Hoppa yfir valmynd

Framhaldsskólar

Kvennaskólinn í þjóðbúningumFramhaldsskólum er samkvæmt lögum ætlað á að stuðla að alhliða þroska nemenda og virkri þátttöku þeirra í lýðræðisþjóðfélagi með því að bjóða hverjum einum nám við hæfi. Skólunum er einnig ætlað að búa nemendur undir þátttöku í atvinnulífinu og frekara nám. Í framhaldsskólum gefst nemendum því kostur á að velja sér fjölbreyttar námsleiðir sem veita margs konar undirbúning og réttindi á sviði almenns náms, listnáms, bóknáms og starfsnáms. Náminu lýkur með mismunandi námsgráðum, svo sem framhaldsskólaprófi, prófi til starfsréttinda, stúdentsprófi, iðnmeistaraprófi eða með öðru lokaprófi. Námsbrautarlýsingar á framhaldsskólastigi taka mið af þessum mikla fjölbreytileika. Þær þurfa að mæta kröfum atvinnulífs og næsta skólastigs auk þess að veita nemendum alhliða almenna menntun.

Menntastefna 

Menntastefna stjórnvalda á hverjum tíma birtist annars vegar í lögum og hins vegar í aðalnámskrám. Þá mótar ráðherra áherslur í menntamálum eins og til dæmis birtist í Hvítbók um umbætur í menntun. Í fjármálastefnu ríkisins fyrir árin 2017 – 2021 er meginmarkmið málefnasviðs framhaldsskóla að nemendur verði virkir og ábyrgir borgarar í lýðræðisþjóðfélagi að loknu námi á framhaldsskólastigi. Þeir verði einnig vel undirbúnir undir fræðilegt og starfstengt háskólanám eða til þátttöku í atvinnulífinu.

Nám í framhaldsskóla að loknum grunnskóla

Námsskipulag og nám á framhaldsskólastigi miðast m.a. við að koma til móts við mismunandi þarfir og óskir nemenda sem eru að hefja framhaldsskólanám með því að bjóða fjölbreyttar námsleiðir og veita þannig tækifæri til að stunda nám eftir áhugasviði hvers og eins. Hægt er að leita til umsjónarkennara og námsráðgjafa um aðstoð við val á námi eða leita beint til framhaldsskóla um upplýsingar og ráðgjöf. Nám í framhaldsskólum greinist á fjölmargar námsbrautir sem eru ólíkar að inntaki og lengd. Sumir framhaldsskólar bjóða aðeins nám á bóknámsbrautum en aðrir eru bæði með starfsnám og bóklegt nám. Innritun í framhaldsskóla er á ábyrgð Menntamálastofnunar og fer fram á  Menntagátt.is . Gagnlegar upplýsingar eru á vef Áttavitans.

Námskrá

Í aðalnámskrá framhaldsskóla er m.a. fjallað um inntak og skipulag náms og kennslu. Öllu námi í framhaldsskóla skipað á fjögur hæfniþrep sem skarast annars vegar við grunnskólastig og hins vegar við háskólastig. Með þrepunum er lýst stigvaxandi kröfu um þekkingu, leikni og hæfni nemenda í átt til sérhæfingar og aukinnar menntunar. Námslok námsbrauta eru tengd við hæfniþrep. Lokamarkmið námsbrauta kallast hæfniviðmið og segja til um þá hæfni sem stefnt er að nemendur búi yfir við námslok. Ábyrgð á námskrárgerð er hjá framhaldsskólunum sem gera tillögur um fyrirkomulag, samhengi og inntak náms í samræmi við viðmið, sniðmát og reglur um gerð námsbrautarlýsinga. Með þessu fá einstakir framhaldsskólar aukið umboð til að byggja upp nám sem tekur mið af sérstöðu skóla, þörfum nemenda, nærsamfélags og atvinnulífs.

Stöðupróf í framhaldsskóla

Menntaskólinn við Hamrahlíð hefur um árabil séð um framkvæmd stöðuprófa í tungumálum og stærðfræði á framhaldsskólastigi. Að höfðu samráði við mennta- og menningarmálaráðuneytið hefur skólinn nú lagt prófahaldið af.  

Ráðuneytið telur að þau stöðupróf sem hér um ræðir séu ekki í takt við þróun aðalnámskrár framhaldsskóla og tilmæli í lögum nr. 92/2008 um framhaldsskóla. Námsbrautarlýsingar og áfangalýsingar eru ekki lengur miðlægar heldur ólíkar milli skóla. Þá segja stöðuprófin aðeins til um fjölda eininga en ekki um hæfniþrep sem eru kjarninn í nýlegri aðalnámskrá framhaldsskóla. Einnig má benda á að sá andi dreifstýringar sem ríkir í lögum um framhaldsskóla mælir ekki með að haldin séu miðlæg stöðupróf sem gildi fyrir alla skóla. Þannig próf geta einnig gert það að verkum að nemendur ólíkra skóla fái mismunandi marga áfanga metna á grundvelli sama stöðuprófs. 

Ekki er fjallað um stöðupróf í lögum um framhaldsskóla frá 2008 eða í aðalnámskrá frá 2011 en í 31. grein laganna kemur fram að viðtökuskóla nemandans er ætlað að meta fyrra nám hans til námseininga. Þá er í kafla 15.1 og 15.2 í aðalnámskrá fjallað um raunfærnimat inn á námsbrautir framhaldsskóla og segir m.a.: „Raunfærnimat getur leitt til þess að nemendur teljist hafa lokið námi í einstökum áföngum …“  Ráðuneytið lítur svo á að þar sé miðað við að framkvæmdin sé í höndum hvers skóla og  að framkvæmd stöðuprófa eða miðlægt raunfærnimat sé ekki meðal lögbundinna verkefna sem ráðuneytinu eða Menntamálastofnun beri að sinna.
Nemendur skulu því leita til viðtökuskóla um mat á fyrra námi.

Mat á námi milli skóla

Nemandi sem flyst á milli skóla, sem starfa samkvæmt aðalnámskrá framhaldsskóla, á rétt á því að fá nám sem hann hefur lokið með fullnægjandi árangri, metið til eininga á sama hæfniþrepi í viðtökuskóla enda falli námið að námskrá og námsbrautalýsingum viðkomandi skóla.

Framhaldsskólum ber að setja fram skýrar verklagsreglur um mat á námi nemenda er skipta um námsbraut eða koma úr öðrum skóla. Stöðupróf eru ekki lengur fyrir hendi. Eftirfarandi reglur um mat gilda en framhaldsskólar útfæra framkvæmd þeirra í skólanámskrá:

• Viðtökuskólar skulu meta áfanga á sama hæfniþrepi og þeir eru skilgreindir í fyrri skóla nemenda, óháð kennslufyrirkomulagi.

• Heimilt er að láta þess getið á prófskírteini ef nám er metið úr öðrum skóla.

Mat á skólastarfi

Menntamálastofnun hefur umsjón með ytra mati á framhaldsskólum fyrir hönd mennta- og menningarmálaráðuneytis. Lagt er mat á starfsemi viðkomandi skóla með hliðsjón af gildandi viðmiðum sem meðal annars byggja á lögum, reglugerðum og aðalnámskrá. Einnig er framhaldsskólum gert að standa að sjálfsmati og vinna að umbótum á grundvelli niðurstaðna.

Nemendur með sérþarfir

Á framhaldsskólastigi skal veita nemendum með fötlun, sbr. lög um málefni fatlaðs fólks, nemendum með tilfinningalega eða félagslega örðugleika og/eða eru langveikir, kennslu og sérstakan stuðning í námi. Veitt skal sérfræðileg aðstoð og viðeigandi aðbúnaður eftir því sem þörf krefur. Nemendur með fötlun skulu stunda nám við hlið annarra nemenda eftir því sem kostur er. Nánar er kveðið á um þessi mál í reglugerð um nemendur með sérþarfir. Innritun fatlaðra á starfsbrautir framhaldsskóla er á ábyrgð Menntamálastofnunar.

Staðfestar námsbrautarlýsingar

Framhaldsskólar setja sér námsbrautarlýsingar, ásamt áfangalýsingum, sem fara í matsferli hjá Menntamálastofnun. Samþykkt námsbrautarlýsing fer síðan til ráðuneytis til staðfestingar. Staðfesting felur í sér að lýsing á uppbyggingu námsbrauta, tengslum við atvinnulíf og/eða önnur skólastig, uppbyggingu náms á hæfniþrep, inntökuskilyrðum og skilyrðum um framvindu náms, grunnþáttum og lykilhæfni og námsmati sé í samræmi við aðalnámskrá framhaldsskóla. Staðfestar námsbrautalýsingar teljast hluti af aðalnámskrá framhaldsskóla. Sjá einnig á vef Menntamálastofnunar og spurningar og svör um námsbrautarlýsingar framhaldsskóla.

Starfsnám

Starfsnám fer yfirleitt fram bæði í skóla og á vinnustað. Stór þáttur námsins felur í sér að nemendur þjálfist í að beita mismunandi aðferðum og verklagi. Þjálfunin fer annars vegar fram í verklegu námi skóla undir leiðsögn kennara og hins vegar í vinnustaðanámi eða starfsþjálfun á vinnustað. 

Upplýsingar um þá sem hafa umsýslu með sveinsprófum í löggiltum iðngreinum. Menntamálastofnun hefur umsjón með starfi starfsgreinaráða.

Sjá einnig:

Var efnið hjálplegt?Nei
Takk fyrir

Ábendingin verður notuð til að bæta gæði þjónustu og upplýsinga á vef Stjórnarráðsins. Hikaðu ekki við að hafa samband ef þig vantar aðstoð.

Af hverju ekki?

Yfirlit

Hafa samband

Ábending / fyrirspurn


Þessi síða notar vafrakökur Lesa meira