Hoppa yfir valmynd

Starfsumhverfi stjórnenda ríkisins

Fjármála- og efnahagsráðuneytið fer með málefni forstöðumanna ríkisins. Unnið er að breytingum á starfsumhverfi forstöðumanna, sem miða að því að bæta stjórnendafærni þeirra og gera ríkið að eftirsóknarverðum vinnustað fyrir öfluga stjórnendur. Ný stjórnendastefna ríkisins verður kynnt á árinu 2019 og í henni birtast nánari markmið og áherslur.

Hluti af nýju starfsumhverfi stjórnenda er breytt launafyrirkomulag forstöðumanna, sem tekur gildi 1. janúar 2019. Frá þeim tíma byggist launaröðun starfa forstöðumanna ríkisins á samræmdu matskerfi þar sem störf þeirra eru metin með sambærilegum hætti. Grunnmat starfa skiptist í fjóra þætti út frá hlutverki og eðli stofnunar: Færni, ábyrgð, stjórnun og umfang. Hið nýja launafyrirkomulag kemur í stað úrskurða kjararáðs.

Fyrir hönd fjármála- og efnahagsráðherra annast kjara- og mannauðssýsla ríkisins framkvæmd launafyrirkomulagsins á grundvelli 39. gr. laga nr. 70/1996, um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, þ.e. starfsmannalaga.

Fjármála- og efnahagsráðherra ákveður föst laun fyrir dagvinnu í samræmi við grunnmat starfs viðkomandi forstöðumanns og önnur laun er starfinu fylgja. Ráðherra ákveður hverjar skuli vera forsendur grunnmats og skal þar einkum horft til umfangs og ábyrgðar. Við ákvörðun kjara forstöðumanna skal sérstaklega gæta samræmis við þau kjör hjá ríkinu sem byggjast á kjarasamningum og skal ætíð taka tillit til almennrar þróunar kjaramála á vinnumarkaði.

Við gerð og framkvæmd grunnmatsins var haft samráð við Félag forstöðumanna ríkisstofnana og öll ráðuneyti í Stjórnarráði Íslands. Kjara- og mannauðssýsla ríkisins hefur frumkvæðisskyldu og ber ábyrgð á samræmi launafyrirkomulagsins. Félagi forstöðumanna ríkisstofnana gefst kostur á að fylgjast með og fjalla um álitamál sem upp kunna að koma fyrir hönd forstöðumanna.

Grunnmat starfa forstöðumanna

Launaákvarðanir vegna starfa forstöðumanna byggjast á gagnsæjum og hlutlægum matsþáttum. Matið byggir á fjórum þáttum: Færni, stjórnun, ábyrgð og umfangi.

Á myndinni eru dregnir fram fjórir meginþættir matsins. Störf forstöðumanna eru metin á samræmdan hátt og byggist matið á skriflegum gögnum um starfsemi viðkomandi stofnunar auk samskipta við hlutaðeigandi ráðuneyti. Í matinu felast því almennar og sértækar kröfur sem gerðar eru til forstöðumanna. Í grunnmatinu er ekki lagt mat á þann forstöðumann sem gegnir embætti hverju sinni eða frammistöðu hans.

Nánari upplýsingar um forsendur einstakra matsþátta eru í töflunni hér fyrir neðan.

Þekking

Breidd þekkingar I Krafist er fyrst og fremst þekkingar á starfssviði stofnunarinnar sem er skýrt afmarkað.
Breidd þekkingar II Krafist er þekkingar og yfirsýnar á víðu starfssviði og/eða þróun sviðsins á alþjóðlegum vettvangi. Getur falist í faglegu eftirliti með opinberum aðilum.
Breidd þekkingar III Starfsemin nær yfir mjög vítt starfssvið og/eða stofnunin gegnir lykilhlutverki í samhæfingu faglegrar starfsemi aðila/eininga á starfssviðinu sem getur náð út fyrir landsteinana. Gildir einnig fyrir þær stofnanir þar sem krafist er mjög djúprar þekkingar.

 

Samskipti

Upplýsingagjöf I Starfsemin er þess eðlis að hún krefst fyrst og fremst samskipta innan stofnunarinnar og/eða við afmarkaðan hóp hagaðila.
Upplýsingagjöf II Stofnunin þarf að eiga frumkvæði í upplýsingagjöf og koma á samstarfi á starfssviði hennar hvort sem er innan lands eða erlendis. Getur falið í sér fræðsluhlutverk. Markhópur skýrt afmarkaður.
Upplýsingagjöf III Stofnunin er leiðandi í upplýsingagjöf og þarf að eiga í samskiptum við fjöl­ breytilegan hóp sem krefst ólíkrar nálgunar. Getur falið í sér umfangsmikið fræðsluhlutverk.
   
Samskiptahæfni I Lágmarkskrafa í samskiptahæfni stjórnenda, sbr. viðhalda góðum starfsanda, taka á erfiðum starfsmannamálum, samskipti við notendur, kvartanir o.þ.h.
Samskiptahæfni II Eðli starfssviðs stofnunarinnar er þannig að um mikla hagsmuni er að ræða fyrir haghafa. Þá kunna samskipti innan stofnunarinnar að vera krefjandi, t.d. vegna fjölda ólíkra faghópa.
Samskiptahæfni III Eðli málaflokks er þannig að samskipti og úrlausn mála er krefjandi á öllum tímum, bæði inn á við og út á við. Um mikla hagsmuni er að ræða fyrir þá aðila sem stofn­ unin er í samskiptum við, t.d. í ljósi viðkvæmrar stöðu haghafa, og/eða margir ólíkir og krefjandi faghópar eru innan stofnunarinnar.

 

Nýsköpun

Nýsköpun I Stofnunin hefur áhrif á þróun innra starfs sem getur falið í sér nýjungar á starfssviði hennar.
Nýsköpun II Stofnunin hefur áhrif á það hvernig þróun og nýsköpun er háttað á víðtækum starfs­ sviðum og/eða á alþjóðavísu. Starfsemin felst í að skapa nýjungar.
   
Frumkvæði að breytingum I Stofnunin hefur fyrst og fremst frumkvæði að umbótum á eigin starfsemi.
Frumkvæði að breytingum II Gert er ráð fyrir að stofnunin sé leiðandi í þróun starfssviðsins og fylgist vel með hvernig fagið er að breytast. Stofnunin þarf að hafa sterka raunhæfa framtíðarsýn á starfssviðið og sjá fyrir breytingar í ytra starfsumhverfi, t.d. samfélagslegar breytingar, og bregðast við í tíma.

Dreifing starfa forstöðumanna í launaflokka

Á grundvelli grunnmats starfa forstöðumanna ríkisstofnana er störfum forstöðumanna skipað í 11 launaflokka

Kynning og samtal um forsendur mats

Niðurstaða um laun starfa forstöðumanna ríkisstofnana liggur fyrir. Tilkynning um niðurstöðu matsins hefur verið send hlutaðeigandi forstöðumönnum stofnana.

Snemma árs 2019 munu öll ráðuneyti og forstöðumenn fjalla um niðurstöðu matsins. Þá gefst forstöðumönnum, jafnt sem ráðuneytum, tækifæri til að koma á framfæri sjónarmiðum um hlutlægar forsendur grunnmatsins. Erindi skulu berast kjara- og mannauðssýslu ríkisins fyrir 15.mars, sem fer yfir þau sjónarmið er fram koma og leggur mat á hvort tilefni sé til að bregðast við þeim.

Nýja launafyrirkomulagið verður innleitt á árinu 2019. Gert er ráð fyrir að grunnmatið verði endurmetið heildstætt á árinu 2022 með tilliti til árangurs og reynslu af því. Þá verður jafnframt metið hvort horfa þurfi til fleiri þátta.

Almennar launabreytingar og endurmat grunnmats

Gert er ráð fyrir að laun forstöðumanna verði endurmetin 1. júlí ár hvert m.t.t. almennrar launaþróunar. Breytingin verður í samræmi við útreikninga Hagstofu Íslands á þróun launa ríkisstarfsmanna á næstliðnu almanaksári. Með því móti verður hægt að koma í veg fyrir að endurskoðun dragist og tryggjab betur að endurmat launa forstöðumanna verði í takt við almenna launaþróun.

Ef tilefni er til verður jafnframt mögulegt að endurmeta laun 1. janúar ár hvert til samræmis við áætlaða breytingu á meðaltali reglulegra launa starfsmanna ríkisins. Hækkun á þeim forsendum kæmi til frádráttar almennri launahækkun 1. júlí.

Verði grundvallarbreyting á starfsemi stofnunar kann það að leiða til endurskoðunar á grunnmati starfs forstöðumanns.Forstöðumaður viðkomandi stofnunar eða hlutaðeigandi ráðuneyti getur þá óskað eftir endurskoðun. Slík endurskoðun getur einnig farið fram að frumkvæði Kjara- og mannauðssýslu ríkisins. Endurmat mun þá byggjst á endurskoðuðu erindisbréfi starfs forstöðumanns viðkomandi stofnunar.

Viðbótarlaun og frammistöðumat

Samkvæmt 39. gr. starfsmannalaga ákvarðar fjármála- og efnahagsráðherra forsendur viðbótarlauna en hlutaðeigandi ráðherra, eða eftir atvikum stjórn, ákvarðar greiðslu viðbótarlauna með hliðsjón af reglum þar um. Reglur um forsendur viðbótarlauna verða birtar í janúar 2019.

Heimild til greiðslu viðbótarlauna verður bundin starfsskyldu eða sérstöku álagi umfram reglubundnar starfsskyldur sem heyra ekki til venjubundinnar starfsemi stofnunar. Ákvörðun um viðbótarlaun skal vera tímabundin og gilda aldrei lengur en tvö ár í senn. Kjara- og mannauðssýslan mun hafa eftirlit með viðbótarlaunum og gera hlutaðeigandi ráðherra eða stjórn viðvart ef talið er að launin séu ekki í samræmi við þær reglur sem settar hafa verið um viðbótarlaun.

Innan fárra ára er gert ráð fyrir að innleitt verði frammistöðumat forstöðumanna sem framkvæmt verður með skipulögðum og hlutlægum hætti. Á þeim grundvelli verða nýjar reglur um viðbótarlaun ákvarðaðar.

Hlutverk

Sjálfstæði I Umboð til að bæta gæði starfseminnar en eingöngu umboð til ákvarðana samkvæmt lögum. Lýtur yfirstjórn ráðherra.
Sjálfstæði II Stofnun þar sem afskipti ráðherra eru lítil sem engin. Lýtur fjárhagslegu eftirliti ráðherra. Eðli málaflokks með þeim hætti að það þurfa að vera „eldveggir“.
   
Tegund stofnana I Stofnunin sinnir aðallega skilgreindri þjónustu, afgreiðslu eða stjórnsýslu.
Tegund stofnana II Stofnunin hefur lögbundið ráðgefandi hlutverk ýmist gagnvart borgurum eða stjórnvöldum og/eða eftirlitshlutverk.

 

Áhrif (bein)

Samfélagsleg áhrif I Starfsemi stofnunarinnar er afmörkuð, hefur ekki bein samfélagsleg áhrif og mögulega eru fleiri sem deila verkefninu.
Samfélagsleg áhrif II Starfsemi stofnunarinnar hefur fyrst og fremst áhrif á nærsamfélag eða afmarkaða hópa.
Samfélagsleg áhrif III Starfsemi stofnunarinnar hefur bein áhrif á samfélagið í heild eða umhverfisleg áhrif.
   
Áhrif á einstaklinginn I Stofnunin fjallar að takmörkuðu leyti um málefni einstaklinga og/eða lögaðila.
Áhrif á einstaklinginn II Ákvarðanir stofnunarinnar hafa áhrif á einstaklinga og/eða lögaðila án þess að stofnunin hafi verið í umfangsmiklum beinum samskiptum við þá.
Áhrif á einstaklinginn III Stofnunin sinnir beinni þjónustu við einstaklinga og/eða lögaðila sem snertir umtals­ verða hagsmuni þeirra, t.d. menntun, heilsu, félagslega þjónustu eða fjárhagslega hagsmuni.

Stjórnun stofnunar

Gæðastjórnun I Stofnunin deilir ábyrgð á viðfangsefninu með öðrum stofnunum/embættum. Hefur svigrúm til að móta starfsemina, þ.e. ferla, innan ákveðins ramma.
Gæðastjórnun II Stofnunin ber lykilábyrgð á viðfangsefninu á landsvísu og ber ábyrgð á því að skilgreina og samhæfa ferla fyrir fleiri aðila. Almennir hagsmunir gætu verið í húfi og því þurfa gæðakerfi að virka vel, t.d. með tilliti til mannslífa eða útdeilingar og varðveislu fjármuna eða annarra verðmæta.
   
Stjórnun I Stjórnun stofnunarinnar í takt við það sem allir forstöðumenn eiga að sinna, sbr. árangursmiðuð stjórnun í samræmi við skilgreind markmið og árangursmælingar. Starfsmenn stofnunarinnar eru fyrst og fremst hópur jafningja/sérfræðinga sem sinna sambærilegum verkefnum og/eða staðlaðri þjónustu.
Stjórnun II Stofnunin sinnir fjölþættri starfsemi og er skipt í deildir/svið/einingar sem hafa fjölbreytt hlutverk og millistjórnendur hafa mannaforráð.
Stjórnun III Stofnunin sinnir viðamiklu stjórnunar­ og leiðtogahlutverki. Starfsemi stofnunarinnar er fjölþætt, t.d. rannsóknir, þjónusta, eftirlit og ráðgjöf. Innan stofnunarinnar starfa ólíkir faghópar og þarf æðsti stjórnandi að leiða fólk áfram og beita mismunandi aðferðum til þess.
Stjórnun IV Innan stofnunarinnar er flækjustig stjórnunar umfram það sem fram kemur hér að ofan. Hópur notenda/skjólstæðinga er stór og krefjandi. Stofnunin gegnir forystuhlutverki í stórum málaflokki sem snertir stóran hluta landsmanna. Starfsemi stofnunarinnar er dreifð og samhæfing flókin.

Umfang

UmfangMetið út frá síðasta ríkisreikningi og byggist á rekstrartölum, fyrst og fremst launakostnaði og að hluta til öðru efnahagslegu umfangi.
Var efnið hjálplegt?Nei
Takk fyrir

Ábendingin verður notuð til að bæta gæði þjónustu og upplýsinga á vef Stjórnarráðsins. Hikaðu ekki við að hafa samband ef þig vantar aðstoð.

Af hverju ekki?

Hafa samband

Ábending / fyrirspurn
Ruslvörn


Þessi síða notar vafrakökur Lesa meira