Hoppa yfir valmynd

Fjölgum kennurum: aðgerðir í menntamálum


Rík áhersla er lögð á að efla menntun í landinu með hagsmuni nemenda og þjóðarinnar allrar að leiðarljósi.  Mikilvægt er að stuðla að viðurkenningu á störfum kennara, efla faglegt sjálfstæði þeirra og leggja áherslu á skólaþróun á öllum skólastigum. Bregðast þarf við kennaraskorti í samstarfi ríkis, sveitarfélaga og stéttarfélaga.

Haustið 2019 tók gildi 5 ára átaksverkefni stjórnvalda til þess að mæta fyrrgreindum áskorunum sem fólu meðal annars í sér styrki til kennaranema og launað starfsnám þeirra. Jafnframt var lögð áhersla á að fjölga starfandi kennurum með sérhæfingu í starfstengdri leiðsögn.

Í menntastefnu 2030 er lögð áframhaldandi áhersla á nýliðun kennara og kennaramenntun. Í fyrstu aðgerðaáætlun menntastefnunnar kemur fram að fjölga þurfi nýnemum í kennaranámi, sporna við brotthvarfi þeirra úr námi og stuðla að því að nýútskrifaðir kennarar sjái framtíð í því að starfa í skólum landsins.

Lög um menntun, hæfni og ráðningu kennara og skólastjórnenda við leik-, grunn- og framhaldsskóla, sem tóku gildi í ársbyrjun 2020, höfðu þau áhrif á skipulag kennaranáms að kennaranemar hafa val um að ljúka kennsluréttindum með nýrri MT gráðu sem felur það í sér að nemendur geta lokið námi í formi valinna námskeiða í stað 30 eininga lokaverkefnis. Vorið 2020 voru skilyrði styrkveitinga endurskoðuð í samræmi við áherslur stjórnvalda um að fjölga kennurum og tóku ný skilyrði gildi í kjölfarið. Endurskoðuð skilyrði eiga við um nemendur sem eru innritaðir í kennaranám haustið 2020 eða síðar. Meginbreytingin felur í sér að hvatningarstyrkirnir eru ekki bundnir við 30 eininga lokaverkefni og ná til allra kennaranema á lokaári, óháð áherslum þeirra í námi.

Hvatningarstyrkir til kennaranema

Nemendur á lokaári meistaranáms til kennsluréttinda geta sótt um hvatningarstyrki. Markmið styrkjanna er að fjölga kennurum, skapa hvata til þess að þeir útskrifist á tilsettum tíma og ráði sig til kennslu að námi loknu.

Kennaranemi sem leggur stund á 120 ECTS eininga meistaranám til kennsluréttinda getur sótt um hvatningarstyrk sem nemur allt að 800.000 kr. Fyrri helmingurinn greiðist þegar staðfesting liggur fyrir að nemandi hafi lokið 90 ECTS einingum á meistarastigi og seinni helmingurinn þegar nemandi hefur brautskráðst með leyfisbréf til kennslu. Réttur til að sækja um síðari hluta styrks fellur niður ef kennaranemi lýkur ekki námi innan 12 mánaða frá móttöku fyrri hluta hans.

Kennaranemi sem þegar hefur lokið meistaraprófi í kennslugrein og innritast haustið 2020 eða síðar í 60 ECTS eininga nám til kennsluréttinda getur sótt um hvatningarstyrk sem nemur allt að 400.000 kr. Styrkurinn greiðist út í einu lagi þegar nemandi hefur brautskráðst með leyfisbréf til kennslu. Réttur til að sækja um styrk fellur niður ef kennaranemi útskrifast ekki innan 12 mánaða frá innritun í námið.

Nemandi sækir um hvatningarstyrk til þess háskóla sem hann stundar nám við.

 

Hvatningarstyrkur til starfandi kennara til náms í starfstengdri leiðsögn

Mikilvægt er að fjölga kennurum í íslensku skólakerfi sem hafa þekkingu á móttöku og leiðsögn við nýliða í kennslu. Slíkir leiðsagnakennarar gegna veigamiklu hlutverki við að sporna gegn brotthvarfi nýútskrifaðra kennara úr starfi en mest hætta er á brotthvarfi úr kennslu fyrstu þrjú starfsár þeirra.

Starfandi kennari sem leggur stund á viðbótarnám á meistarastigi í starfstengdri leiðsögn getur sótt um hvatningarstyrk sem nemur allt að 150.000 kr. Styrkurinn er tvískiptur, fyrri hluti styrksins er greiddur út þegar staðfesting liggur fyrir að viðkomandi hafi staðist nám á fyrsta misseri og seinni hlutinn þegar hann hefur lokið námi og brautskráðst.

Nám í starfstengdri leiðsögn tekur þrjú misseri og fer fram við Menntavísindasvið Háskóla Íslands og Kennaradeild Háskólans á Akureyri. Námið er sniðið að þörfum starfandi kennara.

Með styrkumsókn skal fylgja staðfesting skólastjórnanda á að umsækjandi sé starfandi kennari við viðkomandi skóla, meðmæli og ástæður þess að viðkomandi kennari sérhæfi sig í starfstengdri leiðsögn. Réttur til að sækja um seinni hluta styrks fellur niður ef kennari útskrifast ekki innan 24 mánaða frá innritun í námið.

Markmið styrksins er að fjölga kennurum sem búa yfir sérhæfingu á þessu sviði svo við flesta skóla verði starfandi leiðsagnakennarar sem hafa umsjón með leiðsögn við nýútskrifaða kennara á fyrstu árum þeirra í starfi. Við úthlutun styrkja verður leitast við að jafna dreifingu styrkþega milli skóla og landshluta.

 

Launað starfsnám

Nemendum á lokaári meistaranáms til kennsluréttinda stendur til boða að velja launað starfsnám. Starfsnámið skal vera í minnst 50% starfshlutfalli við leik- eða grunnskóla í eitt skólaár. Nemendur sækja um auglýst kennslustarf og fá greitt samkvæmt kjarasamningi. Markmið þess er að auka hæfni kennaranema til að takast á við áskoranir kennarastarfsins að námi loknu sem eykur líkur á farsælum starfsferli og stuðlar að ríkari tengslum háskóla við starfsvettvang.

Aðgerðir til að fjölga kennurum voru unnar í góðu samráði við Samband íslenskra sveitarfélaga, Kennarasamband Íslands, Háskólann á Akureyri, Menntavísindasvið Háskóla Íslands, Listaháskóla Íslands, Heimili og skóla og Samtök iðnaðarins. Að auki komu að vinnunni fulltrúar fjármála- og efnahagsráðuneytis og samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytis.

Spurt og svarað um aðgerðirnar

Hvatningarstyrkur

Kennaranemar sem leggja stund á 120 ECTS eininga meistaranám geta sótt um styrk sem nemur allt að 800.000 kr. Fyrri helmingurinn greiðist þegar staðfesting liggur fyrir að nemandi hafi lokið 90 ECTS einingum í meistaranámi og seinni helmingurinn þegar nemandi hefur lokið námi.

Kennaranemar sem hafa meistarapróf í faggrein og innritast í 60 ECTS eininga kennaranám til að fá leyfisbréf geta sótt um styrk sem nemur allt að 400.000 kr. Styrkurinn greiðist út í einu lagi við námslok.
Nemandi sækir um styrk með því að fylla út rafræna umsókn á vef þess háskóla sem hann stundar nám við.
Kennaranemi sem leggur stund á 120 ECTS eininga meistaranám og sækir um styrk sem nemur allt að 800.000 kr. fær fyrri helminginn greiddan þegar staðfesting liggur fyrir að hann hafi lokið 90 ECTS einingum í meistaranámi sínu og seinni helminginn þegar hann hefur lokið námi.

Kennaranemi sem hefur meistarapróf í faggrein og leggur stund á 60 ECTS eininga kennaranám til að fá leyfisbréf og sækir um styrk sem nemur allt að 400.000 kr. fær styrkinn greiddan út í einu lagi við námslok.

Háskóli greiðir styrkina inn á bankareikning umsækjanda.

Kennaranemar geta nálgast nánari upplýsingar hjá þeim háskóla sem þeir stunda nám við.
Við endurinnritun í nám, ber að fylgja reglum viðkomandi háskóla. Kjósir þú að endurinnritast í kennaranám til að ljúka prófi til kennsluréttinda, getur þú sótt um styrk að uppfylltum skilyrðum nýliðunarsjóðs viðkomandi háskóla.

Styrkurinn er talinn fram sem tekjur líkt og aðrir sambærilegir styrkir og af honum því greiddir skattar og önnur opinber gjöld. Nemendur geta hins vegar skráð kostnað á móti. Ríkisskattstjóri veitir nánari upplýsingar um endurgreiðsluhæfan kostnað.

Styrkur til kennara sem leggja stund á nám í starfstengdri leiðsögn

Starfandi kennarar sem leggja stund á viðbótarnám á meistarastigi í starfstengdri leiðsögn við Menntavísindasvið Háskóla Íslands eða Kennaradeild Háskólans á Akureyri geta sótt um styrkinn þegar staðfesting liggur fyrir að nemandi hafi staðist próf á fyrstu námsönn námsins.  Forsenda styrkveitingar er að skólastjóri styðji umsókn viðkomandi kennara í námið. Umsókninni þarf m.a. að fylgja staðfesting skólastjórnanda á að umsækjandi sé starfandi kennari við viðkomandi skóla og að skólastjóri telji mikilvægt að viðkomandi kennari sérhæfi sig í starfstengdri leiðsögn.

Nemandi sækir um námsstyrkinn til þess háskóla þar sem hann stundar námið.

Umsækjendur fylla út rafræna umsókn á vef Menntavísindasviðs Háskóla Íslands eða Háskólans á Akureyri. Umsókninni þarf m.a. að fylgja staðfesting skólastjórnanda um að viðkomandi sé starfsmaður skóla.

Styrkurinn nemur allt að 150.000 kr. í að hámarki tvö skólaár.
Menntavísindasvið Háskóla Íslands og Kennaradeild Háskólans á Akureyri greiða út styrkinn til umsækjenda í samræmi við reglur nýliðunarsjóðs viðkomandi háskóla.

Launað starfsnám á lokaári í námi til kennsluréttinda í leik- eða grunnskóla

Kennaranemar við Háskóla Íslands, Háskólann á Akureyri og Háskólann í Reykjavík geta sótt um 50% launað starfsnám við leik- eða grunnskóla á lokaári kennaranáms. Þegar gengið hefur verið frá ráðningarsamningi við kennaranema heldur hann stöðu sinni út það skólaár. Ráðning kennaranema er alla jafna frá 1. ágúst til 31. júlí. Kennaranemi skráir sig að vori í námskeið tengd vettvangsnámi á lokaári og tilkynnir þá að hann muni sækjast eftir launuðu starfsnámi á komandi hausti. Nánari upplýsingar um launað starfsnám veita viðkomandi háskólar.
Kennaranemar við Háskóla Íslands, Háskólann á Akureyri og Háskólann í Reykjavík geta sótt um 50% launað starfsnám við leik- eða grunnskóla á lokaári kennaranáms.
Kennaranemar þurfa að sækja um stöðu við leik- eða grunnskóla. Nánari upplýsingar veita skrifstofur Menntavísindasviðs Háskóla Íslands, Kennaradeildar Háskólans á Akureyri og Íþróttafræðideildar Háskólans í Reykjavík.
Skólar auglýsa eftir kennurum með venjubundnum auglýsingum. Einnig er gert ráð fyrir að háskólarnir fái upplýsingar frá skólum um stöður fyrir starfsnámsnema.
Launagreiðslur fyrir kennaranema í launuðu starfsnámi fara eftir kjarasamningum viðkomandi stéttarfélags og starfshlutfalli nemans. Laun taka mið af launakjörum leiðbeinanda á viðkomandi skólastigi. Nánari upplýsingar veitir Kennarasamband Íslands.
Starfsnámsnemar sem starfa eftir kjarasamningum viðkomandi aðildarfélaga KÍ hafa sömu réttindi og skyldur og aðrir félagsmenn í FG og FL. Nánari upplýsingar um hvað félagsaðild felur í sér fá starfsnámsnemar hjá viðkomandi stéttarfélagi.
Skrifstofur Menntavísindasviðs Háskóla Íslands, Kennaradeildar Háskólans á Akureyri og Íþróttafræðideildar Háskólans í Reykjavík veita nánari upplýsingar um launað starfsnám.
Var efnið hjálplegt?Nei
Takk fyrir

Ábendingin verður notuð til að bæta gæði þjónustu og upplýsinga á vef Stjórnarráðsins. Hikaðu ekki við að hafa samband ef þig vantar aðstoð.

Af hverju ekki?

Hafa samband

Ábending / fyrirspurn
Ruslvörn
Vinsamlegast svaraðu í tölustöfum

Vefurinn notar vefkökur til að bæta upplifun notenda og greina umferð um vefinn. Lesa meira