Borgaraþjónusta - Aðstoð við Íslendinga erlendis

Árið um kring gætir borgaraþjónusta utanríkisráðuneytisins hagsmuna og öryggis íslenskra ríkisborgara erlendis og veitir þeim ýmiss konar aðstoð. Þetta er einn mikilvægasti þáttur í starfsemi utanríkisþjónustunnar en á hverju ári koma starfsmenn ráðuneytisins og sendiskrifstofa, ásamt kjörræðismönnum víða um heim, að þúsundum slíkra tilvika. Sendiskrifstofur Íslands eru nokkurs konar umboðsmenn íslenskrar stjórnsýslu gagnvart Íslendingum erlendis. Um 30% verkefna sendiráða, þar sem Íslendingar eru fjölmennastir, lúta að borgaraþjónustu. Algengustu verkefnin eru skjalavottanir, heimflutningur látinna, veikra eða vegalausra ríkisborgara, aðstoð vegna veikinda, slysa, sakamála, afplánunar refsidóma, utankjörfundaratkvæðagreiðslna, auk móttöku umsókna um vegabréf. Um 90% þeirra Íslendinga, sem búa erlendis, eru í löndum þar sem Ísland er með sendiskrifstofu.

Borgaraþjónustan stendur vaktina allan sólarhringinn í síma +354 - 545 9900

Umfang borgaraþjónustunnar hefur aukist jafnt og þétt, samhliða auknum ferðalögum og fjölgun íslenskra ríkisborgara með búsetu erlendis, en þeir eru nú um 46 þúsund eða um 13% þjóðarinnar, sem er með því mesta sem gerist. Til samanburðar má nefna að innan við 4% Norðmanna búa erlendis. Á vef Ferðamálastofu kemur fram að á árinu 2016 hafi Íslendingar farið yfir 536 þúsund ferðir til útlanda eða um 86 þúsund fleiri ferðir en árið áður. Utanríkisþjónustan finnur greinilega fyrir þessari aukningu og hefur mikið álag verið á borgaraþjónustuna í ráðuneytinu og sendiskrifstofum á síðustu árum. Í hverjum mánuði berast um 700 borgaraþjónustuerindi til aðalskrifstofu ráðuneytisins og um 2.200 til sendiskrifstofa. Í heildina má því ætla að yfir 30 þúsund erindi berist aðalskrifstofu og sendiskrifstofum á ári.

 

Aðstoðin er veitt af starfsmönnum borgaraþjónustu í utanríkisráðuneytinu, sendiskrifstofum Íslands erlendis og ólaunuðum ræðismönnum Íslands um allan heim. Borgaraþjónustan starfar náið með öðrum opinberum aðilum á Íslandi og utanríkisþjónustum annarra ríkja, einkum Norðurlanda. Þar sem Ísland af hagkvæmnisástæðum heldur ekki úti sendiráðum um allan heim með sama hætti og önnur norræn ríki er þetta samstarf Íslendingum sérstaklega mikilvægt.

Þá hefur íslenska utanríkisþjónustan á að skipa þéttu neti kjörræðismanna sem er ómissandi hlekkur í borgaraþjónustunni. Nú eru kjörræðismenn Íslands um 230 talsins í um 90 ríkjum og leggja margir þeirra á sig ómælda vinnu í þjónustu við Íslendinga án þess að þiggja laun fyrir. Í kjölfar mannskæðra hryðjuverkaárása í Brussel, París, Nice og víðar á árinu 2016 hefur borgaraþjónusta utanríkisráðuneytisins aukið viðbúnað sinn. 

Stórt skref var stigið á árinu 2017 við að koma upp búnaði til móttöku vegabréfsumsókna hjá nær öllum sendiskrifstofum Íslands. Því verkefni lauk í upphafi ársins 2018. Tekið var á móti ríflega 4000 umsóknum um vegabréf á sendiskrifstofum árið 2017 og er þá ótalinn sá fjöldi neyðarvegabréfa sem gefinn var út hjá kjörræðismönnum Íslands víðsvegar um heim.

Borgaraþjónustan vaktar hættu- og hamfarasvæði erlendis og miðlar upplýsingum og skipuleggur nauðsynlegar aðgerðir til hjálpar Íslendingum á hættustundu. Hryðjuverkaógn er ekki lengur bundin við fjarlæga staði heldur þarf almenningur að vera viðbúinn því að slíkt geti gerst hvar sem margmenni er. Því þarf að huga sérstaklega að öryggi í kringum íþróttaviðburði þar sem fjöldi einstaklinga, af mismunandi þjóðerni, er saman kominn á litlu svæði. Í þessu sambandi skal nefnt að í október sl. var undirritaður samningur milli utanríkisráðuneytis og ríkislögreglustjóra um samnýtingu Björgunarmiðstöðvarinnar í Skógarhlíð ef upp koma válegir atburðir sem kalla á fjöldahjálp við Íslendinga sem staddir eru erlendis.

Til athugunar fyrir ferðamenn

Ferðaskilríki: 

Vegabréf eru einu gildu íslensku ferðaskilríkin, einnig innan Norðurlandanna. Undanfarið hefur það ítrekað komið fyrir að Íslendingar á leið til útlanda hafa lent í vandræðum vegna gildistíma vegabréfa sinna. Þeim er ýmist synjað um að fara um borð í flugvélar, eða er neitað um landgöngu ef vegabréf þeirra gilda ekki að minnsta kosti 6 mánuðum lengur en áætluð dvöl í viðkomandi ríki.

Utanríkisráðuneytið hvetur alla þá sem eru á leið til ríkja utan Evrópska efnahagssvæðisins að sækja tímanlega um nýtt vegabréf, ef minna en sex mánuðir eru eftir af gildistíma gamla vegabréfsins þar sem búast má við að ríki geri kröfu um og setji sem skilyrði fyrir landgöngu að vegabréf gildi a.m.k. 6 mánuði fram yfir áætlaðan dvalartíma í viðkomandi ríki.

Nánari upplýsingar um vegabréf, umsóknir, endurnýjun og framlengingu má finna á vegabref.is eða hjá Þjóðskrá sem fer með útgáfu vegabréfa.

Framlengd vegabréf eru ekki lengur gild ferðaskilríki skv. reglum Alþjóðaflugmálastofnunarinnar.

Hvert leita ég eftir aðstoð? 

Íslenskir ríkisborgarar geta haft samband beint við sendiráð, ræðisskrifstofur og ólaunaða ræðismenn auk ráðuneytisins sem er með vaktsíma allan sólarhringinn í síma 545-9900. Upplýsingar um staðsetningu og símanúmer íslenskra sendiskrifstofa er að finna á vef ráðuneytisins. Á vefjum sendiráðanna undir "Embassies jurisdiction" er að finna upplýsingar um umdæmisríki þeirra. Sem dæmi hefur sendiráð Íslands í Washington fyrirsvar gagnvart fjölmörgum ríkjum Suður- og Mið-Ameríku og getur því aðstoðað íslenska ríkisborgara í þeim heimshluta. Sendiráð Íslands í Kína hefur fyrirsvar gagnvart fjölmörgum ríkjum Asíu. Um 230 ólaunaðir ræðismenn Íslands um allan heim eru reiðubúnir til aðstoðar íslenskum ríkisborgurum.

 

Sjá einnig:

Var efnið hjálplegt?Nei
Takk fyrir

Ábendingin verður notuð til að bæta gæði þjónustu og upplýsinga á vef Stjórnarráðsins. Hikaðu ekki við að hafa samband ef þig vantar aðstoð.

Af hverju ekki?

Hafa samband

Ábending / fyrirspurn