Reglugerð sett um ráðstöfun afla í byggðakerfi fiskveiðiárið 2026/2027
Eyjólfur Ármannsson innviðaráðherra hefur undirritað reglugerð um ráðstöfun afla sem dreginn er frá heildarafla samkvæmt 5. mgr. 8. gr. laga nr. 116/2006, um stjórn fiskveiða. Reglugerðin gildir fyrir fiskveiðiárið 2026/2027. Reglugerðin var birt í dag og tekur þegar gildi.
Í reglugerðinni er tilgreint hvernig ráðstafa skuli þeim afla sem dreginn er frá heildarafla og rennur til byggðakerfis sjávarútvegsins, nánar tiltekið til almenns byggðakvóta, byggðakvóta Byggðastofnunar, línuívilnunar, skel- og rækjubóta og frístundaveiða. Leyfilegur heildarafli dregst saman í helstu botnfisktegundum milli fiskveiðiára, einkum í ýsu og ufsa, sbr. reglugerð nr. 870/2026, um leyfilegan heildarafla og veiðar í atvinnuskyni. Það aflamagn sem dregið er frá heildarafla og stendur byggðakerfinu til ráðstöfunar lækkar af þeim sökum um 1.210 tonn milli ára eða um 5,8%.
Við skiptinguna var lögð áhersla á að lágmarka áhrif á byggðakvótakerfið. Breytingar á ráðstöfunarafla koma því fram í ráðstöfun til annarra flokka, þá helst til línuívilnunar og skel- og rækjubóta.
Til viðbótar ráðstöfun fiskveiðiársins kemur til úthlutunar á árinu sá afli sem ráðstafað var í almennan byggðakvóta í lok fiskveiðiársins 2025/2026, samtals 1.348 tonn. Sá afli gengur til viðkomandi byggðarlaga samhliða ráðstöfun ársins.
Aflamagni til strandveiða er ekki ráðstafað með reglugerðinni sem birt er í dag heldur verður það ákveðið sérstaklega síðar á fiskveiðiárinu og í góðum tíma fyrir upphaf strandveiðitímabilsins 1. maí 2027.
Heildarendurskoðun framundan
„Ráðstöfun byggðakerfisins ræðst af leyfilegum heildarafla og dregst saman þegar hann minnkar. Við þær aðstæður verður að forgangsraða og því dregið er úr þeim flokkum sem þjóna ekki lengur upphaflegum markmiðum sínum. Ríkisendurskoðun hefur bent á annmarka á almenna byggðakvótanum og starfshópar verkefnisins Auðlindin okkar komust að þeirri niðurstöðu að línuívilnun og skel- og rækjubætur þjóni ekki lengur þeim tilgangi sem þeim var ætlaður. Framundan er endurskoðun á lagaramma um byggðakerfið þar sem pottarnir verða endurskipulagðir frá grunni, með það að markmiði að úthlutun verði gagnsærri og skili sér með ótvíræðum hætti til þeirra byggða sem á þurfa að halda,“ segir Eyjólfur Ármannsson innviðaráðherra.