Vopn, sprengiefni og skoteldar

Ákvæði vopnalaga gilda um skotvopn, skotfæri, sprengiefni, skotelda, önnur vopn, svo sem hnúajárn, örvaboga, högg-, stungu- eða eggvopn, rafmagnsvopn, gasvopn og táragasefni og um öll tæki sem telja má til vopna. Þá gilda lögin um sprengiefni og skotelda.

Vopn

Samkvæmt vopnalögum er með vopni átt við hvert það tæki eða efni sem unnt er að beita til að deyða eða skaða heilsu manna eða dýra tímabundið eða varanlega, enda sé m.t.t. aðstæðna ástæða til að ætla að fyrirhugað sé að nota tækið eða efnið í slíkum tilgangi. Hvað vopn snertir eru ákvæði um skotvopn einna fyrirferðamestu í vopnalögunum. Þar er að finna ákvæði er varða framleiðslu, innflutning, útflutning og verslun skotvopna, meðferð þeirra og skilyrði til að fara með skotvopn. Þannig þurfa leyfishafar að hafa náð 20 ára aldri, mega ekki hafa verið sviptir sjálfræði, ekki hafa gerst brotlegir við tiltekin lög, hafa nægilega kunnáttu til að fara með skotvopn, vera andlega heilbrigðir og að öðru leyti hæfir til þess að fara með skotvopn. Þrátt fyrir að skotvopn séu fyrirferðarmestu vopnin í vopnalögunum þá gilda lögin einnig um önnur vopn s.s. bitvopn, sverð, boga o.fl.

Þess ber að geta að reglur Evrópusambandsins um skotvopn voru ekki tekin upp í samninginn um Evrópska efnahagssvæðið og því eru íslensk stjórnvöld ekki eins bundin af Evrópureglum er varðar skotvopn. Hins vegar eru reglur Evrópusambandsins um skotvopn nátengdar Schengen og þar sem Ísland er aðili að Schengen þarf Ísland að taka mið að Evrópureglum á þeim grundvelli.

Sprengiefni

Ólíkt reglum um skotvopn þá voru reglur um sprengiefni teknar upp í samninginn um Evrópska efnahagssvæðið á sínum tíma og því eru reglur og tilskipanir Evrópusambandsins um sprengiefni reglulega teknar upp í íslenskan rétt. Sama gildir um skotelda.

Með sprengiefni er í lögum þessum átt við fast eða fljótandi efni eða efnablöndu sem hefur þann eiginleika að geta sprungið við högg, þrýsting eða hita, svo og kveikiefni, svo sem hvellhettur og kveikiþræði.

Skoteldar

Með skoteldum er átt við hvers konar fast eða fljótandi efni eða efnablöndu, þ.e. annað sprengiefni en greint er hér að ofan, sem getur sprungið og ætlað er, með íkveikju eða á annan hátt, að gefa frá sér hita, ljós, hljóð, lofttegund eða reyk með útvermnum, sjálfbærum efnaferlum.

Meðferð og sala skotelda

Mikilvægt er að hafa í huga að skoteldar eru hættuleg vara sem ber að nota með ýtrustu varúð. Mikilvægt er að lesa vandlega leiðbeiningar sem fylgja þeim og tryggja að þeir séu geymdir á öruggum stað. Öryggisins vegna er brýnt að nota öryggisgleraugu og hanska við notkun þeirra. Þá er mikilvægt að verða sér út um skothólk til þess að skorða af flugelda (rakettur). Þegar um skotkökur eða blys er að ræða er nauðsynlegt að velja opið svæði með sléttu og stöðugu undirlagi.

Notkun og sala

Almenn notkun og sala á skoteldum til almennings er einungis heimil á tímabilinu 28. desember til 6. janúar að báðum dögum meðtöldum. Á þessu tímabili er meðferð þeirra bönnuð frá miðnætti til kl. 9.00 að undanskilinni nýársnótt.

Aldursmörk

Bannað er að selja eða afhenda skotelda barni yngra en 16 ára sé þess getið í leiðbeiningum með skoteldum. Í viðauka reglugerðar sem unnt er að nálgast í tengli hér að neðan, eru tilgreindir þeir skoteldar sem eru án aldurstakmarkana notenda. Má þar sem dæmi nefna stjörnuljós, knall, borðsprengju og hvellkúlu. Þó er öll sala á skoteldum til barna yngri en 12 ára óheimil og öll meðferð barna á þeim skal vera undir eftirliti fullorðinna.

Hvar má nota skotelda?

Á grundvelli öryggissjónarmiða er notkun flugelda og annarra skotelda bönnuð við brennu og í næsta nágrenni við hana. Þar er einungis heimilt að nota stjörnuljós og blys en þó ekki skotblys. Þá má ekki nota flugelda innan 100 metra frá mannvirkjum sem gerð eru úr sérstaklega eldfimum efnum eða stöðum þar sem eldfim efni eru geymd. Þá eru einnig settar ýmsar takmarkanir varðandi notkun flugelda í nágrenni skóglendis og viðkvæms gróðurs. Almenn notkun skotelda á lóðum elliheimila og sjúkrahúsa er bönnuð auk þess sem sérstakt tillit skal taka til dýra við meðferð þeirra og við gripahús er notkun þeirra einnig bönnuð.

Skoteldasýningar

Lögreglustjórar veita sérstök leyfi til þess konar sýninga. Útgáfa leyfis er bundin því skilyrði að ákveðinn aðili hafi umsjón með sýningunni og að sérstakur skotstjóri annist framkvæmd hennar. Fyrir slíkri sýningu þarf einnig leyfi frá heilbrigðisnefnd viðkomandi umdæmis. Um  skoteldasýningar gilda ýmsar öryggisreglur sem ætlað er að tryggja öryggi áhorfenda og þeirra er standa að sýningunni. Að lokinni sýningu skal fjarlægja notaða skotelda með varúð.

Hvaða skoteldar eru ætlaðir til sölu til almennings?

Í reglugerð um skotelda er byggt á ákveðinni flokkun er miðast við hættueiginleika hvers skotelds fyrir sig og eru flokkarnir fjórir þar sem flokkur 1 eru hættuminnstu skoteldarnir og flokkur 4 þeir hættumestu og óheimilt að selja almenningi. Skoteldar skuli frá og með 15. janúar vera CE-merktir og uppfylla öryggiskröfur sem kveðið er á um í Evrópureglum.

Sjá einnig:

Var efnið hjálplegt?Nei
Takk fyrir

Ábendingin verður notuð til að bæta gæði þjónustu og upplýsinga á vef Stjórnarráðsins. Hikaðu ekki við að hafa samband ef þig vantar aðstoð.

Af hverju ekki?

Yfirlit

Hafa samband

Ábending / fyrirspurn