Hoppa yfir valmynd
29. desember 2021 Fjármála- og efnahagsráðuneytið

Skattabreytingar um áramót

Fjármála- og efnahagsráðuneytið, Arnarhvoli við Lindargötu - mynd

Um áramót taka gildi ýmsar skattabreytingar sem snerta bæði heimili og fyrirtæki í landinu. Hér verður fjallað um helstu efnisatriði breytinganna en nánari upplýsingar um einstakar breytingar má finna í greinargerðum viðkomandi lagafrumvarpa á vef Alþingis.

Tekjuskattur einstaklinga

Um áramótin mun nýtt viðmið um þróun þrepa- og skattleysismarka tekjuskatts einstaklinga taka gildi. Breytingin er síðasti áfangi skattkerfisbreytinga fyrir einstaklinga síðustu ár, þar sem tekjuskattur hefur lækkað talsvert – mest hjá tekjulægri hópum. Þrepa- og skattleysismörk munu þá þróast í takt við vísitölu neysluverðs að viðbættu mati á langtímaframleiðni. Miðað verður við 1% framleiðnivöxt á ári sem tekið verður til endurskoðunar á 5 ára fresti, næst vegna staðgreiðsluársins 2027. Skattleysismörk munu því hækka umfram það sem þau gerðu þegar einnig verður tekið mið af framleiðniaukningu. Sama viðmið verður hér eftir notað við uppfærslu skattleysis- og þrepamarka þannig að skattbyrði mismunandi tekjuhópa þróist ekki með ólíkum hætti til lengri tíma litið. Áður fylgdu þrepamörk efsta þrepsins launavísitölu en skattleysismörk fylgdu vísitölu neysluverðs. Mismikil hækkun skattleysis- og þrepamarka hefur leitt til þess að hlutfallsleg skattbyrði einstaklinga í neðri hluta tekjudreifingarinnar hefur hækkað meira en hjá einstaklingum í efri hluta tekjudreifingarinnar án þess að sérstök ákvörðun liggi fyrir þar um. Samtals hækka viðmiðunarfjárhæðir tekjuskatts um 6,1%. Skatthlutföll tekjuskatts til ríkisins verður óbreytt ásamt meðalútsvari.

Í töflunni hér að neðan eru sýnd skattleysismörk, persónuafsláttur, og þrepamörk fyrir árin 2021 og 2022.

Tekjuskattur einstaklinga

2021

2022

Á ári

Á mánuði

Á ári

Á mánuði

Þrepamörk upp í miðþrep

4.188.211

349.018

4.445.783

370.482

Þrepamörk upp í háþrep

11.758.159

979.847

12.481.275

1.040.106

 

Persónuafsláttur

609.509

50.822

646.993

53.916

Skattleysismörk tekjuskattsstofns

1.938.024

161.501

2.057.212

171.434

Skattleysismörk launa*

2.018.775

168.230

2.142.929

178.577

* að teknu tilliti til lögbundinnar iðgjaldsgreiðslu launþega í lífeyrissjóð

Barnabætur

Þríþættar breytingar á barnabótum eru boðaðar um áramótin. Fjárhæðir barnabóta munu hækka á bilinu 5,5% til 5,8%.  Þá munu neðri skerðingarmörk tekjustofns barnabóta hækka um 8,0% og efri skerðingarmörk tekjustofns barnabóta um 12%.

Viðmiðunarfjárhæðir barnabóta 2022

Einstætt foreldri

Foreldrar í sambúð

Hækkun milli ára

Neðri skerðingarmörk

4.549.000

9.098.000

8,0%

Efri skerðingarmörk

6.160.000

12.320.000

12,0%

Barnabætur með fyrsta barni

413.000

248.000

5,7-5,8%

Barnabætur með börnum umfram eitt

423.000

295.000

5,5-5,7%

Viðbótarbarnabætur með börnum yngri en 7 ára

148.000

148.000

5,7%

Hækkun neðri skerðingarmarka leiða til þess að foreldrar geti haft hærri tekjur án þess að það komi til skerðingar á barnabótum. Fyrir einstætt foreldri sem hefur allar sínar tekjur af launavinnu og greiðir 4% skylduiðgjald í lífeyrissjóð er engin skerðing á barnabótum upp að 395 þús.kr. á mánuði. Fyrir foreldra í sambúð sem hafa allar sínar tekjur af launavinnu og greiða 4% skylduiðgjald í lífeyrissjóð er engin skerðing upp að 790 þús.kr. í samanlögð mánaðarlaun. Í eftirfarandi töflu eru tekin dæmi af fjölskyldum með misháar tekjur og áhrifum barnabótabreytinga á ráðstöfunartekjur þeirra.

Barnabætur með tveimur börnum,
öðru yngra en 7 ára (kr./ári)

2021

2022

Breyting

Einstætt foreldri með 4,5 m.kr. í árstekjur

892.700

978.900

86.200

Einstætt foreldri með 6,2 m.kr. í árstekjur

722.200

818.300

96.100

Einstætt foreldri með 8,4 m.kr. í árstekjur

496.720

571.340

74.620

Hjón með 9,1 m.kr. í árstekjur

586.100

690.800

104.700

Hjón með 12,1 m.kr. í árstekjur

276.640

390.800

114.160

Hjón með 14,0 m.kr. í árstekjur

134.140

223.680

89.540

Tryggingagjald

Í ársbyrjun 2022 mun tímabundin lækkun á almenna tryggingagjaldinu, sem var hluti af aðgerðarpakka stjórnvalda vegna efnahagsáhrifa kórónuveirunnar, renna sitt skeið á enda. Skatthlutfall almenns tryggingagjalds mun því fara úr 4,65% í 4,9%. Tryggingagjald í heild breytist þannig úr 6,1% í 6,35%, sbr. meðfylgjandi töflu.

Tryggingagjald

2021

2022

Almennt tryggingagjald

4,65%

4,90%

Atvinnutryggingagjald

1,35%

1,35%

Gjald í Ábyrgðarsjóð launa vegna gjaldþrota

0,05%

0,05%

Markaðsgjald

0,05%

0,05%

Tryggingagjald, samtals

6,10%

6,35%

Erfðafjárskattur

Skattfrelsismark erfðafjárskatts tekur árlegri breytingu miðað við þróun vísitölu neysluverðs og hækkar úr 5.000.000 kr. í 5.255.000  ársbyrjun 2022. Er það í samræmi við samþykktar breytingar við afgreiðslu fjárlaga 2021 þar sem skattfrelsismarkið var hækkað úr 1,5 m.kr. í 5 m.kr. og skyldi framvegis taka árlega breytingu miðað við þróun vísitölu neysluverðs. Skatthlutfallið helst óbreytt.

Erfðafjárskattur

2021

2022

Skatthlutfall

10%

10%

Skattfrelsismark

5.000.000 kr.

5.255.000 kr.

Krónutölugjöld á eldsneyti, áfengi, tóbak o.fl.

Krónutölugjöld hækka um 2,5% um næstu áramót en það er lækkun að raungildi þar sem hækkunin er minni en nemur verðbólgu frá síðustu verðlagsuppfærslu sem er mæld 5,1%. Lágmark bifreiðagjalds hækkar um 1.000 kr. til viðbótar við 2,5% verðlagsuppfærslur. Breytingar á helstu krónutölugjöldum milli áranna 2021 og 2022 eru sýndar í meðfylgjandi töflu.

Helstu krónutölugjöld

2021

2022

Bensín- og olíugjöld (kr./ltr.)

 

 

Almennt vörugjald á bensín

29,45

30,20

Sérstakt vörugjald á bensín

47,50

48,70

Olíugjald

66,00

67,65

Kolefnisgjald

 

Gas- og dísilolía (kr./ltr.)

11,75

12,05

Bensín (kr./ltr.)

10,25

10,50

Brennsluolía (kr./kg)

14,45

14,80

Jarðolíugas (kr./kg)

12,85

13,15

Bifreiðagjald (kr.)*

 

 

Grunngjald bifreið < 3.500 kg.

6.380/154

7.540/158

Grunngjald bifreið > 3.500 kg.

59.785/2,55/94.095

62.280/2,61/97.445

Kílómetragjald (kr./km.)

 

 

Kílómetragjald

(allir gjaldflokkar hækka um 2,5%)

Áfengisgjald (kr./cl.)

 

 

Bjór

128,80

132,00

Léttvín

117,30

120,25

Sterkt vín

158,75

162,70

Tóbaksgjald

 

Vindlingar (kr./pk.)

528,85

542,05

Neftóbak (kr./gr.)

29,40

30,15

Annað (kr./gr.)

29,40

30,15

*Sýnt er grunngjald á hvert ökutæki, einingagjald á hvert gr. umfram 121 gr. CO2og hámarksgrunngjald.
  Hér er miðað við skráða losun skv. evrópsku aksturslotunni.

Virðisaukaskattur

Um áramótin mun hámark á niðurfellingu VSK við kaup á tengiltvinnbifreið lækka um helming og fara úr 960.000 kr. í 480.000 kr. á hverja bifreið. Hámark á niðurfellingu VSK fyrir rafmagns- og vetnisbifreiðar verður óbreytt. Niðurfellingu á VSK lýkur fyrir hvern flokk þegar annað hvort 15 þús. bifreiða fjöldamarki er náð eða við lok gildistíma. Skatturinn birtir reglulega á heimasíðu sinni frétt um fjölda tengiltvinnbifreiða sem hafa hlotið niðurfellingu á VSK og verið skráðar í ökutækjaskrá til að innflytjendur geti fylgst með stöðunni.

Hámark á niðurfellingu VSK við kaup á vistvænum bifreiðum (kr./bifreið)*

2021

2022

Rafmagns- og vetnisbifreið

1.560.000

1.560.000

Tengiltvinnbifreið

960.000

480.000

*Niðurfelling fellur brott þegar annað hvort gildistíma fyrir hvern flokk er náð eða frá og með sjötta virka degi næsta almanaksmánaðar eftir að samtals 15 þús. bifreiðar fyrir hvern flokk hafa verið skráðar í ökutækjaskrá.

Endurgreiðslur á 100% VSK vegna vinnu sem unnin er á byggingarstað eða við endurbætur og viðhald á íbúðarhúsnæði verða framlengdar til og með 31. ágúst 2022 og lækka þá niður í 60%. Einnig munu aðrar endurgreiðslur á 100% VSK verða framlengdar til og með 30. júní 2022 og falla  þá að fullu niður. Endurgreiðsla á 100% VSK vegna bílaviðgerða verður ekki framlengd og fellur því niður um næstu áramót.

Tegund framkvæmda

Endurgreiðsluhlutfall frá 1. mars 2021

Endurgreiðsluhlutfall frá 1. jan. 2022

Íbúðarhúsnæði: nýbyggingar, endurbætur og viðhald

100%

100% til 31. ágúst og fer þá í 60%

Íbúðar- og frístundahúsnæði: hönnun og eftirlit

100%

100% til 30. júní og fer þá í 0%

Frístundahúsnæði: nýbyggingar og viðhald

100%

100% til 30. júní og fer þá í 0%

Heimilishjálp og regluleg umhirða heimila

100%

100% til 30. júní og fer þá í 0%

Bifreiðaviðgerðir einstaklinga

100%

0%

Annað húsnæði sveitarfélaga

100%

100% til 30. júní og fer þá í 0%

Gistináttaskattur

Gistináttaskattur, sem er 300 kr. á hverja gistináttaeiningu, var felldur niður frá apríl 2020 til desember 2021 og var ein af aðgerðum stjórnvalda vegna heimsfaraldursins. Ákveðið hefur verið að framlengja niðurfellingu gistináttaskatts til ársloka 2023. 

Efnisorð

Hafa samband

Ábending / fyrirspurn
Ruslvörn
Vinsamlegast svaraðu í tölustöfum

Vefurinn notar vefkökur til að bæta upplifun notenda og greina umferð um vefinn. Lesa meira