækni fyrir íslensku 2018-2022

Á myndinni má sjá, auk ráðherra og framkvæmdastjóra Samtaka atvinnulífsins, stýrihóp um máltækni fyrir íslensku þau Davíð Þorláksson, formann, Birnu Ósk Einarsdóttur og Áslaugu Dóru Eyjólfsdóttur; skýrsluhöfundana Önnu Björk Nikulásdóttur, Jón Guðnason og Steinþór Steingrímsson; og Eirík Rögnvaldsson, formann starfshóps um stöðu og framtíð menntunar á sviði máltækni. Á myndina vantar tvo meðlimi stýrihópsins, þau Guðrúnu Nordal og Pétur Reimarsson. - myndBirgir Ísleifur Gunnarsson

Kristján Þór Júlíusson mennta- og menningarmálaráðherra kynnti í dag nýja verkáætlun um máltækni fyrir íslensku á árunum 2018-2022. Markmið hennar er að íslensku verði að finna í öllum tækjabúnaði og í hugbúnaði stærstu tæknifyrirtækja heims. 

Fjárfest í innviðum

Raddstýring alls kyns tækja og tóla verður regla í náinni framtíð en þau skilja ekki íslensku í dag. Úr því þarf að bæta til að tryggja framtíð íslenskunnar í stafrænum heimi ásamt því að finna leiðir til að byggja upp vélar sem geta þýtt erlendan texta yfir á íslensku og öfugt.

„Það er ríkur vilji stjórnvalda að hrinda í framkvæmd verkáætlun fyrir máltækni til næstu fimm ára og tryggja þannig að íslenskan verði fullgilt tungumál í stafrænum heimi. Ábyrgðin liggur þó ekki einvörðungu hjá stjórnvöldum heldur okkur öllum; fyrirtækjum, stofnunum og einstaklingum. Það hversu vel við hlúum að tungu okkar mun ráða úrslitum um stöðu hennar í framtíðinni.“ segir Kristján Þór Júlíusson mennta- og menningarmálaráðherra.

Þegar verður hafist handa við fjölmörg verkefni á þessu ári en meginþungi vinnunnar fer fram á árunum 2018-2022. Tími til stefnu er naumur vegna þess að gervigreind og máltækni í heiminum þróast á ógnarhraða og mikilvægt að Ísland sitji ekki eftir.

Bylting er að eiga sér stað en þetta málefni varðar hvert einasta heimili í landinu, atvinnulífið, menntastofnanir og stjórnvöld. Aðeins með samstilltu átaki er hægt að byggja upp innviði íslenskunnar þannig að hún hörfi ekki fyrir öðrum tungumálum í daglegu lífi fólks vegna tæknibreytinga.

„Það er mikilvægt að á íslensku megi alltaf finna svar og að íslensku verði viðhaldið sem megintungu í atvinnulífinu. Íslendingar hafa dregist aftur úr nágrannaþjóðunum en með nýrri máltækniáætlun til ársins 2022 er blásið til sóknar. Raddstýring sem stærstu tæknifyrirtæki heims hafa þróað hefur aðeins verið í stuttan tíma á markaði en það mun taka 10-20 ár að fullþróa hana. Ísland hefur tækifæri til að taka þátt í byltingunni frá upphafi og tryggja að snjalltæki muni bæði tala og skilja íslensku,“ segir Halldór Benjamín Þorbergsson, framkvæmdastjóri SA.

 „Ef vel tekst til verður ávinningurinn mikill. Máltækni getur t.d. aukið framleiðni í atvinnulífinu því sjálfvirkar þýðingar munu nýtast í öllum viðskiptum sem verða öruggari og hraðari. Vélrænar málfarslöggur munu einnig auðvelda fólki lífið við að leiðrétta málfar, stafsetningu og beygingar. Atvinnulífið gegnir mikilvægu hlutverki þegar kemur að nýsköpun og þróun á máltækni og mun leggja sitt af mörkum til að markmið nýrrar máltækniáætlunar náist í nánu samstarfi við stjórnvöld, fyrirtæki, stofnanir og háskóla.“

Aukin menntun og nýsköpun

Verkáætlunin byggir á tillögum stýrihóps um máltækni sem var skipaður í lok október 2016. Í stýrihópnum áttu sæti Davíð Þorláksson formaður, Áslaug Dóra Eyjólfsdóttir, Birna Ósk Einarsdóttir, Guðrún Nordal og Pétur Reimarsson. Davíð afhenti í dag mennta- og menningarmálaráðherra tillögur hópsins.

Tillögurnar eru settar fram í skýrslunni Máltækni fyrir íslensku 2018-2022 en hún var unnin af Önnu Björk Nikulásdóttur sérfræðingi í máltækni við Gervigreindarsetur Háskólans í Reykjavík, Jóni Guðnasyni, lektor við Háskólann í Reykjavík og Steinþóri Steingrímssyni, verkefnastjóra upplýsingatækni hjá Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum.

„Í skýrslunni er gerð grein fyrir nauðsynlegum innviðum fyrir íslenska máltækni. Fjögur forgangsverkefni eru skilgreind og fjallað um hvað þurfi til svo hægt sé að vinna að nothæfum lausnum. Lagðar eru fram tillögur um hvernig hægt er að hvetja til nýsköpunar í máltækni og hvernig haga megi skipulagi fimm ára máltækniáætlunar,“ segir Anna Björk Nikulásdóttir einn skýrsluhöfunda. Hún segir að unnið verði að því að þróa talgreini, talgervil, þýðingarvél og málrýni sem er stafsetningar,- málfræði- og málfarsleiðréttingarforrit.

„Nauðsynlegt er að allar kjarnalausnir verði opnar svo allir sem vilja þróa máltæknilausnir fyrir íslensku geti samnýtt þau og farið beint í að þróa notendahugbúnað en þurfi ekki að sinna tímafrekum grunnrannsóknum og grunnþróun,“ segir Anna.

Eiríkur Rögnvaldsson, prófessor í íslenskri málfræði við Háskóla Íslands, stýrði starfshópi sem fjallaði samhliða um stöðu og framtíð menntunar á sviði máltækni. Þar eru birtar tillögur um hvernig hægt er að sækja fram með endurskipulagningu náms, myndun klasa, rannsóknum og tækniþróun.

„Umfangsmikið átak í uppbyggingu íslenskrar máltækni skapar þörf á fólki með menntun á mismunandi sviðum. Máltækni byggist á samvinnu málvísinda, tölvunarfræði, verkfræði og fleiri greina. Grunnmenntun á þeim sviðum stendur vel á Íslandi og á henni er hægt að byggja, en þörf er á framhaldsmenntun í máltækni þar sem þessar greinar verði tengdar saman,“ segir Eiríkur og bætir við: „Starfshópur um menntun í máltækni leggur til að þverfaglegt meistaranám í máltækni í samvinnu HÍ og HR verði endurskipulagt og eflt með þátttöku fleiri deilda innan skólanna en verið hefur. Lagt er til að hvor skóli um sig fái til þess 10 milljón króna viðbótarfjárveitingu á ári, tímabundna til fimm ára.“

Birna Ósk Einarsdóttir framkvæmdastjóri markaðs- og viðskiptaþróunarsviðs Landsvirkjunar stýrði kynningarfundinum sem var haldinn í Veröld – húsi Vigdísar þar sem tungumál heimsins eiga sitt heimasvæði.

Tengt efni:

Máltækniáætlun 2018-2022 (PDF)

Staða og framtíð menntunar á sviði máltækni (PDF)

Helstu atriði máltækniáætlunar 2018-2022 (PDF)

  • Á myndinni má sjá Davíð Þorláksson, formann stýrihóps um máltækni fyrir íslensku, afhenda Kristjáni Þór Júlíussyni verkáætlunina Máltækni fyrir íslensku 2018-2022.

Efnisorð

Hafa samband

Ábending / fyrirspurn